Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — pracownik wygrał (1523 orzeczeń)
1523 orzeczeńPracownik wygrał: 100%2011–2025
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
1014
Sąd Apelacyjny
481
Sąd Najwyższy
19
Sąd Okręgowy
9
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(1523)
SNII UZP 12/95
Wygrał powód · 23 cze 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że pracownik zwolniony z jednego stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy może nabyć prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie rozporządzenia z 26 stycznia 1…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII URN 11/95
Wygrał powód · 29 maj 1995
Sprawa dotyczyła emerytury kolejowej Jana P. i sporu o sposób jej przeliczenia po zgłoszeniu wniosku o zwiększenie świadczenia z tytułu opłacania składek na fundusze rolnicze w okresie zbiegu z ubezpi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 10/95
Wygrał powód · 23 maj 1995
Sprawa dotyczyła prawa byłego funkcjonariusza MO do policyjnej renty inwalidzkiej III grupy. Wnioskodawcy w 1986 r. wstrzymano wypłatę renty, a sądy niższych instancji błędnie oceniały jego stan zdrow…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 55/94
Wygrał powód · 9 maj 1995
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną i zmienił wcześniejsze orzeczenia oraz decyzję ZUS w części dotyczącej zaliczenia okresu studiów wyższych do okresów nieskładkowych przy ustalaniu wysokoś…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 9/95
Wygrał powód · 5 kwi 1995
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury Katarzyny Ś. ZUS odmówił uwzględnienia do podstawy wymiaru emerytury wynagrodzeń z lat 1991 i 1992, argumentując, że po złożeniu pierwotnego wniosku o emeryturę ni…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNI PZP 11/95
Wygrał powód · 4 kwi 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wynagrodzenie przysługujące mianowanemu urzędnikowi państwowemu na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, wypłacane za okres do 6 mies…
WynagrodzenieUbezpieczenia społeczneInne
SNII UR 2/95
Wygrał powód · 1 mar 1995
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury i ustalenia właściwej kwoty bazowej do obliczenia podstawy wymiaru świadczenia. Wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę 19 stycznia 1993 r., a stosunek pracy ustał…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 39/94
Wygrał powód · 15 lut 1995
Sprawa dotyczyła sposobu obliczania alimentów zasądzonych procentowo, potrącanych przez ZUS z renty inwalidzkiej wypadkowej. Spór sprowadzał się do tego, czy procent alimentów należy liczyć od kwoty b…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 4/95
Wygrał powód · 15 lut 1995
Sprawa dotyczyła emeryta, który po przyznaniu świadczenia wystąpił o doliczenie późniejszych okresów zatrudnienia. ZUS, rozpoznając wniosek, przeliczył jednak całość stażu według zasad ustawy rewalory…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 52/94
Wygrał powód · 2 lut 1995
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury kolejowej i ustalenia, jakie zarobki należy przyjąć do podstawy wymiaru świadczenia. Organ rentowy oraz sądy obu instancji uznały, że wynagrodzenie uzyskiwane prze…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 24/94
Wygrał powód · 12 sty 1995
Sprawa dotyczyła emerytury Pawła P., który był zatrudniony na PKP oraz równocześnie prowadził gospodarstwo rolne i opłacał składki rolnicze. Organ rentowy przyznał mu emeryturę pracowniczą, a następni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 1/95
Wygrał powód · 5 sty 1995
Sprawa dotyczyła kwalifikacji spółki akcyjnej jako „uspołecznionego” albo „nieuspołecznionego” zakładu pracy na potrzeby rozliczania zasiłków chorobowych pracowników. ZUS najpierw w 1991 r. uznał spół…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 35/94
Wygrał powód · 9 gru 1994
Sprawa dotyczyła wysokości składek na ubezpieczenie społeczne adwokata prowadzącego indywidualną kancelarię, który był inwalidą II grupy. ZUS uznał, że nie przysługuje mu 50% obniżka składki przewidzi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 33/94
Wygrał powód · 7 gru 1994
Sprawa dotyczyła ponownego ustalenia wysokości wcześniejszej emerytury po tym, jak emeryt utracił prawo do ekwiwalentu za węgiel, który wcześniej był wypłacany przez pracodawcę i nie został uwzględnio…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII PZP 5/94
Wygrał powód · 6 gru 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygał, czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której ponad 50% udziałów należało do przedsiębiorstw państwowych, a reszta do osób fizycznych, jest „uspołecznionym zakładem …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII URN 46/94
Wygrał powód · 18 lis 1994
Sprawa dotyczyła odmowy zaliczenia do stażu emerytalnego 23-letniego okresu pracy w b. ZSRR z powodu braku tzw. karty repatriacyjnej. Organy rentowe i sądy niższych instancji uznały, że tylko taki dok…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 31/94
Wygrał powód · 18 lis 1994
Sprawa dotyczyła Danuty M., której Prezes NIK wypowiedział stosunek pracy z powodu reorganizacji. Po rozwiązaniu umowy pracownica spełniała warunki do wcześniejszej emerytury, w tym miała ponad 35 lat…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracy
SNII UZP 32/94
Wygrał powód · 17 lis 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że osoba prowadząca działalność gospodarczą, która zalegała ze składkami na ubezpieczenie społeczne w kwocie przekraczającej trzymiesięczną składkę, po uregulowaniu zaległo…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 42/94
Wygrał powód · 8 lis 1994
Sprawa dotyczyła prawa Mariana K. do renty inwalidy wojennego. ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że wnioskodawca nie spełnia warunków z ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych, poniew…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 23/94
Wygrał powód · 12 paź 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że okres przymusowej pracy pod ziemią wykonywanej przez żołnierza zasadniczej służby wojskowej w kopalni w latach 1949–1952 może być traktowany nie tylko jako okres składko…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.