Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 13148 orzeczeń z prawa pracy
13 148 orzeczeńPracownik wygrał: 21.5%2022–2026
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
8829
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
137
Sąd Okręgowy
84
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(13 148)
SNII UK 158/03
Orzeczenie procesowe · 27 lis 2003
Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu przez emerytkę nienależnie pobranego świadczenia za okres od 1 lipca 2000 r. do 30 kwietnia 2001 r., ponieważ kontynuowała zatrudnienie u tego samego pracodawcy bez r…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 209/03
Orzeczenie procesowe · 14 lis 2003
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Uznał, że nie zachodzą przesłanki z art. 393 KPC: brak istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 183/03
Wygrał powód · 4 lis 2003
Sąd Najwyższy oddalił kasację NFZ i potwierdził, że odmowa przyznania pomocy finansowej na podstawie art. 46 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym podlega kontroli sądu ubezpieczeń społecznych…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 138/03
Wygrał pozwany · 28 paź 2003
Sprawa dotyczyła prawa do renty rodzinnej po ukończeniu 25 lat przez studentkę studiów uzupełniających magisterskich. Organ rentowy wstrzymał wypłatę świadczenia, a sądy obu instancji oddaliły odwołan…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 146/03
Wygrał pozwany · 28 paź 2003
Sąd Najwyższy oddalił kasację emerytki, uznając, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych zasadnie stwierdził nadpłatę emerytury i zażądał jej zwrotu. Kluczowe było zastosowanie art. 103 ust. 2a ustawy o eme…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 144/03
Wygrał pozwany · 28 paź 2003
Sąd Najwyższy oddalił kasację ubezpieczonej, która domagała się wcześniejszej emerytury, twierdząc, że jej ostatnim tytułem ubezpieczenia był stosunek pracy z rolniczą spółdzielnią produkcyjną. SN uzn…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 122/03
Wygrał pozwany · 28 paź 2003
Sprawa dotyczyła obowiązkowego ubezpieczenia społecznego osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą w Polsce. Wnioskodawca, obywatel Ukrainy posiadający kartę stałego pobytu, prowadził dzi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 143/03
Wygrał pozwany · 28 paź 2003
Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wnioskodawca twierdził, że jego niezdolność powstała w wymaganym terminie, ponieważ okres pobierania dodatku szkoleniowego z Funduszu Pr…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 112/03
Częściowe uwzględnienie · 22 paź 2003
Sprawa dotyczyła byłego żołnierza zawodowego, któremu przyznano emeryturę wojskową, ale wojskowy organ emerytalny wstrzymał jej wypłatę do 31 grudnia 2003 r., uznając, że okres pobierania jednorazoweg…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 79/03
Wygrał pozwany · 22 paź 2003
Sprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania w sporze z KRUS o objęcie ubezpieczeniem społecznym rolników i zapłatę składek. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę jako spóźnioną i nieopartą na skuteczne…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UZP 9/03
Wygrał powód · 22 paź 2003
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące prawa do wcześniejszej emerytury kobiety urodzonej przed 1 stycznia 1949 r., ubezpieczonej przez 30 lat z tytułu działalności twórczej. Uznał, ż…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 110/03
Wygrał pozwany · 22 paź 2003
Sprawa dotyczyła żądania pracodawcy o zwrot nadpłaconych składek na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzeń osób wykonujących pracę w czasie odbywania kary pozbawienia wolności. Zakład Ubezpieczeń Społ…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 101/03
Wygrał powód · 7 paź 2003
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę o ustalenie, że zdarzenie z 9 maja 1996 r. było wypadkiem przy pracy. Sąd drugiej instancji oddalił powództwo, uznając, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 kwiet…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UK 59/03
Wygrał pozwany · 7 paź 2003
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę inwalidy wojennego. Wnioskodawczyni była w czasie wojny skierowana do pracy przymusowej na rzecz hitlerowskich Niemiec i uzyskała decyzję Kierownika Urz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 76/03
Orzeczenie procesowe · 7 paź 2003
Sprawa dotyczyła prawa do zasiłku chorobowego osoby prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą i jednocześnie zatrudniającej pracowników. ZUS uznał, że wnioskodawczyni w okresie zwolnienia lekar…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 79/03
Wygrał powód · 7 paź 2003
Sprawa dotyczyła wstrzymania przez ZUS wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy po uznaniu wnioskodawcy za zdolnego do pracy. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, ale Sąd Apelacyjny zmienił rozstrzygni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 87/03
Orzeczenie procesowe · 7 paź 2003
Sprawa dotyczyła prawa wnioskodawcy do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. ZUS odmówił świadczenia, a sądy obu instancji uznały, że jako kierowca karetki nie wykonywał pra…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PK 341/02
Wygrał pozwany · 24 wrz 2003
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika o odszkodowanie za to, że nie został umieszczony na liście osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia akcji prywatyzowanego przedsiębiorstwa. Powód twierd…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 47/03
Orzeczenie procesowe · 19 wrz 2003
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył prawa Józefa R. do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sądy niższy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 31/03
Wygrał pozwany · 19 wrz 2003
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o emeryturę rolniczą. Wnioskodawca twierdził, że do wymaganego stażu ubezpieczeniowego należy zaliczyć okresy pracy w gospodarstwie rolnym sprzed 1983 r., służb…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.