Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNI UK 235/05
Wygrał pozwany · 14 mar 2006
Sprawa dotyczyła prawa wdowy po inwalidzie wojennym, która była jednocześnie sędzią w stanie spoczynku, do pobierania części renty rodzinnej po mężu obok uposażenia sędziowskiego. ZUS odmówił wypłaty …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 203/05
Wygrał powód · 14 mar 2006
Sprawa dotyczyła prawa A. G. do renty z tytułu niezdolności do pracy. ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że ubezpieczony nie wykazał wymaganego 5-letniego okresu składkowego i nieskładkowego w ostatn…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 161/05
Wygrał pozwany · 14 mar 2006
Sprawa dotyczyła zwrotu nienależnie pobranej emerytury górniczej przez ubezpieczonego, który po przejściu na emeryturę rozwiązał stosunek pracy z kopalnią, ale nie rozwiązał dodatkowego zatrudnienia w…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 1/06
Orzeczenie procesowe · 9 mar 2006
Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji ZUS w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy, wydanej z powodu nieprzedłożenia przez wnioskodawczynię aktualnego za…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 98/05
Wygrał pozwany · 9 mar 2006
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę socjalną. Wnioskodawczyni cierpiała na głuchoniemotę od dzieciństwa oraz współistniejące zaburzenia lękowo-depresyjne, jednak biegli uznali ją jedynie z…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 18/05
Wygrał pozwany · 9 mar 2006
Sprawa dotyczyła zaległych składek PKP S.A. na ubezpieczenie emerytalne i pytania, czy ZUS może naliczać odsetki za zwłokę od tych należności po zmianie art. 22 ust. 3 ustawy o komercjalizacji PKP. Są…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 19/05
Wygrał powód · 9 mar 2006
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie dotyczące zaległych składek na ubezpieczenie emerytalne Polskich Kolei Państwowych S.A. po zmianie ustawy z 28 marca 2003 r. Uznał, że skoro ustawodawca wyłączył…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 142/05
Orzeczenie procesowe · 7 mar 2006
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego i wcześniejszy wyrok Sądu Rejonowego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu jako sądowi pierwszej instancji. Spór dotyczył żądania P…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 195/05
Orzeczenie procesowe · 7 mar 2006
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury górniczej bez względu na wiek. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że ubezpieczony nie wykazał wymaganego 25-letniego okresu pracy górniczej wykonywanej stale i w peł…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 349/04
Orzeczenie procesowe · 7 mar 2006
Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy oraz skutków wyjazdu i zamieszkania ubezpieczonego w Niemczech. Sąd Apelacyjny uznał, że renta została b…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 170/05
Orzeczenie procesowe · 20 lut 2006
Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i jego przywrócenia po wcześniejszym ustaniu świadczenia. Sąd Apelacyjny przyznał wnioskodawcy rentę od 1 grudnia 2002 r., uzn…
Ubezpieczenia społeczne
SNI UK 172/05
Wygrał pozwany · 20 lut 2006
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy Tadeusz S. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników mimo prowadzenia od 14 lutego 1990 r. działalności gospodarczej polegającej na wydobywaniu żwiru i piasku. KRUS u…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 16/05
Wygrał powód · 15 lut 2006
Sprawa dotyczyła sposobu ustalenia podstawy wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej pobierała rentę z tytułu niezdolności do pracy. Ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę bez wskazania sposobu u…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UZP 3/05
Orzeczenie procesowe · 8 lut 2006
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury z art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w kontekście osoby wykonującej pracę nakładczą. Sąd Najwyższy odmówił rozstrzygnięcia zagadnienia prawn…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 191/05
Wygrał powód · 7 lut 2006
Sprawa dotyczyła prawa do odsetek od zasiłku chorobowego wypłaconego z opóźnieniem przez ZUS. Ubezpieczony przedkładał kolejne zaświadczenia lekarskie potwierdzające czasową niezdolność do pracy, ale …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNI UK 153/05
Wygrał pozwany · 7 lut 2006
Sąd Najwyższy oddalił kasację ubezpieczonego od wyroku odmawiającego mu dalszego prawa do renty z tytułu choroby zawodowej. Spór dotyczył tego, czy ubytek słuchu powoduje częściową niezdolność do prac…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 122/05
Orzeczenie procesowe · 24 sty 2006
Sprawa dotyczyła ustalenia prawidłowej podstawy wymiaru zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego dla pracownika zatrudnionego na budowie w Niemczech. Pracodawca i ZUS przyjęli do obliczeń kwotę…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI UK 119/05
Wygrał pozwany · 24 sty 2006
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Ubezpieczony uzyskał korzystne wyroki sądów niższych instancji, które zaliczyły mu do wymaganego stażu okres…
Ubezpieczenia społeczne
SNI UK 116/05
Wygrał pozwany · 24 sty 2006
Sąd Najwyższy oddalił kasację Ewy B. w sprawie o rentę rodzinną po ojcu. Ubezpieczona była całkowicie niezdolna do pracy i niezdolna do samodzielnej egzystencji, ale stan ten powstał po ukończeniu 25.…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII BP 3/05
Wygrał pozwany · 19 sty 2006
Sprawa dotyczyła sędzi, która domagała się wyrównania wynagrodzenia za okres nieobecności w pracy spowodowanej chorobą i pobieraniem zasiłku macierzyńskiego. Spór koncentrował się na tym, czy przy ust…
WynagrodzenieUbezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.