Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII URN 13/96
Wygrał powód · 17 lip 1996
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną Rzecznika Praw Obywatelskich i przywrócił Gerardowi S. prawo do renty inwalidzkiej wypadkowej. Sprawa dotyczyła wstrzymania wypłaty renty po badaniu kontr…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 18/96
Wygrał pozwany · 17 lip 1996
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przez przedsiębiorstwo energetyki cieplnej będące przedsiębiorstwem użyteczności publicznej i jednostką o…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII PO 3/96
Orzeczenie procesowe · 13 cze 1996
Sprawa dotyczyła wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Rejonowym Urzędem Pracy a Sądem Rejonowym w Ł. w związku z żądaniem wypłaty zaległego zasiłku rodzinnego. Wnioskodawczyni twierd…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 5/96
Wygrał pozwany · 4 cze 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że rolnik pobierający rentę rodzinną nie nabywa prawa do rolniczej renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej, jeżeli długotrwała niezdolność do pracy powstała po upływi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 13/96
Częściowe uwzględnienie · 4 cze 1996
Sprawa dotyczyła prawa rolnika pobierającego rentę rolniczą do dodatku z tytułu pracy przymusowej po 1 września 1939 r. oraz do dodatku przewidzianego ustawą z 2 września 1994 r. dla żołnierzy zastępc…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 12/96
Wygrał pozwany · 4 cze 1996
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności pracodawcy wobec ZUS za wypłatę podwyższonych emerytur i rent po doliczeniu do podstawy wymiaru równowartości deputatu węglowego. Przedsiębiorstwo, działając po uchw…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 12/96
Orzeczenie procesowe · 4 cze 1996
Sprawa dotyczyła wysokości renty rodzinnej po zmarłym górniku, gdy uprawnione były dwie osoby: wdowa (Alicja G.) oraz rozwiedziona małżonka mająca prawo do alimentów. Każda z nich nabyła prawo do świa…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 6/96
Orzeczenie procesowe · 28 maj 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej przyznanej Władysławie G. przez ZUS, a następnie cofniętej po ponownej ocenie zeznań świadków dotyczących okresów pracy w gospodarstwie rolnym. Sąd Najwyżs…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 11/96
Wygrał powód · 28 maj 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wykładowca wyższego seminarium duchownego może nabyć prawo do emerytury nauczycielskiej na podstawie art. 88 Karty Nauczyciela. Uznał, że art. 21 ust. 1 w zw. z art. 23 …
InneUbezpieczenia społeczne
SNII URN 11/96
Orzeczenie procesowe · 28 maj 1996
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania wcześniejszej emerytury przez ZUS z powodu niezaliczenia okresu pracy w b. ZSRR, ponieważ wnioskodawca nie przedłożył karty repatriacyjnej. Sąd Wojewódzki oddalił od…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII PZP 2/96
Wygrał pozwany · 24 maj 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że pracownik, który uległ wypadkowi przy pracy, nie może żądać od pracodawcy zwrotu kosztów zakupu leku nabytego za pełną odpłatnością wyłącznie na podstawie ustawy wypadko…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII URN 6/96
Orzeczenie procesowe · 24 maj 1996
Sprawa dotyczyła przeliczenia emerytury wojskowej Eugeniusza F. po wejściu w życie ustawy z 10 grudnia 1993 r. Organ rentowy przyjął do podstawy wymiaru tylko część składników uposażenia, nie uwzględn…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 22/95
Wygrał pozwany · 23 maj 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że Powszechna Spółdzielnia Spożywców „Społem” po 4 lipca 1993 r. nie może być traktowana jako uspołeczniony zakład pracy w rozumieniu art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy wypadkowej…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UZP 10/96
Częściowe uwzględnienie · 17 maj 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że członkom rodziny osoby najbliższej ubezpieczonemu rolnikowi, która nie podlegała ubezpieczeniu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie, jeżeli ta osoba zmarła wskutek wyp…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII URN 1/96
Orzeczenie procesowe · 10 maj 1996
Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji ZUS w przedmiocie wysokości emerytury i zaliczenia dodatkowych 7 miesięcy zatrudnienia do stażu ubezpieczeniowego. Sąd Wojewódzki oddalił odwołanie co do wysokośc…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII PRN 5/96
Wygrał pozwany · 23 kwi 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia o jednorazowe odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu spowodowany chorobą zawodową. Powód pracował w latach 1960–1963 przy sprzedaży i konfekcjonowaniu środków chemicznych, …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 28/95
Wygrał pozwany · 19 kwi 1996
Sprawa dotyczyła zasad ustalania podstawy wymiaru kolejowej emerytury po wejściu w życie ustawy o rewaloryzacji. Wnioskodawca twierdził, że do podstawy należy zaliczyć także wynagrodzenie uzyskane pod…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 23/95
Nieznany · 18 kwi 1996
Orzeczenie dotyczy prawa emeryta/rencisty do zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia. Sąd Najwyższy wskazał, że samo pobieranie renty lub emerytury nie wyłącza prawa do zasiłku, jeżeli po zakończe…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 8/96
Orzeczenie procesowe · 17 kwi 1996
Sprawa dotyczyła objęcia Mariana L. pracowniczym ubezpieczeniem społecznym oraz wysokości składek należnych do ZUS. Marian L. był zatrudniony na podstawie umowy o pracę zawartej ze wspólnikami spółki …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 5/96
Orzeczenie procesowe · 17 kwi 1996
Sprawa dotyczyła emerytki, która domagała się waloryzacji emerytury za marzec 1992 r. po tym, jak Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją przepis ograniczający wcześniejszą waloryzację…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.