Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UZ 1/96
Orzeczenie procesowe · 10 paź 1996
Sprawa dotyczyła wniosku o wysokość emerytury, ale przedmiotem rozstrzygnięcia była wyłącznie dopuszczalność środka zaskarżenia. Wnioskodawca wniósł do Sądu Najwyższego pismo nazwane „apelacją” od wyr…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 4/96
Orzeczenie procesowe · 10 paź 1996
Sprawa dotyczyła żądania ZUS zwrotu nienależnie pobranej nadpłaty renty inwalidzkiej za 1994 r. ZUS ustalił nadpłatę, nie odliczając kosztów uzyskania przychodu z pracy wykonywanej przez rencistę. Sąd…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 36/96
Orzeczenie procesowe · 3 paź 1996
Sprawa dotyczyła wstrzymania wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla czworga dzieci Ewy M. ZUS uznał, że odpadła przesłanka do dalszej wypłaty, ponieważ ojciec dzieci miał mieszkać z rodziną …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 25/96
Wygrał pozwany · 3 paź 1996
Sprawa dotyczyła rozliczenia emerytury Michała L. w związku z osiąganym przez niego dochodem z zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Organ rentowy przyjął do obliczeń dochód brutto, bez odliczenia kos…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 4/96
Orzeczenie procesowe · 3 paź 1996
Sprawa dotyczyła wniosku Marii P. o wcześniejszą emeryturę. ZUS odmówił, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała wymaganego 30-letniego okresu zatrudnienia. Sąd Wojewódzki zmienił decyzję i przyznał …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 10/96
Wygrał powód · 3 paź 1996
Sprawa dotyczyła prawa Marii P. do wcześniejszej emerytury. ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że wnioskodawczyni nie ma wymaganego 30-letniego stażu zatrudnienia. Sąd Wojewódzki najpierw prawomocnie…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 18/96
Częściowe uwzględnienie · 3 paź 1996
Orzeczenie dotyczy ponownego ustalenia prawa do emerytury rolniczej po wcześniejszej prawomocnej decyzji odmownej. Sąd wskazał, że przy rozpoznawaniu wniosku o wznowienie/ponowne ustalenie świadczenia…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 21/96
Orzeczenie procesowe · 19 wrz 1996
Sąd Najwyższy rozpoznawał sprawę emerytki, której ZUS zmniejszył świadczenie po uznaniu, że jej dochód z pracy w 1993 r. przekroczył dopuszczalny limit. Spór dotyczył tego, czy przy ustalaniu „dochodu…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 24/96
Wygrał pozwany · 19 wrz 1996
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury górniczej. Wnioskodawca domagał się zaliczenia do pracy górniczej okresu zatrudnienia przy budowie metra w Algierii (31.10.1988–30.06.1991), wykonywanej pod ziemią …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PZP 21/96
Częściowe uwzględnienie · 19 wrz 1996
Sprawa dotyczyła zakresu ochrony roszczeń pracowniczych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Powód domagał się nie tylko wypłaty należności głównej, a…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 7/96
Orzeczenie procesowe · 11 wrz 1996
Sąd Najwyższy odrzucił kasację wniesioną przez powoda od wyroku z 1974 r. w sprawie o przywrócenie do pracy, rentę i odszkodowanie. Uznał, że po nowelizacji KPC z 1 marca 1996 r. kasacja przysługuje s…
Przywrócenie do pracyInneUbezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienie
SNII URN 19/96
Orzeczenie procesowe · 5 wrz 1996
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury pracownika pełniącego funkcję zastępcy dyrektora przedsiębiorstwa państwowego. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że nie doszło do rozwiązania stosunku…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII URN 23/96
Wygrał pozwany · 5 wrz 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy. Wnioskodawca uległ wypadkowi w 1988 r. i wcześniej pobierał rentę inwalidzką z ogólnego stanu zdrowia (III grupa). Po uznaniu …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 14/96
Orzeczenie procesowe · 5 wrz 1996
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury kolejowej Stanisława M. i sposobu obliczania okresów zatrudnienia na kolei. Sąd Wojewódzki przyjął korzystniejszy dla wnioskodawcy przelicznik 14 miesięcy za każdy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 22/96
Orzeczenie procesowe · 5 wrz 1996
Sprawa dotyczyła renty inwalidzkiej rolniczej i zasad zawieszenia części uzupełniającej świadczenia. KRUS przyznał wnioskodawczyni rentę, ale następnie zawiesił w całości część uzupełniającą, uznając,…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 8/96
Orzeczenie procesowe · 5 wrz 1996
Sprawa dotyczyła prawa Czesławy G. do renty inwalidzkiej z tytułu wypadku w drodze do pracy, któremu uległa w 1988 r. na terenie byłej NRD podczas zatrudnienia w ramach umów międzynarodowych. ZUS odmó…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 20/96
Wygrał pozwany · 5 wrz 1996
Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu przez spółkę z o.o. należącą do gminy kwoty zasiłków chorobowych wypłaconych pracownikom. ZUS uznał, że spółka jako „uspołeczniony zakład pracy” powinna finansować te…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 7/96
Wygrał pozwany · 21 sie 1996
Sprawa dotyczyła ustalenia daty nabycia prawa do emerytury przez pracownika, który w okresie krótkotrwałej niezdolności do pracy pobierał nie zasiłek chorobowy, lecz wynagrodzenie z art. 92 § 1 KP (w …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 58/95
Orzeczenie procesowe · 21 sie 1996
Sprawa dotyczyła ponownego rozpoznania wniosku o emeryturę górniczą oraz przeliczenie świadczenia według korzystniejszego wskaźnika po zmianie przepisów z 30 czerwca 1994 r. ZUS odmówił, a sąd wojewód…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 15/96
Wygrał pozwany · 17 lip 1996
Sprawa dotyczyła spółdzielni kółek rolniczych, która domagała się zastosowania preferencyjnej, obniżonej składki na ubezpieczenie społeczne dla pracowników i członków zatrudnionych przy działalności r…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.