Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNI PKN 53/00
Częściowe uwzględnienie · 26 wrz 2000
Sprawa dotyczyła roszczeń pracowniczych wypłacanych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych po likwidacji Zakładu Gospodarczo-Usługowego utworzonego przez związek zawodowy. Sąd Najwyższy uzn…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UKN 725/99
Wygrał pozwany · 19 wrz 2000
Sprawa dotyczyła powództwa pracownika o ustalenie choroby zawodowej (choroby wibracyjnej). Powód był zatrudniony jako operator spycharki i twierdził, że schorzenie pozostaje w związku z pracą. Organy …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 722/99
Orzeczenie procesowe · 19 wrz 2000
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Jadwidze B. renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy z 1976 r. ZUS odmówił świadczenia, a sądy obu instancji oddaliły odwołanie, opieraj…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 720/99
Wygrał pozwany · 19 wrz 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację wdowy po renciście, który pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy, ale zmarł z innych przyczyn niż ten wypadek. Spór dotyczył wyso…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 711/99
Wygrał pozwany · 14 wrz 2000
Sprawa dotyczyła wysokości renty rodzinnej po zmarłym emerycie, który miał jednocześnie ustalone prawo do emerytury kolejowej oraz renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej. Wnioskodawczyni twierd…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 704/99
Wygrał pozwany · 14 wrz 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Wnioskodawczyni prowadziła działalność gospodarczą, ale nie wykazała wymaganego okresu ubezpieczenia/zatrudnienia potrze…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 702/99
Wygrał pozwany · 14 wrz 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy w sprawie o sprostowanie protokołu powypadkowego i ustalenie, że zdarzenie z 16 lutego 1999 r. było wypadkiem przy pracy. Utrzymano ustalenia sądów niższych in…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 699/99
Wygrał powód · 6 wrz 2000
Sprawa dotyczyła prawa do renty rodzinnej po ukończeniu studiów wyższych i podjęciu studiów doktoranckich. ZUS odmówił dalszej wypłaty świadczenia, a sądy I i II instancji uznały, że studia doktoranck…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 695/99
Wygrał pozwany · 6 wrz 2000
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej (krzemicy płuc) byłego pracownika kopalni granitu. Powód domagał się świadczenia od spółki powstałej po likwidacji…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 692/99
Wygrał pozwany · 6 wrz 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie dotyczącej objęcia ubezpieczeniem społecznym Józefy S. i jej córki Anny M. Spór dotyczył tego, czy samo zawarcie umowy o pracę przez osobę wpisaną do ewidencji …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 693/99
Wygrał powód · 6 wrz 2000
Sąd Najwyższy uznał, że zmiana przepisów z 1996 r. dotyczących rent z tytułu niezdolności do pracy nie dawała podstaw do ponownej weryfikacji świadczenia, które wcześniej zostało przyznane i wypłacane…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 688/99
Wygrał pozwany · 6 wrz 2000
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej/ z tytułu niezdolności do pracy osoby prowadzącej działalność gospodarczą, u której stwierdzono jednooczność. Wnioskodawczyni została przed 1 września 1997…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 669/99
Wygrał pozwany · 23 sie 2000
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzenia wypłaconego z tytułu umowy zlecenia zawartej 17 lipca 1997 r. na okres do 31 lipca 1997 r. Spór sprowadzał się …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 675/99
Orzeczenie procesowe · 23 sie 2000
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy. Ubezpieczony od urodzenia był częściowo niezdolny do pracy z powodu okołoporodowego uszkodzenia splotu barkowego, a ZUS oraz są…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 668/99
Wygrał powód · 23 sie 2000
Sprawa dotyczyła prawa wdowy do renty rodzinnej po zmarłym Janie S., którego ZUS i sądy niższych instancji nie uznały za inwalidę wojennego w rozumieniu ustawy z 29 maja 1974 r. Sąd Najwyższy zmienił …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PKN 757/99
Wygrał pozwany · 10 sie 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok zasądzający na rzecz pracownika odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Spór…
Wypowiedzenie / zwolnienieUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 666/99
Wygrał pozwany · 3 sie 2000
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzenia wypłaconego z tytułu umowy zlecenia zawartej 17 lipca 1997 r. na okres do 31 lipca 1997 r. Spór sprowadzał się …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 665/99
Wygrał pozwany · 3 sie 2000
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury dla osoby opiekującej się dziećmi wymagającymi stałej opieki. Wnioskodawczyni wykazała 11 lat 10 miesięcy i 29 dni okresów składkowych, 3 lata 11 mies…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 660/99
Wygrał pozwany · 3 sie 2000
Sprawa dotyczyła roszczenia o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej wobec Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Powód był zatrudniony do 1994 r., a jego pracodawca został uzn…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 647/99
Wygrał pozwany · 25 lip 2000
Sprawa dotyczyła roszczenia o rentę uzupełniającą po wypadku w zatrudnieniu z 1966 r. Powód pobierał rentę inwalidzką, a wcześniej uzyskał wyrok ustalający odpowiedzialność pozwanej za skutki wypadku.…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.