Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 425/00
Częściowe uwzględnienie · 21 cze 2001
Sprawa dotyczyła żądania wdowy o ustalenie, że zdarzenie, w wyniku którego zmarł jej mąż, było wypadkiem przy pracy. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając, że śmierć nastąpiła wskutek nagłego zda…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 428/00
Wygrał pozwany · 21 cze 2001
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy wnioskodawca rozpoczął działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą, a w konsekwencji czy podlega…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PKN 477/00
Wygrał powód · 20 cze 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację strony pozwanej i potwierdził, że pracownicy samorządowej zatrudnionej na podstawie wyboru przysługuje jednorazowa odprawa rentowa, mimo że jej stosunek pracy wygasł z up…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 418/00
Wygrał powód · 19 cze 2001
Sprawa dotyczyła prawa do tzw. renty uczniowskiej dla Marcina W., który od dzieciństwa był całkowicie niezdolny do pracy, a w trakcie nauki w szkole ponadpodstawowej jego stan zdrowia uległ dalszemu p…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 416/00
Wygrał pozwany · 19 cze 2001
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury nauczycielskiej na podstawie Karty Nauczyciela. Wnioskodawca domagał się zaliczenia do 20-letniego okresu pracy nauczycielskiej także zatrudnienia w organizacjach s…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 429/00
Wygrał pozwany · 19 cze 2001
Sprawa dotyczyła transferu świadczenia rentowego z Polski do RFN na podstawie umowy polsko-niemieckiej o zabezpieczeniu społecznym z 8 grudnia 1990 r. ZUS odmówił transferu, twierdząc, że wnioskodawcz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 406/00
Wygrał pozwany · 5 cze 2001
Sprawa dotyczyła prawa byłego żołnierza do jednorazowego odszkodowania z tytułu schorzenia, które ujawniło się i pogorszyło w trakcie służby wojskowej. Sądy niższych instancji uznały, że zespół hipoch…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 400/00
Wygrał pozwany · 5 cze 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację ubezpieczonego, który domagał się umieszczenia na liście osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych za pracę w szczególnych warunkach. Uznał, …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 378/00
Wygrał powód · 29 maj 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i utrzymał w mocy wyrok przyznający wnioskodawczyni prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową. Spór dotyczył tego, czy oso…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 30/01
Wygrał pozwany · 25 maj 2001
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa o przeliczenie podstawy wymiaru emerytury i podwyższenie jej wysokości nie jest sprawą o przyznanie lub wstrzymanie emerytury w rozumieniu art. 3921 § 1 KPC. Oznacza to,…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PKN 413/00
Wygrał pozwany · 24 maj 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki, która domagała się sprostowania świadectwa pracy oraz ustalenia, że była zatrudniona u poprzednika prawnego pozwanej spółdzielni w dłuższych okresach niż wynikał…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 363/00
Wygrał powód · 17 maj 2001
Sprawa dotyczyła prawa do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że ubezpieczenie ustało z powodu nieterminowego opłacenia skład…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 369/00
Wygrał pozwany · 17 maj 2001
Sprawa dotyczyła nauczycielki, która po 35 latach pracy w Zespole Szkół Elektryczno-Mechanicznych dochodziła odszkodowania za 30% uszczerbek na zdrowiu spowodowany chorobą zawodową. Pozwani twierdzili…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 364/00
Orzeczenie procesowe · 17 maj 2001
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. SN uznał, że niezasadne były zarzuty …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 395/00
Częściowe uwzględnienie · 15 maj 2001
Sprawa dotyczyła byłego sanitariusza pogotowia ratunkowego, u którego stwierdzono przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B jako chorobę zawodową. Powód domagał się odszkodowania, renty wyrównawcze…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 392/00
Orzeczenie procesowe · 15 maj 2001
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że wyłączną przyczyną zdarzenia było rażące niedbalstwo kierowcy i naruszenie zas…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UZ 28/01
Wygrał pozwany · 15 maj 2001
Sprawa dotyczyła rolniczej emerytury Romana C. i częściowego zawieszenia wypłaty części uzupełniającej świadczenia z powodu dalszego prowadzenia działalności rolniczej. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 347/00
Wygrał powód · 20 kwi 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i utrzymał stanowisko, że zdarzenie z 18 września 1998 r. było wypadkiem w drodze z pracy do domu. Ubezpieczony, wracając najkrótszą drogą, zatrzymał się w sklepie sp…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 351/00
Wygrał pozwany · 20 kwi 2001
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku w drodze z pracy do domu. Ubezpieczona uległa wypadkowi podczas powrotu do domu, ale wcześniej zeszła z trasy, aby zrobić z…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 335/00
Wygrał pozwany · 18 kwi 2001
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie rozporządzenia z 25 marca 1997 r. ZUS odmówił świadczenia, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała wymaganego 35-letniego okresu zatrudnien…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.