Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNI UK 169/04
Wygrał pozwany · 11 lut 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację wdowy po górniku, która domagała się prawa do górniczej renty rodzinnej po osiągnięciu 50 lat. Wnioskodawczyni miała wcześniej przyznaną rentę rodzinną po mężu zmarłym ws…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UK 181/04
Wygrał pozwany · 9 lut 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację ubezpieczonego w sprawie o rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Spór dotyczył przede wszystkim daty wznowienia wypłaty świadczenia oraz tego, czy ZUS miał obo…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UK 192/04
Wygrał pozwany · 9 lut 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o jednorazowe odszkodowanie z tytułu śmiertelnego wypadku w drodze do pracy. Uznano, że zawał serca, którego doznał pracownik podczas oczekiwania na autobus, by…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UZ 29/04
Orzeczenie procesowe · 28 sty 2005
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił apelację w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Uznał, że brak precyzyjnie sformułowanych zarzutów i ich uzasadnienia n…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZ 60/04
Wygrał powód · 27 sty 2005
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił kasację w sprawie z zakresu ubezpieczenia społecznego jako rzekomo niezawierającą okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. SN…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 157/04
Wygrał pozwany · 25 sty 2005
Sprawa dotyczyła dwóch rolników, którzy jednocześnie prowadzili działalność gospodarczą, a następnie zostali wspólnikami spółki jawnej. KRUS uznał, że od 1 stycznia 2003 r. ustało ich ubezpieczenie sp…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 152/04
Wygrał pozwany · 25 sty 2005
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy po wypadku przy pracy. Ubezpieczony twierdził, że po wydaniu decyzji ZUS jego stan zdrowia pogorszył się na skutek kolejnych zab…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 159/04
Wygrał powód · 25 sty 2005
Sprawa dotyczyła emerytury wojskowej i odsetek za opóźnienie w jej wypłacie. Organ rentowy odmówił wypłaty części świadczenia po zastosowaniu przepisu uznanego następnie przez Trybunał Konstytucyjny z…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 141/04
Orzeczenie procesowe · 25 sty 2005
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył objęcia Edyty C. pracowniczym ubezpieczeniem społecznym na podstawie umowy o pracę zawartej z A…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 142/04
Wygrał pozwany · 25 sty 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację ubezpieczonego, który domagał się wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Spór dotyczył tego, czy okres pracy Henryka D. jako kierowcy ciągnika i…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UZ 20/04
Wygrał powód · 24 sty 2005
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił apelację ubezpieczonego w sprawie o rentę z ZUS z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. SN uznał, że wezwanie do uzupełnienia …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PK 152/04
Wygrał powód · 20 sty 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i potwierdził, że pracownik naukowy jednostki badawczo-rozwojowej zatrudniony na podstawie umowy o pracę korzysta z zasad ochrony przewidzianych dla zasiłku ch…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyUbezpieczenia społeczne
SNI UK 120/04
Wygrał pozwany · 20 sty 2005
Sprawa dotyczyła kobiety, której ZUS wcześniej przyznał emeryturę „wcześniejszą” po ukończeniu 55 lat. Po osiągnięciu 60 lat złożyła nowy wniosek o emeryturę z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku em…
Ubezpieczenia społeczne
SNI UK 99/04
Wygrał pozwany · 20 sty 2005
Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wnioskodawczyni miała przyznaną rentę okresową do 30 września 2000 r., ale po złożeniu kolejnego wniosku ZUS odmówił dalszego świadczeni…
Ubezpieczenia społeczne
SNI UK 154/04
Wygrał pozwany · 20 sty 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację ubezpieczonego i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie, zgodnie z którym Jerzy K. musi zwrócić nienależnie pobrane świadczenie rehabilitacyjne oraz zasiłek chorobowy. Spór doty…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 128/04
Wygrał powód · 18 sty 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i utrzymał korzystne dla ubezpieczonej rozstrzygnięcie. Sprawa dotyczyła Adriany K., która równocześnie prowadziła działalność gospodarczą i była zatrudniona na podst…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 137/04
Wygrał pozwany · 18 sty 2005
Sprawa dotyczyła prawa wnioskodawcy do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Sąd Apelacyjny przyznał świadczenie, zaliczając łącznie okresy pra…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 122/04
Wygrał pozwany · 13 sty 2005
Sąd Najwyższy oddalił kasację nauczyciela, który domagał się zaliczenia do 20-letniego okresu pracy w szczególnym charakterze dwóch okresów: urlopu bezpłatnego udzielonego na czas pełnienia funkcji za…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 160/04
Wygrał pozwany · 12 sty 2005
Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji ZUS odmawiającej przyznania emerytury nauczycielskiej. Sąd pierwszej instancji częściowo uwzględnił żądanie, ustalając, że wnioskodawczyni zachowała prawo do emer…
Ubezpieczenia społecznePrzywrócenie do pracyInne
SNI UK 91/04
Wygrał pozwany · 12 sty 2005
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury górniczej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaskarżył wyrok przyznający ubezpieczonemu świadczenie, kwestionując zaliczenie okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.