Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 13148 orzeczeń z prawa pracy
13 148 orzeczeńPracownik wygrał: 21.5%2022–2026
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
8829
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
137
Sąd Okręgowy
84
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(13 148)
SNII UKN 143/97
Wygrał powód · 22 maj 1997
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą. ZUS i Sąd Apelacyjny przyjęły, że należy uwzględnić minimalną podstawę za wrzesień 1995 r…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 136/97
Wygrał pozwany · 22 maj 1997
Sprawa dotyczyła wniosku o doliczenie do stażu pracy okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców (1952–1954) oraz o zwiększenie renty inwalidzkiej z tytułu opłacania składek na Fundusz Ubezpieczenia …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 146/97
Wygrał pozwany · 22 maj 1997
Sprawa dotyczyła wniosku o rentę inwalidzką przeciwko ZUS, a nie klasycznego sporu pracowniczego. Po oddaleniu odwołania i apelacji wnioskodawczyni wystąpiła o ustanowienie adwokata z urzędu do sporzą…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 134/97
Wygrał pozwany · 22 maj 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę rodzinną po zmarłym byłym mężu. Wnioskodawczyni była po rozwodzie, nie miała w chwili śmierci byłego męża wyroku ani ugody sądowej ustalającej jego obow…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 121/97
Orzeczenie procesowe · 20 maj 1997
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej rolniczej Janowi M. przez KRUS. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ od wyroku nie sporząd…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 125/97
Wygrał pozwany · 20 maj 1997
Sprawa dotyczyła żądania sprostowania protokołu powypadkowego po śmierci lekarza Jerzego C., męża powódki, który w trakcie pracy doznał zawału serca i zmarł. Powódka twierdziła, że zdarzenie powinno z…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 122/97
Wygrał pozwany · 20 maj 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację wdowy ubiegającej się o rentę rodzinną po zmarłym mężu. Uznano, że mimo formalnego trwania małżeństwa małżonkowie pozostawali w faktycznej separacji, nie prowadzili wspól…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 128/97
Wygrał pozwany · 20 maj 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranej wcześniejszej emerytury. Ustalono, że wnioskodawca nie spełniał warunków do tego świadczenia, ponieważ nie był pracowniki…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 117/97
Wygrał pozwany · 20 maj 1997
Sąd Najwyższy odrzucił kasację przedsiębiorcy w sprawie dotyczącej składek na ubezpieczenie społeczne pracowników zatrudnionych za granicą. Spór nie dotyczył jedynie wysokości należnej składki, lecz p…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 110/97
Wygrał pozwany · 14 maj 1997
Sprawa dotyczyła podwyższenia kolejowej renty inwalidzkiej przez zaliczenie pracy wnioskodawcy jako kierowcy lokomotywki spalinowej według przelicznika 14 miesięcy za każdy pełny rok zatrudnienia na k…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 107/97
Orzeczenie procesowe · 14 maj 1997
Sprawa dotyczyła wniosku ubezpieczonego o doręczenie wyroku z uzasadnieniem oraz przywrócenie terminu do złożenia takiego wniosku w sprawie o rentę inwalidzką. Sądy niższych instancji uznały, że wnios…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 93/96
Wygrał pozwany · 14 maj 1997
Sprawa dotyczyła wysokości renty rodzinnej po zmarłym emerycie kolejowym. Wnioskodawca domagał się ustalenia świadczenia według korzystniejszych zasad ustawy z 14 grudnia 1990 r. o rewaloryzacji emery…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 106/97
Wygrał pozwany · 13 maj 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie dotyczącej przeliczenia okresu zatrudnienia do emerytury górniczej. Wnioskodawca domagał się zaliczenia pracy wykonywanej jako operator koparki w kopalni odkryw…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 115/97
Wygrał pozwany · 13 maj 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy ustalenie, że pracownik uległ w dniu 19 kwietnia 1995 r. wypadkowi przy pracy. Spór dotyczył tego, czy zdarzenie można uznać za wypadek przy …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 101/97
Częściowe uwzględnienie · 13 maj 1997
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy rolniczka, która zakończyła działalność gospodarczą w czasie choroby, ale nadal pobierała zasiłek chorobowy, a następnie świadczenie rehabilitacyjne, podlegała w tym ok…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 104/97
Wygrał pozwany · 13 maj 1997
Sprawa dotyczyła prawa do 15% dodatku do renty inwalidzkiej z tytułu pracy twórczej (artystycznej), przyznanego wcześniej na podstawie ustawy z 1973 r. Organ rentowy zaprzestał jego wypłaty po wejściu…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 98/97
Wygrał powód · 13 maj 1997
Sprawa dotyczyła sprostowania protokołu powypadkowego po śmierci marynarza Krzysztofa B., który podczas postoju statku w porcie Itajai w Brazylii zszedł na ląd w czasie wolnym od pracy i już nie wróci…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 100/97
Wygrał pozwany · 13 maj 1997
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej przez ZUS. Sądy obu instancji ustaliły, że wnioskodawczyni była inwalidką III grupy, ale inwalidztwo powstało najprawdopodobniej w 1995 r., a jej …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 102/97
Orzeczenie procesowe · 13 maj 1997
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ doszło do nieważności postępowania. Wnioskodawca w sprawie o wyższą rentę inwalidzką wskazał w odwo…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 103/97
Wygrał pozwany · 13 maj 1997
Sprawa dotyczyła prawa Łucji N. do zasiłku chorobowego jako osoby współpracującej przy prowadzeniu działalności gospodarczej. ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że niezdolność do pracy powstała przed…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.