Prawo pracy · Polska

Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 9717 orzeczeń z prawa pracy

9717 orzeczeńPracownik wygrał: 20.6%2022–2026

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.

Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.

Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.

  • Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
  • Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
  • Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności

Struktura orzeczeń

5460
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
105
Sąd Okręgowy
54
Sąd Rejonowy

Orzeczenia(9717)

SAIII AUa 602/25
Wygrał pozwany
Sąd Apelacyjny w Warszawie w Warszawa · 9 lip 2026
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne komornika sądowego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję, w której uznał, że O.E. jako komornik sądowy ma obowiąz…
Ubezpieczenia społeczneart.33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych
SAIII AUa 928/26
Wygrał powód
Sąd Apelacyjny w Warszawie w Warszawa · 7 lip 2026
Sprawa dotyczyła zwrotu nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. Płatnik składek (spółka) złożył wniosek o zwrot nadpłaty w kwocie ponad 1,25 mln zł. ZUS odmówił, twierdząc, że roszc…
Ubezpieczenia społeczneart.24 ust.6b i art.24 ust.6g ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
SAIII AUa 1113/25
Częściowe uwzględnienie
Sąd Apelacyjny w Łodzi w Łódź · 11 cze 2026
Sprawa dotyczyła ponownego ustalenia wysokości emerytury w wieku powszechnym A.A. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20), który uznał art. 25 ust. 1b ustawy eme…
Ubezpieczenia społeczneart. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS
SAIII AUa 1023/25
Wygrał pozwany
Sąd Apelacyjny w Łodzi w Łódź · 8 cze 2026
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do ekwiwalentu za deputat węglowy byłemu pracownikowi kolejowemu, który po przejściu na emeryturę pomostową, następnie nabył prawo do emerytury powszechnej (ar…
Ubezpieczenia społeczneart.75 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji
SAIII AUa 478/26
Częściowe uwzględnienie
Sąd Apelacyjny w Łodzi w Łódź · 14 maj 2026
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości emerytury powszechnej ubezpieczonego, który wcześniej pobierał emeryturę nauczycielską. ZUS przy obliczaniu emerytury pomniejszył kapitał emerytalny o kwoty pobran…
Ubezpieczenia społeczneart. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS
SAIII AUa 2142/24
Wygrał powód
Sąd Apelacyjny w Warszawie w Warszawa · 13 maj 2026
Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej R. V. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie przeliczenia emerytury. Ubezpieczona, która otrzymała eme…
Ubezpieczenia społeczneart. 114 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS
SAIII AUa 931/25
Wygrał pozwany
Sąd Apelacyjny w Łodzi w Łódź · 21 kwi 2026
Sprawa dotyczyła wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne Z. K. z tytułu umowy zlecenia zawartej z Przedsiębiorstwem (...) sp. z o.o. (płatnik składek) oraz z drugą sp…
Ubezpieczenia społeczneart. 58 kodeksu cywilnego
SAIII AUa 963/25
Wygrał powód
Sąd Apelacyjny w Łodzi w Łódź · 16 kwi 2026
Sprawa dotyczyła odwołania Powiatowego Inspektoratu Weterynarii od decyzji ZUS stwierdzającej, że lekarz weterynarii A.A. wykonujący pracę na podstawie umów zlecenia zawartych z Inspektoratem podlega …
Ubezpieczenia społeczneart. 6,9,11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
SOVIII P 11/22
Wygrał powód
Sąd Okręgowy w Łodzi w Łódź · 15 kwi 2026
Powód dochodził od pracodawcy roszczeń uzupełniających z tytułu wypadku przy pracy, które nie zostały pokryte świadczeniami z ubezpieczenia społecznego. Sąd uznał, że dopuszczalne jest dochodzenie tak…
BHPUbezpieczenia społeczneart. 444 kc, art. 445 kc
SAIII AUa 2071/24
Częściowe uwzględnienie
Sąd Apelacyjny w Warszawie w Warszawa · 14 kwi 2026
