Prawo pracy · Polska

Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 9717 orzeczeń z prawa pracy

9717 orzeczeńPracownik wygrał: 20.6%2022–2026

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.

Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.

Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.

  • Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
  • Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
  • Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności

Struktura orzeczeń

5460
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
105
Sąd Okręgowy
54
Sąd Rejonowy

Orzeczenia(9717)

SAIII AUa 311/24
Wygrał powód
Sąd Apelacyjny w Poznaniu w Poznań · 11 lut 2026
Odwołujący W. K. złożył wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy. ZUS odmówił, wskazując że niezdolność powstała po upływie 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia. Sąd Okręgowy przyznał rentę na o…
Ubezpieczenia społeczneart.57ust.1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach w związku z art,477^9^§3^1^ kpc^^
SAIII AUa 782/25
Wygrał powód
Sąd Apelacyjny w Poznaniu w Poznań · 10 lut 2026
Sprawa dotyczyła odwołania H. D. od decyzji ZUS odmawiającej ponownego ustalenia wysokości emerytury. Ubezpieczona pobierała wcześniejszą emeryturę, a następnie przyznano jej emeryturę powszechną, któ…
Ubezpieczenia społeczneart.114 ust.1 pkt 1 w zw. z art.25 ust.16 ustawy o emeryturach i rentach z FUS
SAIII AUa 874/23
Wygrał powód
Sąd Apelacyjny w Poznaniu w Poznań · 29 sty 2026
Sprawa dotyczyła odwołania M.D. od decyzji ZUS odmawiających prawa do świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji oraz dodatku pielęgnacyjnego. Sąd Okręgowy przyznał o…
Ubezpieczenia społeczneart.13 ust.5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, art.2 ustawy z 31.07.2019 o świadczeniach uzupełniających...
SAIII AUa 824/23
Wygrał powód
Sąd Apelacyjny w Poznaniu w Poznań · 22 sty 2026
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dalszego dodatku pielęgnacyjnego przez ZUS wobec U. K. Organ rentowy uznał, że nie jest ona niezdolna do samodzielnej egzystencji. Sąd Okręgowy zmienił decyzję, przy…
Ubezpieczenia społeczneart.75 ust.1 ustawy 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS
SAIII AUa 891/25
Wygrał pozwany
Sąd Apelacyjny w Poznaniu w Poznań · 14 sty 2026
Sprawa dotyczyła podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracownika M.K. Płatnik składek M.M. wypłacał pracownikom świadczenia nazwane 'diety' oraz zapewniał nieodpłatne noclegi podczas wy…
Ubezpieczenia społeczneart. 18 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych · art. 77^5^ § 1 k.p.
SOVIII P 28/23
Wygrał powód
Sąd Okręgowy w Łodzi w Łódź · 12 sty 2026
Powód D.G. wniósł pozew przeciwko K.B. o ustalenie, że w dniu (...) uległ wypadkowi przy pracy, oraz o zadośćuczynienie i odszkodowanie. Sąd ustalił, że powód był zatrudniony na podstawie umowy o prac…
BHPUbezpieczenia społeczneWynagrodzenieart. 435 kc
SAIII AUa 481/25
Wygrał pozwany
Sąd Apelacyjny w Lublinie w Lublin · 7 sty 2026
Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej od decyzji ZUS w przedmiocie wysokości emerytury powszechnej i wyrównania. Ubezpieczona, która pobierała wcześniejszą emeryturę, wniosła o przeliczenie emerytu…
Ubezpieczenia społeczneart. 25 ust. 1b ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS Dz. U. 2025 poz. 1749 tekst jednolity
SOVIII P 28/23
Częściowe uwzględnienie
Sąd Okręgowy w Łodzi w Łódź · 19 gru 2025
Sąd Okręgowy w Łodzi rozpoznawał sprawę z powództwa K.G. przeciwko K.B. o ustalenie wypadku przy pracy, zadośćuczynienie i odszkodowanie. Sąd ustalił, że powód uległ wypadkowi przy pracy u pozwanego. …
BHPUbezpieczenia społeczneart. 435 kc
SAIII AUa 757/25
Wygrał powód
Sąd Apelacyjny w Poznaniu w Poznań · 17 gru 2025
Sąd Apelacyjny oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, podtrzymując wyrok Sądu Okręgowego w Koninie, który zobowiązał organ rentowy do ponownego ustalenia wysokości emerytury ubezpieczonego …
