II UK 27/05

Wyrok z dnia 27 kwietnia 2005 r. II UK 27/05 Ponowne ustalenie na wniosek emeryta wysokości świadczenia przez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas okresów składkowych lub nieskład- kowych polega na tym, że kwotę przysługującego mu świadczenia zwiększa się, doliczając do kwoty otrzymywanej dotychczas emerytury stosowny pro- cent podstawy wymiaru ustalonej w wyniku waloryzacji, odpowiednio za każdy rok, okresów składkowych lub nieskładkowych (art. 112 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Beata Gudowska, Andrzej Wasilewski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. sprawy z wniosku Stanisławy G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych- Oddziałowi w W. o wysokość emerytury, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wy- roku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2004 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyro- kiem z dnia 2 marca 2004 r. [...] oddalił apelację wnioskodawczyni - Stanisławy G. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 6 stycznia 2003 r. oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w W. z dnia 15 października 1999 r. w sprawie przeliczenia emerytury wnioskodawczyni, w którym żądała ona doliczenia dodatkowego okresu ubezpieczenia jako składkowego, stwierdzenia ogółem jako udowodniony dla obli- czenia przysługującej jej emerytury okresu 38 lat i 4 miesięcy, zakwestionowała 2 wszystkie wydane uprzednio decyzje emerytalne w jej sprawie, począwszy od decyzji z dnia 4 sierpnia 1988 r., oraz żądała obliczenia należnej jej emerytury począwszy od 1990 r. wedle wskaźnika 250%. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Apelacyjny stwier- dził, że: po pierwsze - bezsporne jest w sprawie to, że wnioskodawczyni „prawo do emerytury nauczycielskiej nabyła od dnia 30 sierpnia 1988 r. i świadczenie to wobec kontynuowania zatrudnienia było zawieszone. W sierpniu 1990 r. złożyła wniosek o przeliczenie wysokości emerytury poprzez ponowne ustalenie jej podstawy wymiaru w oparciu o zarobki uzyskiwane od III kwartału 1989 r. do II kwartału 1990 r. Na pod- stawie złożonego zaświadczenia z zakładu pracy emerytura została przeliczona i podjęto jej wypłatę.”; po drugie - pierwsze odwołanie wnioskodawczyni do Sądu Wo- jewódzkiego w Warszawie, dotyczące decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 5 grudnia 1995 r., zostało oddalone wyrokiem z dnia 10 czerwca 1996 r., który następnie został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 10 października 1996 r. [...]; podob- nie, odwołanie wnioskodawczyni od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 25 czerwca 1997 r. zostało oddalone wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w War- szawie z dnia 15 stycznia 1998 r., który następnie został utrzymany w mocy wyro- kiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 1998 r. [...]; oznacza to, że - wbrew żądaniu wnioskodawczyni - nie jest już dopuszczalna kontrola uprzednio za- skarżonych decyzji, które były przedmiotem kontroli sądowej zakończonej wydaniem prawomocnych wyroków (art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.); po trzecie - natomiast, rozpozna- jąc zarzuty wnioskodawczyni kwestionujące zasadność dotyczącej jej decyzji Zakła- du Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 października 1999 r., Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: (a) stanowisko organu rentowego w tym zakresie jest prawidłowe w kwestii niewliczenia do stażu emerytalnego wnioskodawczyni pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od dnia 15 września 1956 r. do dnia 28 maja 1958 r., bowiem: „wniosek o doliczenie tego okresu skarżąca zgłosiła w dniu 31 sierpnia 1998 r., czyli pod rządami ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracow- ników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) i ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 450 ze zm.). Zgodnie z art. 5 tej ostat- niej ustawy, istniała możliwość doliczenia do okresów składkowych i nieskładkowych pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od 1 stycznia 1983 r. a po ukończeniu 16 lat życia, ale jedynie wówczas, gdy okresy składkowe i nieskładkowe były krótsze od 3 okresu wymaganego do przyznania świadczenia, czyli wynoszącego mniej niż 20 lat dla kobiet. Podobny zapis zawiera także art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.), obowiązującej od dnia 1 stycznia 1999 r. Tym samym, obliczanie