II UKN 581/01

Wygrał powód
SN27 września 2002·sentence
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła wypłaty emerytury wojskowej za 1999 r., wcześniej zawieszonej z powodu osiągania przez wnioskodawcę dochodów przekraczających ustawowy próg. Sąd Okręgowy, a następnie Sąd Apelacyjny uznały, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 grudnia 1999 r. nie można stosować przepisu nowelizującego art. 40 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych, który odsyłał do zasad zawieszania świadczeń z ustawy o FUS. Sąd Najwyższy oddalił kasację organu rentowego. Wskazał, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego eliminuje z porządku prawnego przepis niezgodny z Konstytucją także przy rozpoznawaniu spraw dotyczących stanów faktycznych sprzed ogłoszenia wyroku TK. W konsekwencji należało stosować wcześniejsze brzmienie art. 40, przewidujące jedynie ograniczenie świadczenia, a nie jego zawieszenie. Kasacja została uznana za bezzasadną.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego dla stosowania przepisu w sprawach dotyczących wcześniejszych stanów faktycznych
  • ·Czy po stwierdzeniu niekonstytucyjności nowelizacji można stosować art. 40 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy w brzmieniu nadanym nowelizacją
  • ·Różnica między zawieszeniem emerytury wojskowej a jej ograniczeniem o 25% w zależności od podstawy prawnej
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie tego poglądu Sąd Najwyższy podniósł między innymi to, że stanowisko takie pozwala na rozwiązanie problemów pojawiających się w związku z konstytucyj- 5 ną regułą, w myśl której orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego uznające za nie- zgodny z Konstytucją przepis, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Chodzi tu o przepis art. 190 ust. 4 Konstytucji, który traktuje orzeczenie Trybunału Konstytucyj- nego jako podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego ro- dzaju rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Skoro może być wzruszone orzeczenie prawomocne wy- dane przed datą wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, nie można wymagać, aby w sprawach zawisłych i nierozstrzygniętych do tej daty, sądy stoso- wały sprzeczne z Konstytucją przepisy. Podobny pogląd wypowiedział Sąd Najwyż- szy w niepublikowanym dotychczas wyroku z dnia 5 września 2001 r., II UKN 542/00, stwierdzając, że sąd drugiej instancji, który rozstrzyga sprawę po stwierdzeniu nie- zgodności przepisu ustawy z Konstytucją, nie może pominąć stanowiska Trybunału Konstytucyjnego i oddalić apelacji od wyroku, który został wydany przez sąd pierw- szej instancji na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją. W kolejnym niepu- blikowanym dotychczas wyroku z dnia 12 czerwca 2002 r., II UKN 281/01, Sąd Naj- wyższy zaprezentował stanowisko, że nie jest usprawiedliwioną podstawą kasacji zarzut zaniechania zastosowania obowiązującego w dacie wyrokowania przepisu ustawy, który następnie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Orzecznictwo Sądu Najwyższego co do tego, że przy rozpoznawaniu środka odwoławczego sądy nie powinny stosować przepisu prawa, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, jest jednolite. Od tej linii orzecznictwa Sąd Najwyższy nie odstąpił rozpoznając sprawę dotyczącą ta- kiego samego stanu faktycznego - zawieszenia emerytury wojskowej w 1999 r. W niepublikowanym jeszcze wyroku z dnia 12 czerwca 2002 r., II UKN 419/01, Sąd Najwyższy przyjął tezę, że po ogłoszeniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego uznającego przepis za niezgodny z Konstytucją przepis ten nie może być stosowany przez sądy i inne organy. Kasacja w niniejszej sprawie nie dostarczyła żadnych ar- gumentów do przyjęcia odmiennego stanowiska. Rozpoznając sprawę w granicach kasacji Sąd Najwyższy uznał, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw. Sąd Apelacyjny dokonał prawidłowej wykładni art. 190 ust. 3 Konstytucji i prawidłowo zastosował przepis art. 40 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 1999 r. Z tych przyczyn kasacja podlega oddaleniu na podstawie art. 39312 KPC. 6 ========================================