Sprawa dotyczy obniżenia emerytury policyjnej V. V. na podstawie art. 15c ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, zmienionej ustawą z 16 grudnia 2016 r. Organ rentowy, d…
Ubezpieczenia społeczneart. 15 c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji
SAIII AUa 137/26
Orzeczenie procesowe
Sąd Apelacyjny w Łodzi w Łódź · 13 kwi 2026
Sąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał apelację płatnika składek G.C. od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim, który oddalił jego odwołanie od decyzji ZUS stwierdzającej podleganie X.T. obowiązk…
Ubezpieczenia społeczneart. 379 pkt 5 kpc · art. 386 §2 kpc
SAIII AUa 147/26
Wygrał pozwany
Sąd Apelacyjny w Łodzi w Łódź · 10 kwi 2026
Sprawa dotyczyła odmowy przez ZUS przyznania O.L. prawa do zbiegu świadczeń z rentą rodzinną (tzw. renty wdowiej) na podstawie art. 95a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. ZUS uznał, że ubezpieczona…
Ubezpieczenia społeczneart. 95a ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS
SAIII AUa 694/25
Wygrał pozwany
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w Rzeszów · 9 kwi 2026
Wnioskodawczyni Z. H. domagała się wznowienia postępowania w sprawie wysokości emerytury powszechnej, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20), który uznał art.…
Ubezpieczenia społeczneart. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS
SAIII AUa 26/26
Częściowe uwzględnienie
Sąd Apelacyjny w Białymstoku w Białystok · 7 kwi 2026
Sprawa dotyczyła odwołania H. O. od decyzji ZUS w przedmiocie wysokości emerytury powszechnej. ZUS przyznał emeryturę od 1 sierpnia 2025 r., pomniejszając podstawę jej obliczenia o sumę kwot pobranych…
Ubezpieczenia społeczneInne
SAIII AUa 114/24
Wygrał pozwany
Sąd Apelacyjny w Krakowie w Kraków · 1 kwi 2026
Sprawa dotyczyła skargi odwołującego się B.L., komornika sądowego, na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) określającą podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za 2022 rok. ZUS prz…
Ubezpieczenia społeczneart. 33 ust. 3 ust. o kosztach sądowych oraz art. 81 ust. 2 ust. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków pieniężnych
SAIII AUa 785/25
Częściowe uwzględnienie
Sąd Apelacyjny w Łodzi w Łódź · 31 mar 2026
Sprawa dotyczyła ponownego ustalenia wysokości emerytury Ł. D. na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20), stwierdzającym n…
Ubezpieczenia społeczneart. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS
SAIII AUa 720/25
Wygrał powód
Sąd Apelacyjny w Łodzi w Łódź · 31 mar 2026
Sprawa dotyczyła odwołania Ł. Ś. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach. ZUS przyznał ubezpieczonemu emeryturę, ale uznał, że wykazał on jedynie 14 l…
Ubezpieczenia społeczneInneart. 21 ustawy o emeryturach pomostowych
SRIV P 1050/25
Wygrał powód
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w Wrocław · 19 mar 2026
Powód, były żołnierz zawodowy pobierający emeryturę wojskową, był zatrudniony w IPN na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Po rozwiązaniu stosunku pracy za porozumieniem stron wystąpił o odp…
WynagrodzenieUbezpieczenia społeczneart. 92(1)kp oraz art. 28 ustawy o pracownikach urzędów państwowych
SRIV P 1254/24
Wygrał powód
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu w Wrocław · 10 mar 2026
Powód O. C. pozwał byłego pracodawcę N. N. o wydanie świadectwa pracy i jego sprostowanie. W trakcie procesu pozwany wystawił duplikat świadectwa pracy z 31 maja 2019 r., wobec czego powód zmodyfikowa…
Ubezpieczenia społeczneInneart. 97 § 2(1) Kodeksu pracy
SRIV P 93/25
Częściowe uwzględnienie
Sąd Rejonowy w Człuchowie w Człuchów · 27 lut 2026
Powód K. T. był zatrudniony w pozwanej spółce na okres próbny od 20.05.2025 r. do 31.07.2025 r. na stanowisku pracownika produkcji. W dniu 27.05.2025 r. uległ wypadkowi przy pracy – zakleszczeniu lewe…
BHPUbezpieczenia społeczne

Najczęstsze pytania

W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.

Inne kategorie prawa pracy