przez wnioskodawczynię wysokości swojej emerytury z uwzględnieniem okresu pracy w gospodarstwie rolnym jest dotknięte błędem powstałym na skutek niewłaściwej inter- pretacji obowiązujących przepisów”; (b) zgodnie z art. 113 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponowne ustalenie wysokości emerytury, poprzez doliczenie nie- uwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów składkowych lub nie- składkowych, następuje na wniosek ubezpieczonego zgłoszony nie wcześniej niż po zakończeniu kwartału kalendarzowego, jeżeli emeryt pozostaje w ubezpieczeniu, chyba że w tym kwartale kalendarzowym ustało ubezpieczenie. Zaskarżoną decyzją z dnia 15 października 1999 r. organ rentowy zasadnie załatwiając wniosek z dnia 31 sierpnia 1999 r. doliczył nowy okres składkowy tylko od dnia 30 czerwca 1999 r., mimo złożonego zaświadczenia o zatrudnieniu do dnia 31 sierpnia 1999 r.”; (c) nie jest trafny zarzut wnioskodawczyni, że w jej wypadku wskaźnik ustalenia wysokości podstawy wymiaru emerytury powinien od początku wynosić 234,15% lub nawet 250%, bowiem „ubezpieczona ma ustaloną podstawę wymiaru świadczenia z do- chodów uzyskiwanych w okresie od II kwartału 1989 r. do III kwartału 1990 r. i na skutek składanych kilkakrotnie nowych zaświadczeń o zatrudnieniu i wynagrodzeniu za ten okres świadczenie emerytalne każdorazowo, zgodnie z wnioskiem, było prze- liczane. W decyzji z dnia 25 czerwca 1997 r., stanowiącej przedmiot poprzedniego postępowania sądowego, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalono na 227,70%. Na skutek przedłożenia w marcu 1998 r. kolejnego zaświadczenia obej- mującego wynagrodzenie za ten sam okres, organ rentowy dopiero decyzją z dnia 26 lipca 1999 r. ponownie obliczył wysokość emerytury ustalając wskaźnik podstawy wymiaru (po tzw. ubruttowieniu) na 232,59%. Przeliczenia dokonano od dnia 1 marca 1998 r., wypłacając wyrównanie wraz z należnymi odsetkami. Nie można dopatrzyć się naruszenia prawa przy wydawaniu tej decyzji w zakresie daty, od której przeli- czono emeryturę. Zgodnie z przepisem art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), obowiązującej w dacie zgłaszania wniosku, w razie ponownego ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości, świadczenie przyznane lub podwyższone wypłaca się najwcześniej poczynając od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. 4 Także ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r., obowiązująca w dacie wydania tej decyzji, w art. 129 zawierała takie samo unormowanie. W tym stanie prawnym nie jest możliwe zatem, aby przeliczenie wysokości emerytury na skutek wniosku z dnia 1 marca 1998 r. mogło nastąpić zgodnie z żądaniem wnioskodawczyni, czyli od początku podjęcia wypłaty emerytury. Natomiast uwzględnienie przedmiotowego wskaźnika w wysokości 250% nie znajduje żadnego uzasadnienia w dokumentach sprawy; (d) wreszcie, zgodnie z dyspozycją art. 217 § 1 i § 2 k.p.c., Sąd nie ma obowiązku uwzględniać wszystkich środków dowodowych, jeżeli okoliczności sporne zostały już wyjaśnione; dlatego, działając w granicach określonych dyspozycją art. 233 § 1 k.p.c., Sąd w rozpoznawanej sprawie ocenił opinię biegłego jako wiarygodną, po- mimo że wnioskodawczyni się z nią nie zgadza, jakkolwiek „w piśmie procesowym nie stawia konkretnych zarzutów dotyczących opinii biegłego”. W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2004 r. pełnomocnik wnioskodawczyni zarzuciła: po pierwsze - naruszenie art. 180 ust. 1 pkt 2 - 5 oraz ust. 7, a także art. 111 i art. 113 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, które dotyczą przeliczania wysokości emerytury nabytej pod rządami ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich ro- dzin w związku z przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela przy rozpoznaniu wniosku zgłoszonego „po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 17.12.1998 r. w odniesieniu do ubezpieczonego, który zachował nabyte prawo do świadczenia dotychczasowego wraz ze wzrostem podstawy wymiaru z racji pracy w szczególnych warunkach (art. 111 ust. 1 pkt 1 ustawy z 17.12.1998 r.)”; po drugie - naruszenie art. 114 w związku z art. 180 ust. 1 pkt 2 - 5 ustawy o emeryturach i ren- tach z FUS w związku z przedstawionymi w sprawie nowymi dowodami, a w kon- sekwencji także błędne rozstrzygnięcie w kwestii przeliczenia podstawy wymiaru emerytury w związku przedłożonym nowym dowodem dotyczącym zarobków z okresu od lipca 1989 r. do czerwca 1990 