Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 107/97
Orzeczenie procesowe · 14 maj 1997
Sprawa dotyczyła wniosku ubezpieczonego o doręczenie wyroku z uzasadnieniem oraz przywrócenie terminu do złożenia takiego wniosku w sprawie o rentę inwalidzką. Sądy niższych instancji uznały, że wnios…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 110/97
Wygrał pozwany · 14 maj 1997
Sprawa dotyczyła podwyższenia kolejowej renty inwalidzkiej przez zaliczenie pracy wnioskodawcy jako kierowcy lokomotywki spalinowej według przelicznika 14 miesięcy za każdy pełny rok zatrudnienia na k…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 102/97
Orzeczenie procesowe · 13 maj 1997
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ doszło do nieważności postępowania. Wnioskodawca w sprawie o wyższą rentę inwalidzką wskazał w odwo…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 98/97
Wygrał powód · 13 maj 1997
Sprawa dotyczyła sprostowania protokołu powypadkowego po śmierci marynarza Krzysztofa B., który podczas postoju statku w porcie Itajai w Brazylii zszedł na ląd w czasie wolnym od pracy i już nie wróci…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 103/97
Wygrał pozwany · 13 maj 1997
Sprawa dotyczyła prawa Łucji N. do zasiłku chorobowego jako osoby współpracującej przy prowadzeniu działalności gospodarczej. ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że niezdolność do pracy powstała przed…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 100/97
Wygrał pozwany · 13 maj 1997
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej przez ZUS. Sądy obu instancji ustaliły, że wnioskodawczyni była inwalidką III grupy, ale inwalidztwo powstało najprawdopodobniej w 1995 r., a jej …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 106/97
Wygrał pozwany · 13 maj 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie dotyczącej przeliczenia okresu zatrudnienia do emerytury górniczej. Wnioskodawca domagał się zaliczenia pracy wykonywanej jako operator koparki w kopalni odkryw…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 101/97
Częściowe uwzględnienie · 13 maj 1997
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy rolniczka, która zakończyła działalność gospodarczą w czasie choroby, ale nadal pobierała zasiłek chorobowy, a następnie świadczenie rehabilitacyjne, podlegała w tym ok…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 115/97
Wygrał pozwany · 13 maj 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy ustalenie, że pracownik uległ w dniu 19 kwietnia 1995 r. wypadkowi przy pracy. Spór dotyczył tego, czy zdarzenie można uznać za wypadek przy …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 104/97
Wygrał pozwany · 13 maj 1997
Sprawa dotyczyła prawa do 15% dodatku do renty inwalidzkiej z tytułu pracy twórczej (artystycznej), przyznanego wcześniej na podstawie ustawy z 1973 r. Organ rentowy zaprzestał jego wypłaty po wejściu…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 142/97
Wygrał pozwany · 7 maj 1997
Sprawa dotyczyła wniosku wdowy po żołnierzu zawodowym o jednorazowe odszkodowanie po jego śmierci. Żołnierz, pełniąc służbę oficera dyżurnego, wszedł bez służbowego powodu do magazynu i wypił płyn bor…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 141/97
Orzeczenie procesowe · 7 maj 1997
Sprawa dotyczyła prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że wnioskodawczyni nie pozostawała z mężem we wspólności małżeńskiej, ponieważ małżonkowie od lat mieszkali…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 95/97
Orzeczenie procesowe · 6 maj 1997
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że choć wnioskodawca został zaliczony do III grupy inwalidów, to inwalidztwo nie powstało w wymaganym terminie 18 miesię…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 89/97
Wygrał pozwany · 6 maj 1997
Sprawa dotyczyła dalszego prawa do rolniczej renty inwalidzkiej. Wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację od decyzji KRUS wstrzymującej wypłatę renty od 1 lipca 1996…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 31/97
Wygrał pozwany · 6 maj 1997
Sprawa dotyczyła żądania przez agentów wypłaty odsetek od składek na ubezpieczenie społeczne, które zostały im zwrócone po ustaleniu, że ich roczny dochód nie osiągnął połowy najniższego wynagrodzenia…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 82/97
Wygrał pozwany · 30 kwi 1997
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy wspólnik spółki z o.o., będący jednocześnie jednoosobowym zarządem, mógł skutecznie zawrzeć umowę o pracę ze spółką po udzieleniu prokury drugiemu wspólnikowi. Wnioskod…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 81/97
Wygrał pozwany · 30 kwi 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i potwierdził, że prezes kolegialnego zarządu spółdzielni, który utracił zatrudnienie wskutek redukcji liczby stanowisk kierowniczych i zastąpienia zarządu trzyosobow…
InneWypowiedzenie / zwolnienieUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 85/97
Orzeczenie procesowe · 30 kwi 1997
Sprawa dotyczyła renty inwalidzkiej z ubezpieczenia społecznego. Wnioskodawca domagał się przyznania renty za okres od 1 lutego 1992 r. do 17 stycznia 1995 r. oraz przeliczenia świadczenia po 18 stycz…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 79/97
Wygrał pozwany · 30 kwi 1997
Sprawa dotyczyła wstrzymania wypłaty renty inwalidzkiej III grupy, którą pobierał wnioskodawca. ZUS po badaniach kontrolnych uznał, że nie jest on już inwalidą, a sądy obu instancji podzieliły tę ocen…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZ 19/97
Wygrał powód · 29 kwi 1997
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające kasację ubezpieczonego. Uznał, że przed doręczeniem stronie wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem, złożonego w terminie tygodn…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.