III UZ 29/04

Orzeczenie procesowe
SN28 stycznia 2005·
Ubezpieczenia społeczne
Podsumowanie AI

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił apelację w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Uznał, że brak precyzyjnie sformułowanych zarzutów i ich uzasadnienia nie stanowił w tej sprawie takiego braku formalnego, który uniemożliwiałby nadanie apelacji prawidłowego biegu. Podkreślono, że postępowanie apelacyjne jest mniej sformalizowane niż dawna rewizja, a zarzuty mogą wynikać także pośrednio z treści pisma. Wnioskodawca, działający bez profesjonalnego pełnomocnika, w apelacji i piśmie uzupełniającym wyraził niezadowolenie z oddalenia odwołania i wskazał na swój stan zdrowia oraz brak możliwości pracy. Sąd Najwyższy stwierdził, że w takich okolicznościach odrzucenie apelacji było nieprawidłowe i apelacja powinna zostać rozpoznana merytorycznie.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Zakres braków formalnych apelacji uzasadniających jej odrzucenie na podstawie art. 370 i 373 k.p.c.
  • ·Czy brak wyraźnie sformułowanych zarzutów i ich uzasadnienia zawsze uniemożliwia nadanie apelacji dalszego biegu
  • ·Znaczenie art. 5 k.p.c. i pouczeń wobec strony nieprofesjonalnej w postępowaniu apelacyjnym
  • ·Dopuszczalność wywodzenia zarzutów apelacyjnych pośrednio z treści pisma
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie, jednakże po pierwsze - zarzut apelacyjny może wynikać pośrednio z treści apelacji, a po drugie - sąd apelacyjny nie jest związany zarzutami podniesio- nymi w apelacji, a jedynie jej wnioskami (art. 378 § 1 k.p.c.). Wiąże się to z przyję- ciem założenia, że w postępowaniu apelacyjnym sąd rozpoznaje sprawę w pełnym zakresie i o treści rozstrzygnięcia, w tym jego podstawie faktycznej i prawnej, decy- dują ustalenia poczynione w tym postępowaniu. Obowiązujące przepisy nie przewi- dują również zakazu zmiany zarzutów apelacyjnych, co uzasadnia dopuszczalność ich zmian w toku postępowania apelacyjnego (por. uchwałę z dnia 17 marca 1998 r., III ZP 1/98, OSNAPiUS 1998 nr 16, poz. 483). Z tego też względu orzecznictwo Sądu Najwyższego przyjmuje, że jeżeli żądanie pozwu (odwołania) było precyzyjne, a apelacja od wyroku sądu pierwszej instancji nie wskazywała konkretnych zarzutów i wyrażała tylko niezadowolenie z oddalenia powództwa (odwołania) brak jest podstaw do zastosowania art. 373 k.p.c. w zw. z art. 368 k.p.c. (por. wyrok z dnia 14 maja 1999 r., I PKN 61/99 - OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 578). Przepisy art. 370 i 373 k.p.c. o odrzuceniu apelacji, której strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, należy bowiem rozumieć w ten sposób, że dotyczą one tylko takich braków formal- nych apelacji, które uniemożliwiają nadanie jej prawidłowego biegu. W niniejszej sprawie wnioskodawca odwołał się od decyzji organu rentowego, odmawiającej mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Tym samym, skoro jego odwołanie zostało oddalone wyrokiem Sądu pierwszej instancji, przeto nie ulega wątpliwości, iż nadal domaga się przyznania świadczenia rentowego. Zarówno w apelacji, jak i w piśmie procesowym z dnia 15 listopada 2004 r., skarżący podnosi, iż stan jego zdrowia nie uległ żadnej poprawie od czasu przyznania renty w 2000 r., nie może podjąć żadnej pracy zarobkowej z uwagi na bóle nasilające się przy chodzeniu i każdym wysiłku, zaś opinia biegłego została wydana bez przeprowadzenia aktual- nych badań. W tej sytuacji błędnie Sąd Apelacyjny ocenił, iż apelacja wnioskodawcy jest dotknięta brakami formalnymi, uniemożliwiającymi nadanie jej prawidłowego biegu, tym bardziej że - jak trafnie zarzuca skarżący - wnioskodawca działał bez profesjonalnego pełnomocnika, zaś treść apelacji, podobnie jak pisma procesowego 4 zawierającego uzupełnienie jej braków, dostosowana jest do poziomu jego rozumie- nia pojęcia „przedstawienia zarzutów i ich uzasadnienia”. Z powyższych względów Sąd Najwyższy z mocy przepisów art. 39318 § 3 k.p.c. w związku z art. 397 k.p.c. i art. 39319 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowie- nia, co oznacza konieczność nadania apelacji wnioskodawcy dalszego biegu. ========================================