Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — pracownik wygrał (1523 orzeczeń)
1523 orzeczeńPracownik wygrał: 100%2011–2025
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
1014
Sąd Apelacyjny
481
Sąd Najwyższy
19
Sąd Okręgowy
9
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(1523)
SNII URN 13/96
Wygrał powód · 17 lip 1996
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną Rzecznika Praw Obywatelskich i przywrócił Gerardowi S. prawo do renty inwalidzkiej wypadkowej. Sprawa dotyczyła wstrzymania wypłaty renty po badaniu kontr…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZP 11/96
Wygrał powód · 28 maj 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wykładowca wyższego seminarium duchownego może nabyć prawo do emerytury nauczycielskiej na podstawie art. 88 Karty Nauczyciela. Uznał, że art. 21 ust. 1 w zw. z art. 23 …
InneUbezpieczenia społeczne
SNII URN 7/96
Wygrał powód · 20 mar 1996
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną i uchylił wyrok sądu apelacyjnego, wyrok sądu wojewódzkiego oraz decyzję ZUS z 16 kwietnia 1994 r. Spór dotyczył wysokości renty inwalidzkiej Henryka K. Z…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 3/96
Wygrał powód · 6 mar 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej na gruncie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Wnioskodawczyni Monika N. była od dzieciństwa zaliczona do III, a następnie II grupy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 62/95
Wygrał powód · 14 lut 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że Zespół Składnic Lasów Państwowych jako jednostka organizacyjna Lasów Państwowych nie ma obowiązku odprowadzania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 54/95
Wygrał powód · 30 sty 1996
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający odwołanie od decyzji odmawiającej wcześniejszej emerytury kolejowej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wykładni art. 5 ust. 2 ustawy z 19…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 25/95
Wygrał powód · 30 sty 1996
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury pracownicy wykonującej pracę w szczególnych warunkach. ZUS odmówił świadczenia, ponieważ wnioskodawczyni ukończyła wymagany wiek 55 lat dopiero po upł…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 60/95
Wygrał powód · 24 sty 1996
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru emerytury Heleny L. po wcześniejszym pobieraniu przez nią różnych rent inwalidzkich: z ogólnego stanu zdrowia oraz z tytułu choroby zawodowej. ZUS przyjął d…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 55/95
Wygrał powód · 24 sty 1996
Sprawa dotyczyła żądania zwrotu części renty inwalidzkiej wypłaconej Ireneuszowi M. przez kolejowy organ rentowy po ujawnieniu zbiegu polskiego świadczenia z rentą przyznaną przez instytucję zagranicz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 48/95
Wygrał powód · 12 sty 1996
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości i przywrócił Alicji W. prawo do renty rodzinnej od 1 grudnia 1993 r. Spór dotyczył wstrzymania przez ZUS wypłaty świadczenia po z…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 46/95
Wygrał powód · 17 lis 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów niższych instancji oraz decyzje ZUS nakazujące Jerzemu W. zwrot części emerytury wypłaconej w 1993 r. Uznał, że choć wnioskodawca osiągnął dochód z zatrudnienia powo…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 49/95
Wygrał powód · 8 lis 1995
Sprawa dotyczyła emeryta, który po przyznaniu świadczenia utracił prawo do ekwiwalentu za deputat węglowy wypłacanego wcześniej przez pracodawcę. ZUS odmówił ponownego przeliczenia emerytury w sposób …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 17/95
Wygrał powód · 17 paź 1995
Sprawa dotyczyła osoby prowadzącej działalność gospodarczą, która wystąpiła o zasiłek chorobowy za okres niezdolności do pracy od 11 października do 24 listopada 1993 r. ZUS odmówił świadczenia, wskaz…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 45/95
Wygrał powód · 13 paź 1995
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury Ireny B., która po ukończeniu 80 lat miała zrewaloryzowane świadczenie na podstawie ustawy z 14 grudnia 1990 r. Wnioskodawczyni domagała się doliczenia wcześniej n…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 39/95
Wygrał powód · 13 paź 1995
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Janinie Ż. rolniczej renty inwalidzkiej. Sąd Wojewódzki po opinii biegłych ustalił jedynie, że wnioskodawczyni spełnia warunek długotrwałej niezdolności do pracy w g…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 41/95
Wygrał powód · 4 paź 1995
Sprawa dotyczyła wniosku emeryta o podwyższenie emerytury przez zaliczenie do stażu okresu pobytu w więzieniu w latach 1949–1954 z przyczyn politycznych. ZUS odmówił, twierdząc, że brak jest zaświadcz…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 28/95
Wygrał powód · 21 wrz 1995
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy. Wnioskodawca od 1972 r. pobierał rentę z III grupy inwalidów, a kolejne badania kontrolne przez wiele lat potwierdzały nieprze…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 21/95
Wygrał powód · 20 lip 1995
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru emerytury dla wnioskodawcy, który nabył prawo do emerytury, ale nie pobierał świadczenia, ponieważ nadal pracował w pełnym wymiarze czasu pracy. ZUS odmówił…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 16/95
Wygrał powód · 7 lip 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający odwołanie pracownika od decyzji odmawiającej wcześniejszej emerytury kolejowej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wykładni art. 5 ust. 2 …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 11/95
Wygrał powód · 23 cze 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że przy ponownym ustalaniu wysokości emerytury policyjnej na podstawie art. 58 ustawy z 18 lutego 1994 r. nie można pominąć dodatku, który wcześniej był doliczany z tytułu …
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.