Ubezpieczenia społeczneart. 114 ust 1 pkt 1 i art. 25 ust. 1 b ustawy z 17.XII.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS
SAIII AUa 1473/25
Wygrał powód
Sąd Apelacyjny w Gdańsku w Gdańsk · 17 gru 2025
Sąd Apelacyjny w Gdańsku zmienił wyrok Sądu Okręgowego i ustalił, że P. K. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu jako osoba prowadząca działalność gos…
Ubezpieczenia społeczneInneart. 6 SUS
SAIII AUa 690/25
Wygrał pozwany
Sąd Apelacyjny w Poznaniu w Poznań · 17 gru 2025
Ubezpieczony J. B. pobiera rentę rodzinną po zmarłym ojcu od 1995 r. W 2017 r. wystąpił o ustalenie prawa do renty rodzinnej kolejowej na podstawie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejo…
Ubezpieczenia społeczneart. 133 ustawy z 17.XII.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS
SAIII AUa 663/25
Wygrał powód
Sąd Apelacyjny w Poznaniu w Poznań · 15 gru 2025
Sprawa dotyczyła przeliczenia emerytury ubezpieczonej T. P. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20), stwierdzającego niekonstytucyjność art. 25 ust. 1b usta…
Ubezpieczenia społeczneart.25 ust.1b w zw. z art.114 ust.1 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
SAIII AUa 518/25
Wygrał pozwany
Sąd Apelacyjny w Poznaniu w Poznań · 10 gru 2025
Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze, który zmienił decyzję ZUS i stwierdził, że odwołująca S. H. nie podlega obowiązko…
Ubezpieczenia społeczneart.8 ust 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
SAIII AUa 954/25
Wygrał pozwany
Sąd Apelacyjny w Poznaniu w Poznań · 9 gru 2025
Ubezpieczona T. R. wniosła o emeryturę rolniczą, jednak KRUS odmówił jej przyznania z powodu nieposiadania wymaganego 25-letniego okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego. Organ ustalił jedynie 24 la…
Ubezpieczenia społeczneart. 20 ustawy z 20.XII.1990 r. o ubezpieczeniach społecznych rolników
SRIV P 201/23
Wygrał pozwany
Sąd Rejonowy w Świdnicy w Świdnica · 4 gru 2025
Powódka R. S., zatrudniona na stanowisku starszego pracownika produkcji, domagała się sprostowania protokołu powypadkowego i ustalenia, że zdarzenie z dnia 26 czerwca 2023 r. było wypadkiem przy pracy…
Ubezpieczenia społeczneBHP
SAIII AUa 201/24
Wygrał powód
Sąd Apelacyjny w Lublinie w Lublin · 2 gru 2025
Sąd Apelacyjny w Lublinie rozpoznawał sprawę B. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o prawo do emerytury górniczej. Wnioskodawca pobierał już emeryturę górniczą przyznaną w 2016 roku na pod…
Ubezpieczenia społeczneart. 50a ust. 1, art. 53 ust. 4 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Dz. U. 2024 poz. 1631 tekst jednolity ze zm.
SAIII AUa 572/25
Wygrał powód
Sąd Apelacyjny w Poznaniu w Poznań · 25 lis 2025
Odwołujący M.G. pobierał wcześniejszą emeryturę, a następnie przyznano mu emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym, pomniejszając podstawę jej obliczenia o kwoty pobranych wcześniejszych świadczeń na…
Ubezpieczenia społeczneart.25 ust.1b w zw. z art.114 ust.1 pkt 1 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS
SAIII AUa 756/25
Wygrał powód
Sąd Apelacyjny w Poznaniu w Poznań · 19 lis 2025
Sprawa dotyczyła wniosku ubezpieczonej Z. P. o ponowne ustalenie wysokości emerytury w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20), który nie został opublikowany.…
Ubezpieczenia społeczneart.114 ust.1 i art.25 ust.1b ustawy z 17.12.1998 o emeryturach i rentach z FUS
SAIII AUa 1476/25
Wygrał powód
Sąd Apelacyjny w Gdańsku w Gdańsk · 10 lis 2025
Sprawa dotyczy prawa do renty socjalnej. Ubezpieczona L. S., osoba pełnoletnia, niezdolna do pracy z powodu rzadkich schorzeń genetycznych (hemochromatoza, niedobór enzymu), nie podejmowała zatrudnien…
Ubezpieczenia społeczneart. 4 ustawy o rencie socjalnej
SAIII AUa 1321/25
Wygrał pozwany
Sąd Apelacyjny w Gdańsku w Gdańsk · 6 lis 2025
Sprawa dotyczyła odwołania A. K. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Ubezpieczony został uznany za częściowo niezdolnego do pracy, ale nie spełnił warunku posiad…
Ubezpieczenia społeczneart. 12, 14 FUS

Najczęstsze pytania

W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.

Inne kategorie prawa pracy