r. oraz błędne ustalenie wskaźnika pod- stawy wymiaru emerytury; po trzecie - „naruszenie przepisów dot. waloryzacji eme- rytury (art. 88) przez zastosowanie niewłaściwej kwoty bazowej niezgodnej z art. 177 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, co miało wpływ na przeliczanie wysokości emerytury w decyzji z dnia 15.10.1999 r.”; po czwarte - naruszenie art. 476 § 2 k.p.c. „polegające na pominięciu, iż jako sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych - za- kres orzekania dotyczy konkretnej decyzji emerytalnej w tym wypadku z dnia 15.X.1999 r. i wobec tego nie występuje zarzut naruszenia prawomocności orzeczeń 5 do sprawy wszczętej nowym wnioskiem”, art. 328 § 2 k.p.c. „przez niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku, bez wskazania przepisów prawa jako podstawy orzecze- nia" oraz art. 386 § 4 w związku z art. 217 § 2 k.p.c. „poprzez uchybienia postępowa- nia dowodowego w postępowaniu apelacyjnym, które Sąd odwoławczy winien z urzędu rozważyć, tj. zasadność powołania przez Sąd I instancji biegłego na okolicz- ność ustalenia prawa, co wskazuje na wkroczenie środkiem dowodowym w kompe- tencje Sądu orzekającego, jakim jest możliwość uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu celem wyliczenia świad- czenia, przy kwestionowaniu przez powódkę opinii biegłego o specjalności ds. księ- gowości i rachunkowości, co nie wskazuje na rodzaj wiadomości specjalnych przy- datny w kwestii zaskarżonej, przy czym Sąd Apelacyjny nie skorzystał z możliwości uzupełnienia materiału dowodowego przez co doszło do pominięcia wniosków proce- sowych z przyczyn formalnych, bez wyjaśnienia sprawy dla ustalenia prawa do eme- rytury (którego składnikiem /prawa do emerytury/ jest jej prawidłowa wysokość).” Równocześnie, pełnomocnik skarżącej wskazała, iż okolicznością uzasadniającą przyjęcie kasacji do rozpoznania jest „istnienie zagadnienia prawnego związanego z niejasnością przepisów dotyczących przeliczania podstawy wymiaru emerytury na- bytej w ‘starym systemie’ i podlegającej obecnej ustawie przy zastosowaniu kwoty bazowej ‘ostatnio’ przyjętej do obliczenia świadczenia (art. 111 ust. 2), czy też aktu- alnej na dzień złożenia wniosku, czy też że ‘nowo ustalona podstawa podlega wszystkim kolejnym waloryzacjom od dnia zgłoszenia wniosku (art. 111 ust. 3), jak i potrzebę wykładni przepisów związanych z przeliczaniem podstawy wymiaru emery- tury dla osób objętych w chwili nabycia uprawnień emerytalnych z tytułu szczegól- nych warunków (nauczyciel) do jej zwiększenia lub wzrostu, jako że pominięcie tych składników wpływa na nieprawidłowe przeliczenie prawa do emerytury i niedopłatę na szkodę osoby uprawnionej.” W konsekwencji, w kasacji sformułowany został wniosek o „uchylenie zaskarżonego wyroku, jak i poprzedzającego go wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.” Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia kasacją oraz jej podstaw (art. 39311 § 1 k.p.c. - obecnie art. 39813 § 1 k.p.c.). Rozpoznając zarzuty podniesione przez pełnomocnik wnioskodawczyni w kasacji od wyroku Sądu Apela- 6 cyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2004 r., wniesionej za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w Warszawie w dniu 6 maja 2004 r., której uzasadnienie uzupełniła ona następnie w piśmie procesowym wniesionym do Sądu Najwyższego w dniu 8 września 2004 r., Sąd Najwyższy stwierdził, że: Po pierwsze, zarzut naruszenia art. 180 ust. 1 pkt 2 - 5 oraz ust. 7, a także art. 111 i art. 113 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, dotyczący przeliczania oraz waloryzacji wysokości emerytury nabytej pod rządami ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin w związku z przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela przy rozpoznaniu wniosku zgłoszonego „po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 17.12.1998 r. w odniesieniu do ubezpieczonego, który zachował nabyte prawo do świadczenia dotychczasowego wraz ze wzrostem podstawy wymiaru z racji pracy w szczególnych warunkach (art. 111 ust. 1 pkt 1 ustawy z 17.12.1998 r.)” jest niedopuszczalny w zakresie, w jakim odnosi się on do wydanej przez organ rentowy w wyniku wniosku wnioskodawczyni decyzji emerytalnej z dnia 25 czerwca 1997 r. oraz wszystkich poprzedzających tę decyzję uprzednio wydawanych przez organ rentowy decyzji przeliczeniowych lub waloryzacyjnych dotyczących jej emerytury, ponieważ decyzje były już - na co trafnie wskazał także Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku - przedmiotem kontroli sądo- wej, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubez- pieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 6 sierpnia 1998 r. [...] i w tym zakresie sprawa ta została już prawomocnie rozstrzygnięta (res iudicata - art. 199 § 1 pkt 2 w związku z art. 366 i art. 365 § 1 oraz art. 391 i art. 39821 k.p.c.), a wznowienie postę- powania byłoby możliwe jedynie na podstawie art. 401 - 403 k.p.c. Po drugie, w zakresie, w jakim zarzut naruszenia art. 180 ust. 1 pkt 2 - 5 oraz ust. 7, a także art. 111 i art. 113 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, dotyczący przeliczania oraz waloryzacji wysokości emerytury nabytej pod rządami ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin w związku z przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela przy roz- poznaniu wniosku zgłoszonego „po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 17.12.1998 r. w odniesieniu do ubezpieczonego, który zachował nabyte prawo do świadczenia do- tychczasowego wraz ze wzrostem podstawy wymiaru z racji pracy w szczególnych warunkach (art. 111 ust. 1 pkt 1 ustawy z 17.12.1998 r.)” dotyczy decyzji organu rentowego z dnia 15 października 1999 r., okazał się on nieuzasadniony, albowiem w rozpoznawanej sprawie organ rentowy dokonał ponownego ustalenia emerytury 7 wnioskodawczyni w sposób zgodny z dyspozycją art. 113 ustawy o emeryturach i rentach FUS, wedle którego ponowne ustalenie wysokości emerytury, poprzez doli- czenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów składko- wych lub nieskładkowych, następuje na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż po za- kończeniu kwartału kalendarzowego, jeżeli emeryt pozostaje w ubezpieczeniu, chyba że w kwartale kalendarzowym ustało ubezpieczenie. W konsekwencji, Sąd Apelacyj- ny trafnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na to, że w tej sytuacji „za- skarżoną decyzją z dnia 15 października 1999 r. organ rentowy zasadnie załatwiając wniosek z dnia 31 sierpnia 1999 r. doliczył nowy okres składkowy tylko do dnia 30 czerwca 1999 r., mimo złożonego zaświadczenia o zatrudnieniu do dnia 31 sierpnia 1999 r.” Po trzecie, w związku z podniesionym w uzasadnieniu kasacji zarzutem, ja- koby organ rentowy w sposób „niezrozumiały” w dwóch różnych decyzjach - zarówno w decyzji z dnia 15 października 1999 r., wydanej w wyniku rozpoznania wniosku z dnia 31 sierpnia 1999 r., jak i we wcześniejszej decyzji z dnia 26 lipca 1999 r., wyda- nej w wyniku rozpoznania wniosku z dnia 13 marca 1998 r. - przyjął tę samą kwotę bazową dla obliczenia tzw. części stałej emerytury wnioskodawczyni i to pomimo że decyzje te wydane zostały na podstawie odmiennych podstaw prawnych (decyzja z dnia 15 października 1999 r. na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a decyzja z dnia 26 lipca 1999 r. na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, Dz.U. Nr 3, poz. 19 ze zm.) oraz wobec podniesionych w kasacji zarzutów (a) naruszenia art. 114 w związku z art. 180 ust. 1 pkt 2 - 5 ustawy o eme- ryturach i rentach z FUS w związku z przedstawionymi w sprawie nowymi dowodami i (b) naruszenia przepisów dotyczących waloryzacji emerytury przez zastosowanie rzekomo „niewłaściwej kwoty bazowej niezgodnej z art. 177 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, co miało wpływ na przeliczanie wysokości emerytury w decyzji z dnia 15.10.1999 r.”, należy wskazać na to, że wprawdzie pod rządami uprzednio obowią- zujących przepisów ustawowych, a w szczególności ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 450 ze zm.), która utraciła moc prawną z dniem 1 stycznia 1999 r., a także na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. (art. 196 tej ustawy) stosowane były inne wskaźniki waloryzacji, niezwiązane z tzw. kwotą bazową (wpro- wadzoną art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur 8 i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw), to jed- nak przed ostatnią waloryzacją przy zastosowaniu tzw. kwoty bazowej kwota ta wy- nosiła „666,96 zł” i właśnie te zasady waloryzacji określone w nieobowiązujących już przepisach prawnych - zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy o emerytu- rach i rentach z FUS - mają zastosowanie także przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do emerytury na podsta- wie przepisów ustaw, które utraciły moc prawną na podstawie art. 195 ustawy o eme- ryturach