Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UZ 23/05
Częściowe uwzględnienie · 13 maj 2005
Sprawa dotyczyła waloryzacji emerytury wojskowej i dopuszczalności kasacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację, ponieważ nie wskazano wartości przedmiotu zaskar…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 245/04
Orzeczenie procesowe · 12 maj 2005
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury górniczej. Sąd Najwyższy uznał, że do okresu pracy górniczej można zaliczać okresy pobierania zasiłku chorobowego w czasie trwania stosunku pracy, ponieważ przed zm…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 275/04
Wygrał pozwany · 12 maj 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie przyznające ubezpieczonemu prawo do świadczenia rehabilitacyjnego oraz zwalniające go z obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świad…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UZP 1/05
Wygrał pozwany · 12 maj 2005
Sprawa dotyczyła sposobu przeliczenia renty z tytułu choroby zawodowej na podstawie art. 50 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Organ rentowy twi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 258/04
Wygrał pozwany · 12 maj 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację ubezpieczonego i potwierdził, że w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2002 r. wspólnicy spółki jawnej podlegali obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym jako osoby …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UK 28/05
Wygrał powód · 11 maj 2005
Sprawa dotyczyła ustalenia podlegania Lucyny G. rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu. KRUS najpierw objął ją tym ubezpieczeniem od 14 października 1997 r., a następnie po ponownej analizie dokumentów …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UK 33/05
Wygrał pozwany · 11 maj 2005
Sprawa dotyczyła nadpłaty zasiłku chorobowego wypłaconego pracownikowi przez pracodawcę. Spór koncentrował się na tym, czy do podstawy wymiaru zasiłku należy wliczyć premię/nagrodę uznaniową przewidzi…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNIII UK 24/05
Wygrał pozwany · 11 maj 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę nauczycielską. Wnioskodawczyni pracowała jako nauczycielka na Ukrainie, a po uzyskaniu statusu repatrianta i obywatelstwa polskiego dom…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UK 29/05
Wygrał pozwany · 11 maj 2005
Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wnioskodawca pobierał wcześniej rentę inwalidzką, a następnie rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. ZUS po badaniu lekarskim …
Ubezpieczenia społeczne
SNII UK 219/04
Wygrał pozwany · 5 maj 2005
Sprawa dotyczyła prawa nauczyciela do emerytury na podstawie art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela. ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że wnioskodawca nie wykazał 20 lat pracy w szczególnym charakterze, p…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UK 244/04
Wygrał pozwany · 5 maj 2005
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy Piotr P. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach, gdy formalnie „zawieszał” działalność gospodarczą. KRUS wyłączył go z ubezpieczenia rolniczego od 1 lip…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 247/04
Wygrał pozwany · 5 maj 2005
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego, który przed 1 stycznia 1999 r. pozostawał w zawodowej służbie wojskowej i jednocześnie prowadził działalność gospodarczą. ZUS uznał, że od 1 stycznia do 29 grudn…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UK 242/04
Wygrał pozwany · 5 maj 2005
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. ZUS początkowo przyznał świadczenie, ale następnie wznowił postępowanie i odmówił prawa do em…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 215/04
Wygrał powód · 5 maj 2005
Sprawa dotyczyła prawa nauczyciela do emerytury nauczycielskiej na podstawie art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela. ZUS odmówił zaliczenia do 20-letniego stażu pracy nauczycielskiej okresów pobierania wyna…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 201/04
Wygrał pozwany · 5 maj 2005
Sprawa dotyczyła emerytki prowadzącej indywidualną kancelarię adwokacką, której ZUS zawiesił wypłatę emerytury z powodu osiągania przychodów przekraczających ustawowe progi. Sąd Najwyższy oddalił kasa…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UK 9/05
Wygrał pozwany · 5 maj 2005
Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Ubezpieczony przez wiele lat pobierał rentę inwalidzką, a następnie rentę z tytułu niezdolności do pracy. ZUS po badaniach kontrolnych u…
Ubezpieczenia społeczne
SNI UK 236/04
Wygrał pozwany · 28 kwi 2005
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy Beata G. podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako pracownik po zawarciu umowy o pracę z firmą „D.”. ZUS twierdził, że umowa była pozorna albo zmierzała do …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 27/05
Wygrał pozwany · 27 kwi 2005
Sprawa dotyczyła wniosku emerytki o ponowne przeliczenie emerytury z uwzględnieniem dodatkowych okresów składkowych i nieskładkowych oraz wyższej podstawy wymiaru. Wnioskodawczyni kwestionowała m.in. …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 2/05
Wygrał pozwany · 27 kwi 2005
Sprawa dotyczyła możliwości zakwestionowania przez ZUS wysokości wynagrodzenia z umowy o pracę jako podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe. Sąd Najwyższy uznał, że ZUS może badać nie tylk…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI UZ 76/04
Wygrał pozwany · 21 kwi 2005
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonej na postanowienie odrzucające kasację w sprawie o wysokość emerytury. Uznał, że w sprawach o podwyższenie świadczenia emerytalno-rentowego wartość przedmio…
Ubezpieczenia społeczne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.