Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII URN 5/96
Orzeczenie procesowe · 11 kwi 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej Sławomira N. ZUS odmówił świadczenia, wskazując na brak wymaganego rocznego okresu zatrudnienia. Sąd Wojewódzki oddalił odwołanie, przyjmując, że wnioskoda…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 4/96
Orzeczenie procesowe · 11 kwi 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu pobierającym rentę inwalidzką. ZUS odmówił przyznania świadczenia, uznając, że wdowa nie spełnia warunków wieku ani inwalidztwa, a jej córka n…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 3/96
Wygrał pozwany · 11 kwi 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej absolwenta szkoły zawodowej, który po rejestracji jako bezrobotny absolwent uległ wypadkowi i stał się inwalidą III grupy jeszcze w trzymiesięcznym okresie…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII PO 1/96
Wygrał pozwany · 21 mar 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wypłatę zasiłku chorobowego za okres od 1 stycznia 1994 r. do 16 sierpnia 1994 r. Pracownik wystąpił bezpośrednio do sądu pracy przeciwko spółdzielni pracy, kt…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 51/95
Orzeczenie procesowe · 20 mar 1996
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy żona osoby prowadzącej działalność gospodarczą podlega pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu, czy też ubezpieczeniu jako osoba współpracująca. ZUS uznał, że Janina Ł.…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 7/96
Wygrał powód · 20 mar 1996
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną i uchylił wyrok sądu apelacyjnego, wyrok sądu wojewódzkiego oraz decyzję ZUS z 16 kwietnia 1994 r. Spór dotyczył wysokości renty inwalidzkiej Henryka K. Z…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 1/96
Wygrał pozwany · 20 mar 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty rodzinnej po zmarłym Feliksie K., którego żona Emilianna K. domagała się uwzględnienia okresu służby wojskowej męża oraz pracy w gospodarstwie rolnym jako podstawy do ś…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 61/95
Orzeczenie procesowe · 6 mar 1996
Sprawa dotyczyła wniosku o doliczenie do stażu ubezpieczeniowego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i własnym w latach 1945–1966, co miało skutkować zwiększeniem emerytury. Organ rentowy i S…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 3/96
Wygrał powód · 6 mar 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej na gruncie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Wnioskodawczyni Monika N. była od dzieciństwa zaliczona do III, a następnie II grupy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 98/96
Wygrał pozwany · 28 lut 1996
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury dla twórców/ artystów. Wnioskodawczyni, śpiewaczka-solistka, domagała się zaliczenia do wymaganego stażu także okresu pracy jako artystka chóru. Sąd A…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 62/95
Wygrał powód · 14 lut 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że Zespół Składnic Lasów Państwowych jako jednostka organizacyjna Lasów Państwowych nie ma obowiązku odprowadzania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 63/95
Orzeczenie procesowe · 14 lut 1996
Sprawa dotyczyła odwołania Barbary S. od decyzji ZUS w przedmiocie wysokości emerytury. Sądy niższych instancji odrzuciły odwołanie jako wniesione po terminie, uznając, że decyzja została doręczona 8 …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 2/96
Wygrał pozwany · 14 lut 1996
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury. ZUS odmówił zaliczenia wnioskodawcy części okresów do wymaganego 40-letniego stażu, w tym pracy w kołchozie na Ukrainie oraz nauki zawodu w Zasadnicz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 64/95
Orzeczenie procesowe · 14 lut 1996
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej Józefowi L. przez ZUS z powodu braku ustalenia, czy inwalidztwo III grupy powstało w wymaganym terminie, tj. przed upływem 18 miesięcy od ustania …
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 56/95
Orzeczenie procesowe · 2 lut 1996
Sprawa dotyczyła objęcia ubezpieczeniem społecznym syna i synowej osoby prowadzącej działalność gospodarczą. ZUS uznał ich za osoby współpracujące, powołując się na sam fakt pokrewieństwa i wspólnego …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 25/95
Wygrał powód · 30 sty 1996
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury pracownicy wykonującej pracę w szczególnych warunkach. ZUS odmówił świadczenia, ponieważ wnioskodawczyni ukończyła wymagany wiek 55 lat dopiero po upł…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 54/95
Wygrał powód · 30 sty 1996
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający odwołanie od decyzji odmawiającej wcześniejszej emerytury kolejowej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wykładni art. 5 ust. 2 ustawy z 19…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 55/95
Wygrał powód · 24 sty 1996
Sprawa dotyczyła żądania zwrotu części renty inwalidzkiej wypłaconej Ireneuszowi M. przez kolejowy organ rentowy po ujawnieniu zbiegu polskiego świadczenia z rentą przyznaną przez instytucję zagranicz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 59/95
Orzeczenie procesowe · 24 sty 1996
Sprawa dotyczyła prawa Edwarda B. do renty rodzinnej po wstrzymaniu wypłaty świadczenia przez ZUS z powodu uznania go za inwalidę tylko III grupy. Sąd Wojewódzki oddalił odwołanie, przyjmując, że inwa…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 26/95
Wygrał pozwany · 24 sty 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej III grupy wojskowej dla osoby, która doznała wypadku podczas służby w organach obrony. Sąd Wojewódzki przyznał świadczenie od 1 lipca 1993 r. i wskazał, że…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.