Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII URN 44/95
Wygrał pozwany · 13 paź 1995
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury Eryka H., kierownika urzędu stanu cywilnego, który twierdził, że był pracownikiem mianowanym, a nie powołanym. Od tego zależało spełnienie przesłanek do wcześniejsz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 6/95
Wygrał pozwany · 13 paź 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął sprawę dotyczącą prawa do rolniczej renty inwalidzkiej. Ubezpieczony domagał się renty, twierdząc, że w trakcie podlegania ubezpieczeniu jego stan zdrowia istotnie się pogor…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 45/95
Wygrał powód · 13 paź 1995
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury Ireny B., która po ukończeniu 80 lat miała zrewaloryzowane świadczenie na podstawie ustawy z 14 grudnia 1990 r. Wnioskodawczyni domagała się doliczenia wcześniej n…
Ubezpieczenia społeczne
SNII PRN 11/95
Wygrał pozwany · 13 paź 1995
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości i utrzymał w mocy oddalenie powództwa o rentę wyrównawczą. Powód, były górnik, dochodził renty uzupełniającej związanej z pylicą krz…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII URN 39/95
Wygrał powód · 13 paź 1995
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Janinie Ż. rolniczej renty inwalidzkiej. Sąd Wojewódzki po opinii biegłych ustalił jedynie, że wnioskodawczyni spełnia warunek długotrwałej niezdolności do pracy w g…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 41/95
Wygrał powód · 4 paź 1995
Sprawa dotyczyła wniosku emeryta o podwyższenie emerytury przez zaliczenie do stażu okresu pobytu w więzieniu w latach 1949–1954 z przyczyn politycznych. ZUS odmówił, twierdząc, że brak jest zaświadcz…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 28/95
Wygrał powód · 21 wrz 1995
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy. Wnioskodawca od 1972 r. pobierał rentę z III grupy inwalidów, a kolejne badania kontrolne przez wiele lat potwierdzały nieprze…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 16/95
Wygrał pozwany · 14 wrz 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej ma obowiązek opłacania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Spór dotyczył tego, czy takie przeds…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 17/95
Wygrał pozwany · 14 wrz 1995
Orzeczenie dotyczyło sposobu przeliczenia emerytury po doliczeniu okresów pracy wykonywanej przed wyzwoleniem spod okupacji hitlerowskiej, zgłoszonych po 31 grudnia 1992 r. Spór powstał na tle art. 33…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 38/95
Orzeczenie procesowe · 14 wrz 1995
Sprawa dotyczyła przeliczenia podstawy wymiaru emerytury wojskowej na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 3 ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin. Sąd Najwy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 34/95
Wygrał pozwany · 14 wrz 1995
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej i sposobu ustalenia stażu ubezpieczeniowego z uwzględnieniem okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i własnym. Wnioskodawca złożył wniosek 9 styczni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 36/95
Wygrał pozwany · 14 wrz 1995
Sprawa dotyczyła wniosku Natalii B. o emeryturę rolną oraz późniejszego odwołania od decyzji KRUS odmawiającej świadczenia. Sąd Wojewódzki odrzucił odwołanie jako wniesione po terminie, a Sąd Apelacyj…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 31/95
Orzeczenie procesowe · 14 wrz 1995
Sprawa dotyczyła wniosku o podwyższenie renty inwalidzkiej po wypadku w drodze z pracy do domu. ZUS odmówił zmiany świadczenia, uznając, że stan zdrowia wnioskodawcy nadal odpowiada III grupie inwalid…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 23/95
Orzeczenie procesowe · 6 wrz 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej wcześniejszej emerytury i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył tego, czy rozwiązanie stosunku pracy wni…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII URN 25/95
Orzeczenie procesowe · 6 wrz 1995
Sprawa dotyczyła wysokości kolejowej renty inwalidzkiej Jana P. oraz jego wniosku o zamianę renty na kolejową emeryturę i doliczenie zwiększenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne r…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 32/95
Orzeczenie procesowe · 6 wrz 1995
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała wymaganego 5-letniego okresu zatrudnienia w odpowiednich dziesięcioleciach. Sądy niższyc…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 14/95
Orzeczenie procesowe · 6 wrz 1995
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej wypadkowej po wypadku przy pracy. Wnioskodawca uległ wypadkowi w 1992 r., a biegli sądowi uznali go za inwalidę III grupy od daty wypadku. Sąd Wojewódzki p…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 27/95
Częściowe uwzględnienie · 5 wrz 1995
Sprawa dotyczyła przeliczenia emerytury wnioskodawcy po zgłoszeniu dodatkowych okresów nieuwzględnionych wcześniej w wymiarze świadczenia: okresu działalności kombatanckiej sprzed wyzwolenia oraz okre…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 29/95
Orzeczenie procesowe · 9 sie 1995
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury i zaliczenia do stażu ubezpieczeniowego okresu pozostawania bez pracy po zwolnieniu w czasie stanu wojennego. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że wni…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII URN 26/95
Wygrał pozwany · 9 sie 1995
Sprawa dotyczyła prawa do dalszej renty inwalidzkiej rolniczej po kontroli stanu zdrowia wnioskodawcy. KRUS wstrzymał wypłatę świadczenia, ponieważ Wojewódzka Komisja Lekarska nie stwierdziła już dług…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.