Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNI UK 93/04
Orzeczenie procesowe · 12 sty 2005
Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. ZUS odmówił przedłużenia świadczenia, a sądy I i II instancji uznały, że ubezpieczony po 8 czerwca 2001 r. nie był już niezdo…
Ubezpieczenia społeczne
SNI UK 136/04
Wygrał powód · 11 sty 2005
Sprawa dotyczyła żądania ZUS zwrotu emerytury pobranej przez pracownika, który po przyznaniu świadczenia nadal pozostawał w zatrudnieniu u jednego z pracodawców. ZUS uznał świadczenie za nienależne, p…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 105/04
Wygrał pozwany · 11 sty 2005
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy Danuta S. podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach, w których faktycznie nie wykonywała …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 134/04
Wygrał pozwany · 11 sty 2005
Sprawa dotyczyła wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Wanda T. twierdziła, że jej schorzenia istniały już w okresie ubezpieczenia, a sądy błędnie ustaliły datę powstania niezdolności do pra…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 135/04
Orzeczenie procesowe · 11 sty 2005
Sprawa dotyczyła ustalenia kapitału początkowego dla ubezpieczonej, której ZUS odmówił zaliczenia m.in. okresu pracy w Czechosłowacji. Sądy niższych instancji uznały, że okres ten należy uwzględnić na…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 44/04
Wygrał pozwany · 21 gru 2004
Sprawa dotyczyła objęcia rolnika ubezpieczeniem społecznym rolników i obowiązku opłacania składek w okresach, gdy po ustaniu zatrudnienia pobierał świadczenia z innych systemów: zasiłek chorobowy, świ…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 102/04
Wygrał pozwany · 16 gru 2004
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę nauczyciela akademickiego. Spór dotyczył tego, czy okres zatrudnienia w Instytucie Badań Edukacyjnych można zaliczyć do wymaganego 20-l…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 79/04
Wygrał pozwany · 16 gru 2004
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury. Wnioskodawca twierdził, że jego praca jako kierownika budowy przy melioracjach była pracą w szczególnych warunkach, bo wiązała się z dozorowaniem pra…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 78/04
Częściowe uwzględnienie · 15 gru 2004
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania wdowie jednorazowego odszkodowania z tytułu śmierci męża w wyniku wypadku przy pracy rolniczej. KRUS odmówił świadczenia, powołując się na przedawnienie roszczenia. …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 109/04
Orzeczenie procesowe · 15 gru 2004
Sprawa dotyczyła prawa Afimii K. do emerytury rolniczej. Sąd Okręgowy przyznał świadczenie, uznając, że wnioskodawczyni od młodości pracowała w gospodarstwie rolnym przy klasztorze, a po 1972 r. była …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 100/04
Wygrał pozwany · 9 gru 2004
Sąd Najwyższy oddalił kasację Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości i potwierdził, że sędzia w stanie spoczynku zatrudniony na podstawie umowy o pracę w Instytucie Wymiaru Sprawiedliwości na stanowisku pr…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 78/04
Wygrał pozwany · 3 gru 2004
Sprawa dotyczyła prawa do renty rodzinnej wdowy po funkcjonariuszu. Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawczyni i potwierdził, że samo istnienie ustawowej wspólności majątkowej między małżonkami nie…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 59/04
Wygrał pozwany · 3 gru 2004
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury przyznanej wnioskodawczyni przez ZUS. Kobieta urodzona przed 1 stycznia 1949 r. miała jedynie 9 miesięcy okresów składkowych, 3 miesiące nieskładkowych oraz około …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 56/04
Wygrał pozwany · 2 gru 2004
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Wnioskodawca kwestionował odmowę przyznania świadczenia, twierdząc m.in., że art. 58 ust. 2 ustawy o emeryturach i renta…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UK 151/04
Wygrał pozwany · 25 lis 2004
Sprawa dotyczyła prawa rodziców zmarłego żołnierza do jednorazowego odszkodowania pieniężnego po śmiertelnym wypadku pozostającym w związku ze służbą wojskową. Organy i sądy niższych instancji odmówił…
InneUbezpieczenia społeczne
SNI UK 17/04
Wygrał powód · 25 lis 2004
Sprawa dotyczyła prawa wdowy do renty rodzinnej po zmarłym mężu. ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że małżonkowie nie pozostawali we wspólności małżeńskiej w chwili śmierci męża. Sąd Okręgowy przyzn…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 3/04
Orzeczenie procesowe · 24 lis 2004
Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej. ZUS zażądał od Jacka P. zwrotu świadczeń za okresy, w których został skreślony z listy uczniów technikum. Sądy niższych instancj…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 15/04
Wygrał pozwany · 23 lis 2004
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury po ponownym ustaleniu świadczenia przez ZUS. Wnioskodawca otrzymał wcześniej emeryturę na podstawie świadectw pracy w szczególnych warunkach, jednak w…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 171/04
Częściowe uwzględnienie · 23 lis 2004
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy po wypadku przy pracy. Organy i sądy niższych ins…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 30/04
Orzeczenie procesowe · 23 lis 2004
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Sąd pierwszej instancji uznał, że wypadek był wyłącznie skutkiem rażącego niedbalstwa pracownika, który samodzielnie próbo…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.