Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 13148 orzeczeń z prawa pracy
13 148 orzeczeńPracownik wygrał: 21.5%2022–2026
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
8829
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
137
Sąd Okręgowy
84
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(13 148)
SNII PRN 8/96
Orzeczenie procesowe · 24 paź 1996
Sąd Najwyższy uznał, że sąd pracy nie był właściwy do rozpoznania roszczenia o zasiłek chorobowy, ponieważ jest to świadczenie z ubezpieczenia społecznego, a spory w tym zakresie należą do właściwości…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 20/96
Wygrał pozwany · 24 paź 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że kobieta nie nabywa prawa do emerytury w niepełnym wymiarze na podstawie art. 28 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, jeżeli wiek emerytalny ukończ…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 31/96
Wygrał pozwany · 24 paź 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o obowiązek opłacania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przez zakład pracy będący częścią wielozakładowego przedsiębiorstwa państwowego użyteczn…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 33/96
Wygrał pozwany · 24 paź 1996
Sprawa dotyczyła renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy. Sąd Wojewódzki najpierw prawomocnym wyrokiem przyznał wnioskodawcy rentę z ogólnego stanu zdrowia, a następnie ZUS wydał decyzję wykonu…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZP 19/96
Wygrał powód · 24 paź 1996
Sprawa dotyczyła sposobu obliczania „dochodu z tytułu wykonywania zatrudnienia” przy rocznym rozliczeniu emerytury/renty i ustalaniu, czy świadczenie podlega zawieszeniu lub zmniejszeniu. Wnioskodawcz…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 34/96
Orzeczenie procesowe · 24 paź 1996
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości i uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył prawa Józefa J. do renty inwalidzk…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZ 4/96
Orzeczenie procesowe · 23 paź 1996
Sprawa dotyczyła wniosku przeciwko ZUS o wysokość świadczeń emerytalnych, dodatku kombatanckiego i ryczałtu energetycznego. Sąd Apelacyjny oddalił rewizję wnioskodawcy, a następnie odrzucił wniesioną …
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZ 3/96
Wygrał pozwany · 23 paź 1996
Sprawa dotyczyła odrzucenia kasacji wniesionej przez ubezpieczonego w postępowaniu o rentę inwalidy wojennego. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację, ponieważ została wniesiona osobiście przez stronę, a w s…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PRN 79/96
Orzeczenie procesowe · 23 paź 1996
Sąd Najwyższy uchylił wyrok zasądzający na rzecz byłej pracownicy wyrównanie wynagrodzenia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył tego, czy po zmianach w zakładowym systemie wynagr…
WynagrodzenieUbezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 5/96
Orzeczenie procesowe · 23 paź 1996
Sprawa dotyczyła sporu o składki na ubezpieczenie społeczne, w którym spółka z o.o. zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego oddalający jej odwołanie od decyzji ZUS. Po wniesieniu kasacji Sąd Apelacyjny ją …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 4/96
Orzeczenie procesowe · 10 paź 1996
Sprawa dotyczyła żądania ZUS zwrotu nienależnie pobranej nadpłaty renty inwalidzkiej za 1994 r. ZUS ustalił nadpłatę, nie odliczając kosztów uzyskania przychodu z pracy wykonywanej przez rencistę. Sąd…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 1/96
Orzeczenie procesowe · 10 paź 1996
Sprawa dotyczyła wniosku o wysokość emerytury, ale przedmiotem rozstrzygnięcia była wyłącznie dopuszczalność środka zaskarżenia. Wnioskodawca wniósł do Sądu Najwyższego pismo nazwane „apelacją” od wyr…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 36/96
Orzeczenie procesowe · 3 paź 1996
Sprawa dotyczyła wstrzymania wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla czworga dzieci Ewy M. ZUS uznał, że odpadła przesłanka do dalszej wypłaty, ponieważ ojciec dzieci miał mieszkać z rodziną …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 25/96
Wygrał pozwany · 3 paź 1996
Sprawa dotyczyła rozliczenia emerytury Michała L. w związku z osiąganym przez niego dochodem z zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Organ rentowy przyjął do obliczeń dochód brutto, bez odliczenia kos…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 10/96
Wygrał powód · 3 paź 1996
Sprawa dotyczyła prawa Marii P. do wcześniejszej emerytury. ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że wnioskodawczyni nie ma wymaganego 30-letniego stażu zatrudnienia. Sąd Wojewódzki najpierw prawomocnie…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 18/96
Częściowe uwzględnienie · 3 paź 1996
Orzeczenie dotyczy ponownego ustalenia prawa do emerytury rolniczej po wcześniejszej prawomocnej decyzji odmownej. Sąd wskazał, że przy rozpoznawaniu wniosku o wznowienie/ponowne ustalenie świadczenia…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 4/96
Orzeczenie procesowe · 3 paź 1996
Sprawa dotyczyła wniosku Marii P. o wcześniejszą emeryturę. ZUS odmówił, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała wymaganego 30-letniego okresu zatrudnienia. Sąd Wojewódzki zmienił decyzję i przyznał …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 24/96
Wygrał pozwany · 19 wrz 1996
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury górniczej. Wnioskodawca domagał się zaliczenia do pracy górniczej okresu zatrudnienia przy budowie metra w Algierii (31.10.1988–30.06.1991), wykonywanej pod ziemią …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PZP 21/96
Częściowe uwzględnienie · 19 wrz 1996
Sprawa dotyczyła zakresu ochrony roszczeń pracowniczych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Powód domagał się nie tylko wypłaty należności głównej, a…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII URN 21/96
Orzeczenie procesowe · 19 wrz 1996
Sąd Najwyższy rozpoznawał sprawę emerytki, której ZUS zmniejszył świadczenie po uznaniu, że jej dochód z pracy w 1993 r. przekroczył dopuszczalny limit. Spór dotyczył tego, czy przy ustalaniu „dochodu…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.