i rentach z FUS. W tej sytuacji, podniesione zarzuty okazały się bezzasad- ne, ponieważ w rozpoznawanej sprawie organy rentowe prawidłowo zastosowały powyższe przepisy. Po czwarte, wobec zgłoszonej w uzasadnieniu kasacji wątpliwości w kwestii, „czy podstawa wymiaru przeliczana jest na dzień złożenia wniosku o przeliczenie, czy też na dzień nabycia prawa”, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 112 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jeżeli emeryt (w niniejszej sprawie - wnioskodawczyni) zgłosi wniosek o ponowne ustalenie wysokości świad- czenia przez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów składkowych lub nieskładkowych „kwotę przysługującego świadczenia zwiększa się doliczając do kwoty otrzymywanej przezeń dotychczas emerytury sto- sowny procent podstawy wymiaru ustalonej w wyniku waloryzacji, odpowiednio za każdy rok okresów składkowych lub nieskładkowych” i tak też prawidłowo zastosował powyższe przepisy organ rentowy w rozpoznawanej sprawie. Jednakże, wobec za- kwestionowania przez wnioskodawczynię prawidłowości dokonanych w tym zakresie wyliczeń, Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie dopu- ścił na tę okoliczność dowód z opinii biegłego do spraw księgowości i rachunkowości, przy czym w odezwie do biegłego [...] Sąd Okręgowy zlecił sporządzenie opinii w przedmiocie „wyliczenia wysokości emerytury wnioskodawczyni” przy zastosowaniu wskazanych wyżej przepisów oraz zastrzegając, że w swoich obliczeniach biegły ten powinien pominąć obliczenia organów rentowych dokonane w decyzjach, które były już uprzednio przedmiotem kontroli sądowej zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 1998 r. W konkluzji opinii sporzą- dzonej przez biegłego stwierdził on jednoznacznie, że „wyliczenia wysokości emery- tur związanych z dokumentowanym stażem pracy na podstawie wniosków składa- nych przez powódkę i waloryzacje wysokości świadczeń emerytalnych były przepro- wadzone prawidłowo, zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami.” Na tej podstawie 9 Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku trafnie stwierdził, że opinia ta jest wiarygodna i nie może jej podważyć sam fakt odmiennej oceny tej opinii przez wnioskodawczynię. Tym samym całkowicie bezzasadny okazał się podniesiony w kasacji zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 386 § 4 w związku z art. 217 § 2 k.p.c. i to tym bardziej, jeśli zważyć, że w tym kontekście w uzasadnieniu kasacji peł- nomocnik wnioskodawczyni podnosi, iż „specjalność biegłego wskazuje raczej na przydatność co do wykrycia pomyłek rachunkowych czy błędów rozliczeniowych, aniżeli wybór metody przeliczania czy zastosowania kwot bazowych, czy innych ele- mentów świadczenia”, sugerując w sposób bezpodstawny niekompetencja biegłego. Po piąte, nietrafny okazał się także podniesiony w kasacji zarzut nieprawidło- wego zastosowania przez Sąd Apelacyjny art. 114 w związku z art. 180 ust. 1 pkt 2 - 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wobec nieuwzględnienia w wymiarze świad- czenia wnioskodawczyni okresów pracy w gospodarstwie rolnym przed 1977 r. (po ukończeniu przez nią 16 roku życia). Trafnie bowiem wywiódł Sąd Apelacyjny w uza- sadnieniu zaskarżonego wyroku, że zgodnie z art. 5 obowiązującej uprzednio ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (podobnie zresztą jak i na podstawie art. 10 ust. 1 obowiązującej aktualnie ustawy o emeryturach i rentach z FUS) możli- wość doliczenia do okresów składkowych i nieskładkowych pracy w gospodarstwie rolnym w okresie do dnia 1 stycznia 1983 r., a po ukończeniu 16 roku życia, istniała jedynie wówczas, gdy okresy składkowe i nieskładkowe były krótsze od okresu wy- maganego do przyznania świadczenia - tymczasem jest poza sporem, że w przypad- ku wnioskodawczyni sytuacja taka nie miała miejsca i dlatego obliczenie przez wnio- skodawczynię wysokości swej emerytury z uwzględnieniem okresu pracy w gospo- darstwie rolnym było dotknięte błędem wynikającej z niewłaściwej interpretacji obo- wiązujących przepisów prawa. Po szóste, w konsekwencji należy stwierdzić, że także podniesiony w kasacji zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. „przez nie wyjaśnienie podstawy prawnej wy- roku, bez wskazania przepisów prawa jako podstawy orzeczenia” okazał się oczywi- ście bezzasadny. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39312 k.p.c. orzekł jak w sentencji. ========================================