Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — pracownik wygrał (1523 orzeczeń)
1523 orzeczeńPracownik wygrał: 100%2011–2025
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
1014
Sąd Apelacyjny
481
Sąd Najwyższy
19
Sąd Okręgowy
9
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(1523)
SNII UKN 186/97
Wygrał powód · 25 lip 1997
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że w postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia dowodowe z § 20 rozporządzenia z 7 lutego 1983…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 196/97
Wygrał powód · 13 cze 1997
Sprawa dotyczyła prawa Janiny F. do pobierania w zbiegu rolniczej renty inwalidzkiej oraz renty rodzinnej po mężu. KRUS odmówił wypłaty obu świadczeń, uznając, że przysługuje tylko jedno, korzystniejs…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 162/97
Wygrał powód · 4 cze 1997
Sąd Najwyższy uwzględnił kasację ubezpieczonego w sprawie o przeliczenie okresu pracy górniczej przy ustalaniu wysokości emerytury. Uznał, że Adolf P. w latach 1970–1975 był zatrudniony jako główny in…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 145/97
Wygrał powód · 27 maj 1997
Sprawa dotyczyła renty inwalidzkiej rolniczej wypłacanej małżonkom, której KRUS odmówił w pełnej wysokości i zażądał zwrotu części świadczeń, uznając, że wnioskodawczyni jako współwłaścicielka odziedz…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 143/97
Wygrał powód · 22 maj 1997
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą. ZUS i Sąd Apelacyjny przyjęły, że należy uwzględnić minimalną podstawę za wrzesień 1995 r…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 98/97
Wygrał powód · 13 maj 1997
Sprawa dotyczyła sprostowania protokołu powypadkowego po śmierci marynarza Krzysztofa B., który podczas postoju statku w porcie Itajai w Brazylii zszedł na ląd w czasie wolnym od pracy i już nie wróci…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 19/97
Wygrał powód · 29 kwi 1997
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające kasację ubezpieczonego. Uznał, że przed doręczeniem stronie wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem, złożonego w terminie tygodn…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 96/97
Wygrał powód · 17 kwi 1997
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne od nagród wypłacanych pracownikom spółki z okazji świąt 3 Maja i 11 Listopada. ZUS uznał, że świadczenia te powinny wejść do pod…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UKN 27/97
Wygrał powód · 12 mar 1997
Sprawa dotyczyła obowiązku wypłaty wynagrodzenia chorobowego za pierwsze 35 dni niezdolności do pracy w okresie przejściowym od 1 marca do 31 grudnia 1995 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że T…
WynagrodzenieUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 1/97
Wygrał powód · 28 lut 1997
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności spółki akcyjnej powstałej z przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego za zaległości wobec ZUS, w tym za odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne powstałe przed dnie…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 73/96
Wygrał powód · 7 lut 1997
Sprawa dotyczyła przeliczenia wysokości górniczej emerytury Jerzego S. ZUS ograniczył łączny okres pracy górniczej po zastosowaniu przeliczników do 45 lat (540 miesięcy) i nie uwzględnił części rzeczy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 74/96
Wygrał powód · 5 lut 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i utrzymał w mocy przyznanie Ninie M. prawa do wcześniejszej emerytury. Spór dotyczył tego, czy zwolnienie wnioskodawczyni nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pr…
InneUbezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienie
SNII UKN 69/96
Wygrał powód · 29 sty 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i potwierdził prawo wnioskodawczyni do wcześniejszej emerytury. Spór dotyczył tego, czy po rozwiązaniu umowy o pracę z przyczyn leżących po stronie pracodawcy i podję…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienie
SNII UKN 52/96
Wygrał powód · 14 sty 1997
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie rozporządzenia z 15 maja 1989 r. dla osób opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki. Wnioskodawczyni opiekowała się całkowicie …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 18/96
Wygrał powód · 8 sty 1997
Sąd Najwyższy uwzględnił kasację wnioskodawczyni i zmienił wcześniejsze wyroki, ustalając, że Krystynie P.-P. przysługuje prawo do zbiegu renty inwalidzkiej rolniczej z rentą inwalidzką z pracowniczeg…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 42/96
Wygrał powód · 8 sty 1997
Sprawa dotyczyła możliwości potrącania przez ZUS należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z wierzytelnościami przedsiębiorcy wobec państwowych jednostek budżetowych. ZUS twierdził, że po…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 30/96
Wygrał powód · 17 gru 1996
Sąd Najwyższy uwzględnił kasację Rzecznika Praw Obywatelskich i przyznał wdowie oraz dzieciom zmarłego rentę rodzinną wypadkową. Spór dotyczył tego, czy świadczenie przysługuje, gdy śmiertelny wypadek…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 21/96
Wygrał powód · 6 gru 1996
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i potwierdził prawo Wincentego S. do wcześniejszej emerytury. Spór dotyczył tego, czy odwołanie prezesa zarządu spółdzielni mieszkaniowej nastąpiło z przyczyn dotyczą…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UZP 19/96
Wygrał powód · 24 paź 1996
Sprawa dotyczyła sposobu obliczania „dochodu z tytułu wykonywania zatrudnienia” przy rocznym rozliczeniu emerytury/renty i ustalaniu, czy świadczenie podlega zawieszeniu lub zmniejszeniu. Wnioskodawcz…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 10/96
Wygrał powód · 3 paź 1996
Sprawa dotyczyła prawa Marii P. do wcześniejszej emerytury. ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że wnioskodawczyni nie ma wymaganego 30-letniego stażu zatrudnienia. Sąd Wojewódzki najpierw prawomocnie…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.