Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — pracownik wygrał (1523 orzeczeń)
1523 orzeczeńPracownik wygrał: 100%2011–2025
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
1014
Sąd Apelacyjny
481
Sąd Najwyższy
19
Sąd Okręgowy
9
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(1523)
SNII UZP 23/94
Wygrał powód · 12 paź 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że okres przymusowej pracy pod ziemią wykonywanej przez żołnierza zasadniczej służby wojskowej w kopalni w latach 1949–1952 może być traktowany nie tylko jako okres składko…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 26/94
Wygrał powód · 28 wrz 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie dotyczące tego, jak rozumieć pojęcie „dochód” przy zawieszaniu lub zmniejszaniu emerytury/renty na podstawie przepisów z 1991 r. Spór dotyczył tego, czy do limit…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 17/94
Wygrał powód · 6 wrz 1994
Sprawa dotyczyła prawa Lucjana M. do dodatku kombatanckiego do renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy. Sąd Wojewódzki oddalił odwołanie, uznając, że ustawa wypadkowa z 1975 r. nie przewiduje t…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 25/94
Wygrał powód · 11 sie 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i poprzedzający go wyrok Sądu Wojewódzkiego w sprawie o wojskową rentę rodzinną. Spór dotyczył odmowy przyznania renty rodzinnej wdowie po Emilu M., który…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 18/94
Wygrał powód · 11 sie 1994
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną i uznał, że Paulinie K. bezpodstawnie odmówiono prawa do połowy renty inwalidzkiej rolniczej. Spór dotyczył tego, czy jako małżonka rolnika spełniała waru…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 21/94
Wygrał powód · 21 lip 1994
Sprawa dotyczyła emerytki, która po uzyskaniu prawa do emerytury nadal pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy i z tego powodu nie pobierała świadczenia. ZUS ustalił podstawę wymiaru emerytury według …
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 15/94
Wygrał powód · 22 cze 1994
Sprawa dotyczyła zaliczenia do stażu emerytalnego okresu studiów wyższych odbytych za granicą, w Moskwie, w latach 1952–1957. ZUS odmówił uwzględnienia tego okresu, a sądy I i II instancji podzieliły …
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 16/94
Wygrał powód · 8 cze 1994
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego pracownika zatrudnionego jako radca prawny. ZUS przyjął do obliczeń wynagrodzenie z kwietnia i maja 1993 r., pomijając marzec, uznając, …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNII PRN 3/94
Wygrał powód · 8 cze 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu apelacyjnego i wcześniejszy wyrok sądu wojewódzkiego w sprawie o rentę uzupełniającą (wyrównawczą) z art. 444 § 2 k.c. Powód był zatrudniony u pozwanej i nabył chorobę…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 12/94
Wygrał powód · 25 maj 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że art. 33 ust. 2 ustawy o rewaloryzacji nie pozwala na ponowne ustalenie całej wysokości już przyznanej emerytury lub renty tylko dlatego, że po wejściu w życie ustawy ube…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 17/94
Wygrał powód · 25 maj 1994
Sprawa dotyczyła ponownego obliczenia emerytury na podstawie zarobków osiągniętych w latach 1989–1991. Wnioskodawca pobierał wcześniejszą emeryturę, a następnie podjął zatrudnienie i na pewien czas za…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UR 5/94
Wygrał powód · 20 maj 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że żona rolnika, która jako pracownica otrzymała urlop wychowawczy, nie podlegała z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników także wtedy, gdy urlop ten przypadał już …
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZP 14/94
Wygrał powód · 11 maj 1994
Sprawa dotyczyła prawa osoby prowadzącej działalność gospodarczą do zasiłku chorobowego mimo zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne. Wnioskodawca miał zadłużenie przekraczające trzy…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 13/94
Wygrał powód · 26 kwi 1994
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury Wandy I. oraz daty jej wypłaty. ZUS początkowo przyznał świadczenie w wysokości minimalnej, uznając, że wnioskodawczyni nie przedłożyła wymaganych dowodów zarobków…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 7/94
Wygrał powód · 19 kwi 1994
Sprawa dotyczyła przeliczenia emerytury i zaliczenia do okresów nieskładkowych czasu studiów wyższych ukończonych w Moskwie. ZUS odmówił uwzględnienia tego okresu, argumentując m.in., że studia odbyły…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PRN 13/94
Wygrał powód · 12 kwi 1994
Sprawa dotyczyła pracownika skierowanego przez polski zakład pracy do pracy na budowie eksportowej w Niemczech, który w czasie pobytu za granicą przebywał w szpitalu z powodu choroby. Spór dotyczył te…
WynagrodzenieUbezpieczenia społeczneInne
SNII URN 10/94
Wygrał powód · 7 kwi 1994
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru emerytury Zbigniewa W. ZUS oraz sądy niższych instancji przyjęły korzystniejszy dla organu rentowego sposób obliczenia świadczenia, opierając się na 5-letni…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 9/94
Wygrał powód · 7 kwi 1994
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury dla osoby represjonowanej politycznie, która spełniała warunki z ustawy o kombatantach: odpowiedni wiek, wymagany staż pracy oraz status osoby uprawni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 8/94
Wygrał powód · 7 kwi 1994
Sąd Najwyższy uznał, że rencista pobierający nieprzerwanie rentę inwalidzką przez ponad 10 lat nie może zostać pozbawiony prawa do renty na podstawie wyników późniejszych badań kontrolnych komisji lek…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UR 4/94
Wygrał powód · 22 mar 1994
Sprawa dotyczyła wysokości renty rodzinnej po zmarłym emerycie, którego emerytura została wcześniej zrewaloryzowana na podstawie ustawy z 17 października 1991 r. ZUS przyjął do obliczenia renty rodzin…
Ubezpieczenia społeczne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.