Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UK 129/05
Wygrał pozwany · 19 kwi 2006
Sprawa dotyczyła odmowy refundacji leku Taloxa dla małoletniej chorej na padaczkę lekooporną. Sądy niższych instancji przyznały refundację, uznając, że lek jest jedynym skutecznym środkiem terapii, a …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 141/05
Wygrał pozwany · 19 kwi 2006
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną ubezpieczonego, który domagał się zaliczenia okresu zasadniczej służby wojskowej do stażu pracy górniczej wymaganego do emerytury górniczej bez względu na wiek. …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PK 158/05
Wygrał pozwany · 19 kwi 2006
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracownika, który domagał się wynagrodzenia za cały okres pozostawania bez pracy po bezprawnym wypowiedzeniu umowy o pracę. Powód był zatrudniony na podstawie um…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieUbezpieczenia społeczne
SNIII UK 172/05
Orzeczenie procesowe · 12 kwi 2006
Sprawa dotyczyła podlegania Jerzego M. ubezpieczeniu społecznemu rolników po równoległym prowadzeniu działalności rolniczej i pozarolniczej. KRUS wydał decyzję stwierdzającą ustanie ubezpieczenia roln…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 144/05
Wygrał pozwany · 11 kwi 2006
Sprawa dotyczyła prawa do dodatku kombatanckiego i ryczałtu energetycznego oraz możliwości ich wypłaty za okres wsteczny. Wnioskodawczyni domagała się świadczeń od 1 lipca 1993 r., argumentując, że de…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 240/05
Wygrał pozwany · 7 kwi 2006
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór dotyczący umorzenia zaległych składek na ubezpieczenia społeczne. Organ rentowy twierdził, że art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie pozwala na częściowe…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 223/05
Wygrał pozwany · 7 kwi 2006
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy rolnik, który rozpoczął pozarolniczą działalność gospodarczą, może nadal podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników na podstawie art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 174/05
Częściowe uwzględnienie · 6 kwi 2006
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o prawo do renty rodzinnej po ukończeniu 25 lat przez osobę studiującą. Uznał, że art. 68 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS należy interpretować literalnie: j…
Ubezpieczenia społeczne
SNIII UK 5/06
Wygrał powód · 6 kwi 2006
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. ZUS odmówił zaliczenia do stażu pracy w szczególnych warunkach m.in. okresu zasadniczej służby wojskowej odby…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 180/05
Wygrał pozwany · 6 kwi 2006
Sprawa dotyczyła ustalenia kapitału początkowego Jana F. i zaliczenia okresu pozostawania bez pracy po rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn politycznych. ZUS odmówił uwzględnienia okresu od 11 grudni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 3/06
Wygrał pozwany · 29 mar 2006
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące zaliczania do policyjnego stażu emerytalnego okresu wykonywania zawodu adwokata przed 1 stycznia 1999 r. Uznał, że pojęcie „zatrudnienia” z art.…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII PZP 14/05
Wygrał powód · 29 mar 2006
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że pracownik może wytoczyć przeciwko pracodawcy powództwo o ustalenie, iż dane zdarzenie było wypadkiem przy pracy, na podstawie art. 189 k.p.c. Dopuszczalność takiego powó…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 103/05
Wygrał pozwany · 29 mar 2006
Sprawa dotyczyła odsetek za zwłokę od nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i FGŚP. Ubezpieczony kwestionował podstawę prawną naliczania odsetek,…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 115/05
Wygrał pozwany · 29 mar 2006
Sprawa dotyczyła repatrianta z Białorusi, który domagał się ustalenia podstawy wymiaru emerytury w oparciu o zarobki uzyskane za granicą przed przyjazdem do Polski. ZUS przyznał mu emeryturę w najniżs…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 220/05
Wygrał pozwany · 28 mar 2006
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy Anna G. nadal podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników po podjęciu pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie kupna-sprzedaży mięsa. KRUS stwierdził ustanie…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 206/05
Wygrał pozwany · 28 mar 2006
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną byłych członków zarządu spółki z o.o., którzy domagali się umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne. Spór dotyczył tego, czy zachodzi „całkowita ni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 198/05
Wygrał pozwany · 28 mar 2006
Sprawa dotyczyła prawa do renty socjalnej Marzeny B., której świadczenie było wcześniej przyznane na podstawie dawnych przepisów, a następnie przedłużone do 31 grudnia 2003 r. ZUS odmówił dalszej wypł…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 4/06
Częściowe uwzględnienie · 15 mar 2006
Sprawa dotyczyła prawa do renty socjalnej i wykładni art. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej. Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że całkowita niezdolność do pracy nie musi powstać przed ukończeniem 18 lat, w…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 17/05
Wygrał pozwany · 15 mar 2006
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie dotyczące dopuszczalności odwołania od decyzji ZUS w sprawie renty z tytułu niezdolności do pracy. Uznał, że sąd odrzuca odwołanie na podstawie art. 4779 § 31 k.…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 168/05
Wygrał pozwany · 14 mar 2006
Sąd Najwyższy oddalił kasację ubezpieczonej i podtrzymał stanowisko, że umowa o pracę zawarta przez kobietę w ciąży mogła być oceniona jako nieważna, ponieważ jej rzeczywistym celem nie było trwałe wy…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.