Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 49/97
Orzeczenie procesowe · 4 kwi 1997
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy. Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów niższych instancji, które oddaliły odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS odmawiającej świ…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 46/97
Wygrał pozwany · 19 mar 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę. Wnioskodawca twierdził, że spełnia warunki do świadczenia, ponieważ jego stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakła…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UKN 42/97
Wygrał pozwany · 19 mar 1997
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury. Wnioskodawca twierdził, że spełnia wymagany staż 40 lat okresów składkowych i nieskładkowych, wliczając m.in. pracę w gospodarstwie rolnym własnym i …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 43/97
Wygrał pozwany · 19 mar 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda i uznał, że zawał serca, którego doznał podczas urlopu wypoczynkowego, nie był wypadkiem przy pracy. Kluczowe było to, że w dniu zdarzenia powód wykonywał czynnośc…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 44/97
Wygrał pozwany · 19 mar 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację adwokatki prowadzącej indywidualną kancelarię, która domagała się jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Ustalono, że podczas wykonywania czynności zawo…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 45/97
Wygrał pozwany · 19 mar 1997
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Marianowi S. renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy. Ubezpieczony twierdził, że jego obecne inwalidztwo pozostaje w związku z wypadkami z 1985 i 1986 r. Sądy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 38/97
Wygrał pozwany · 19 mar 1997
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury z uwzględnieniem okresu zatrudnienia w byłym ZSRR jako okresu składkowego. ZUS odmówił zaliczenia tego okresu, twierdząc, że wnioskodawczyni nie wykazała statusu re…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 36/97
Wygrał pozwany · 19 mar 1997
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania emerytury z powodu braku wymaganego okresu zatrudnienia. Wnioskodawca zaskarżył wyrok sądu pierwszej instancji, jednak apelację w jego imieniu złożył szwagier ustano…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 32/97
Orzeczenie procesowe · 12 mar 1997
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku chorobowego za okres od 1 lutego do 14 kwietnia 1995 r., ponieważ niezdolność do pracy powstała w czasie urlopu bezpłatnego. Sąd I i II instancji oddaliły od…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 30/97
Wygrał pozwany · 12 mar 1997
Sprawa dotyczyła wniosku Henryki S. o zwiększenie emerytury przez zaliczenie do stażu ubezpieczeniowego pracy wykonywanej w Niemczech w latach 1943–1945 jako pracy przymusowej. Wcześniej roszczenie to…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 27/97
Wygrał powód · 12 mar 1997
Sprawa dotyczyła obowiązku wypłaty wynagrodzenia chorobowego za pierwsze 35 dni niezdolności do pracy w okresie przejściowym od 1 marca do 31 grudnia 1995 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że T…
WynagrodzenieUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 35/97
Wygrał pozwany · 11 mar 1997
Sprawa dotyczyła odwołania Marka O. od wstrzymania wypłaty renty inwalidy wojennego przez ZUS po utracie uprawnień kombatanckich. Sąd I instancji odrzucił odwołanie jako spóźnione, a Sąd Apelacyjny to…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 17/97
Wygrał pozwany · 6 mar 1997
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania wdowie renty rodzinnej po zmarłym mężu. Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawczyni, podtrzymując stanowisko, że w chwili śmierci męża nie pozostawała z nim we wsp…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 20/97
Częściowe uwzględnienie · 6 mar 1997
Sprawa dotyczyła roszczeń członków rodziny zmarłego pracownika o uzupełniające odszkodowanie i rentę po śmierci Bogusława K., którego rak krtani został uznany za chorobę zawodową. Sądy niższych instan…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 26/97
Wygrał pozwany · 6 mar 1997
Sprawa dotyczyła objęcia Diany C. ubezpieczeniem społecznym po zakończeniu urlopu macierzyńskiego i w związku z dalszą współpracą z teściem prowadzącym działalność gospodarczą. Wcześniej prawomocnie u…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 21/97
Wygrał pozwany · 6 mar 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę inwalidzką rolniczą. Wnioskodawca domagał się świadczenia po wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym z 1982 r., wskazując, że otrzymał już jednorazowe…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 23/97
Wygrał pozwany · 6 mar 1997
Sprawa dotyczyła wniosku o rentę inwalidzką z tytułu wypadku przy pracy. Wnioskodawca twierdził, że sądy błędnie oceniły jego stan zdrowia i nie uwzględniły dokumentacji lekarskiej wskazującej na nast…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 15/97
Wygrał pozwany · 5 mar 1997
Sprawa dotyczyła wysokości zasiłku chorobowego Wiesławy D. i tego, czy do podstawy jego wymiaru należy wliczyć świadczenie nazwane przez pracodawcę „premią”. ZUS odmówił uwzględnienia tej kwoty, a sąd…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNII UKN 11/97
Wygrał pozwany · 5 mar 1997
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Mariannie H. renty inwalidzkiej przez ZUS. Sądy obu instancji, opierając się na opiniach zespołów biegłych różnych specjalności, uznały, że stan zdrowia wnioskodawcz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 76/96
Wygrał pozwany · 28 lut 1997
Sprawa dotyczyła renty inwalidzkiej przyznanej wnioskodawcy Henrykowi W. Organ rentowy (ZUS) próbował wznowić postępowanie, twierdząc, że po wydaniu prawomocnego wyroku ujawnił, iż wnioskodawca w spor…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.