Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UK 149/08
Wygrał powód · 19 sty 2009
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o prawo do świadczenia rehabilitacyjnego z ubezpieczenia chorobowego. ZUS odmówił świadczenia, a sądy niższych instancji uznały, że świadczenie rehabilitacyjne służy wy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 190/08
Wygrał powód · 16 sty 2009
Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu renty szkoleniowej wypłacanej ubezpieczonemu przez ZUS po upływie okresu, na jaki świadczenie zostało przyznane. ZUS żądał zwrotu jako świadczenia nienależnie pobrane…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UK 56/08
Wygrał pozwany · 14 sty 2009
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania po śmierci nauczyciela, który zmarł w szkole po zasłabnięciu. Rodzina twierdziła, że przyczyną zgonu był wypadek przy pracy, bo stres związany z w…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UK 148/08
Wygrał powód · 13 sty 2009
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że wnioskodawca nie wykazał wymaganych 15 lat takiej pracy. Sądy niższych i…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 146/08
Wygrał powód · 13 sty 2009
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o podleganie ubezpieczeniom społecznym wspólniczki spółki cywilnej w okresie jej długotrwałej choroby. ZUS twierdził, że sam fakt bycia wspólnikiem spółki cywilnej i fo…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 201/08
Orzeczenie procesowe · 8 sty 2009
Sprawa dotyczyła prawa Zbigniewa W. do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że ubezpieczony nie wykazał wymaganych 15 lat takiej pracy. Są…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UZP 2/08
Orzeczenie procesowe · 7 sty 2009
Sprawa dotyczyła przedawnienia zaległych składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy powstałych przed 1 stycznia 2003 r. Wnioskodawca twierdził, że należy stosować 5-letni termin przedawnienia …
Ubezpieczenia społeczne
SNII UK 134/08
Orzeczenie procesowe · 6 sty 2009
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy Jadwiga A., żona przedsiębiorcy prowadzącego zakład wyrobów drewnianych, była osobą współpracującą przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 123/08
Częściowe uwzględnienie · 6 sty 2009
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności członków zarządu stowarzyszenia za zaległe składki na ubezpieczenia społeczne na podstawie art. 116a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 i 32 ustawy o systemie ubez…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 209/08
Wygrał pozwany · 6 sty 2009
Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego od decyzji ZUS odmawiającej renty z tytułu niezdolności do pracy. Sądy ustaliły, że niezdolność do pracy powstała dopiero w lutym 2005 r., a więc po upływie 1…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 118/08
Wygrał powód · 6 sty 2009
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną ZUS i utrzymał w mocy wyrok przyznający Leszkowi B. jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej. Spór dot…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 117/08
Wygrał powód · 6 sty 2009
Sprawa dotyczyła ustalenia kapitału początkowego w ubezpieczeniach społecznych i możliwości uwzględnienia wynagrodzenia z lat 1972–1974, mimo braku pełnej dokumentacji płacowej. ZUS odmówił przyjęcia …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 157/08
Orzeczenie procesowe · 6 sty 2009
Sprawa dotyczyła odwołania spółki od decyzji ZUS korygującej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne pracowników zatrudnionych za granicą. Sąd Najwyższy nie rozstrzygał merytor…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UK 124/08
Wygrał pozwany · 6 sty 2009
Sprawa dotyczyła zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego: zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego. ZUS wydał decyzję zobowiązującą ubezpieczonego do zwrotu wypła…
Ubezpieczenia społeczne
SNI UK 154/08
Orzeczenie procesowe · 16 gru 2008
Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu przez ubezpieczonego nienależnie pobranej renty z tytułu niezdolności do pracy, uzyskanej na podstawie fałszywych dokumentów medycznych. Sąd Najwyższy uznał, że nie k…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 162/08
Wygrał pozwany · 16 gru 2008
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy W.D. jako większościowy wspólnik i prezes zarządu dwuosobowej spółki z o.o. podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę, czy też wyłącznie z…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 115/08
Orzeczenie procesowe · 15 gru 2008
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zaległe składki ZUS na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Okręgo…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 262/08
Orzeczenie procesowe · 15 gru 2008
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego wniesioną od wyroku przyznającego J. M. prawo do emerytury górniczej. Spór dotyczył przede wszystkim zaliczenia określonych dniówek pracy pod …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 112/08
Wygrał pozwany · 12 gru 2008
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania K. Ż. renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z deportacją. ZUS uznał, że choć wnioskodawca jest całkowicie niezdolny do pracy i niezdolny do samodzielnej egz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI UK 140/08
Wygrał pozwany · 9 gru 2008
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy J. Ś. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w KRUS, czy też został z niego wyłączony z uwagi na wykonywanie pracy na podstawie umów zlecenia, od których odprowadz…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.