Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 13148 orzeczeń z prawa pracy
13 148 orzeczeńPracownik wygrał: 21.5%2022–2026
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
8829
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
137
Sąd Okręgowy
84
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(13 148)
SNII UKN 140/97
Orzeczenie procesowe · 3 paź 1997
Sprawa dotyczyła prawa do zasiłku chorobowego dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą, której ZUS odmówił świadczenia z powodu rzekomej zaległości w opłacaniu składek przekraczającej trzy miesią…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 284/97
Wygrał pozwany · 3 paź 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie Elżbiety S., która domagała się objęcia ubezpieczeniem społecznym jako osoba współpracująca z mężem prowadzącym indywidualną kancelarię adwokacką. SN uznał, że …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 280/97
Wygrał pozwany · 2 paź 1997
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej wnioskodawcy, który wykonywał pracę w czasie odbywania kary pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy uznał, że okresy takiej pracy są okresami składkow…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 269/97
Orzeczenie procesowe · 25 wrz 1997
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury Kazimierza K. i sposobu ustalenia podstawy wymiaru świadczenia. Ubezpieczony domagał się uwzględnienia zarobków z lat 1972–1974 jako najkorzystniejszych, zamiast d…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 271/97
Wygrał pozwany · 25 wrz 1997
Sprawa dotyczyła wniosku o rentę inwalidzką wojenną na podstawie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Wnioskodawczyni twierdziła, że jej inwalidztwo pozostaje w zwią…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 275/97
Orzeczenie procesowe · 24 wrz 1997
Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów niższych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że odmowa przyznania Czesławowi K. wojennej renty inwalidzkiej opierała się na błędnej wykładni ustawy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PKN 277/97
Częściowe uwzględnienie · 23 wrz 1997
Powód, były pracownik zakładów kolejowych, dochodził dwóch rodzajów roszczeń: ustalenia prawa do bezpłatnej kolejowej opieki lekarskiej i innych świadczeń socjalnych oraz zapłaty ekwiwalentu za deputa…
InneWynagrodzenieUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 260/97
Orzeczenie procesowe · 18 wrz 1997
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Mariuszowi L. renty inwalidzkiej uczniowskiej. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że postępowanie d…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 238/97
Wygrał pozwany · 17 wrz 1997
Sprawa dotyczyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji w sprawie o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy. Wnioskodawca otrzymał prawidłowe pouczenie o sposobie wniesienia apelacji,…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 230/97
Wygrał pozwany · 11 wrz 1997
Sprawa dotyczyła roszczenia o rentę uzupełniającą z tytułu choroby zawodowej (pylica płuc) przeciwko kopalni. Powód domagał się świadczenia od 15 maja 1993 r., a pozwana podniosła zarzut przedawnienia…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 228/97
Orzeczenie procesowe · 11 wrz 1997
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacenia składek ZUS przez prowadzącego zakład przetwórstwa żywności za osoby sortujące i kalibrujące jelita naturalne. Wnioskodawca twierdził, że łączyły go z nimi umowy o…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 68/97
Orzeczenie procesowe · 11 wrz 1997
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające kasację jako spóźnioną w sprawie o rentę inwalidzką przeciwko ZUS. Sąd Najwyższy uznał, że sąd drugiej instancji nie powinien …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 232/97
Wygrał powód · 11 wrz 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i utrzymał w mocy stanowisko, że Piotr G. był zatrudniony w ramach stosunku pracy, a nie wyłącznie na podstawie umowy zlecenia. Spór dotyczył prawa do jednorazowego o…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 224/97
Wygrał powód · 9 wrz 1997
Sprawa dotyczyła prawa Marii K. do renty rodzinnej po zmarłym mężu. Sądy niższych instancji odmówiły świadczenia, uznając, że w chwili śmierci męża ani w ciągu 5 lat od tego zdarzenia wnioskodawczyni …
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 220/97
Wygrał pozwany · 9 wrz 1997
Sprawa dotyczyła prawa nauczyciela do wcześniejszej emerytury. Sąd Apelacyjny przyznał wnioskodawcy świadczenie, zaliczając do stażu pracy w szczególnych warunkach okresy zatrudnienia nauczycielskiego…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 218/97
Wygrał pozwany · 9 wrz 1997
Sprawa dotyczyła renty rodzinnej po zmarłym mężu. Wnioskodawczyni domagała się przyznania jej świadczenia w pełnej wysokości, argumentując, że druga uprawniona osoba – była żona zmarłego – wybrała niż…
Ubezpieczenia społeczne
SNI PKN 285/97
Wygrał pozwany · 5 wrz 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Uznał, że powód uchybił terminowi do wniesienia odwołania z art. 264 § 2…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieUbezpieczenia społeczne
SNI PKN 229/97
Wygrał pozwany · 5 wrz 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki, która domagała się ustalenia, że łączyła ją z pozwanym Stowarzyszeniem umowa o pracę, a nie umowa zlecenia. Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy potwierdzał w…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 214/97
Orzeczenie procesowe · 4 wrz 1997
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę dotyczącą ustalenia podstawy wymiaru emerytury pracowniczej Marii B. Organ rentowy przyjął do wyliczenia dochody z działalności gospodarczej z 1990 r., mimo że wnioskoda…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 215/97
Orzeczenie procesowe · 4 wrz 1997
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego, który domagał się jednorazowego odszkodowania za trwały uszczerbek na zdrowiu (niedosłuch) pozostający w związku ze służbą wojskową. Sądy niższych instancji różn…
InneUbezpieczenia społeczne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.