VII P 1114/24

Wygrał powód
Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie — VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
SR12 listopada 2024·
WynagrodzenieInne
Podsumowanie AI

Sędzia R. C., powołana w 2012 r. na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w Piasecznie, wystąpiła przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi tego sądu o zasądzenie wyrównania wynagrodzenia za okres od marca 2021 r. do grudnia 2022 r. w kwocie 19 227,92 zł. Spór miał charakter wyłącznie prawny, a stan faktyczny był bezsporny. Wynagrodzenie zasadnicze sędziego ustala się zgodnie z art. 91 § 1c Prawa o ustroju sądów powszechnych na podstawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale roku poprzedniego (z zastrzeżeniem § 1d, który zakazuje obniżania podstawy). Tymczasem ustawy okołobudżetowe na 2021 i 2022 r. (art. 12 ustawy z 19 listopada 2020 r. i art. 8 ustawy z 17 grudnia 2021 r.) zamroziły podstawę wynagradzania sędziów na poziomie odpowiednio drugiego kwartału 2019 r. i 2020 r. (powiększonego o 26 zł), co naruszyło konstytucyjną zasadę godności urzędu i zakaz obniżania wynagrodzeń sędziowskich (art. 178 ust. 2 Konstytucji). Sąd Rejonowy uznał powództwo za zasadne, odmawiając zastosowania przepisów okołobudżetowych jako oczywiście niekonstytucyjnych (rozproszona kontrola konstytucyjna). Wskazał, że przepisy te utraciły moc (zostały skonsumowane), wobec czego nie było możliwe skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. Powołał się na uchwałę SN z 17 listopada 2022 r. (III PZP 2/21) oraz orzeczenia TK i NSA dotyczące kontroli rozproszonej. Przyjął, że podstawę wynagrodzenia powinny stanowić kwoty 5 024,48 zł (2021 r.) oraz 5 504,52 zł (2022 r.), i wyliczył różnice należne sędziemu za poszczególne miesiące. Powództwo zostało uwzględnione w całości.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Zgodność przepisów ustaw okołobudżetowych na 2021 i 2022 r. zamrażających podstawę wynagrodzenia sędziów z art. 91 § 1c Prawa o ustroju sądów powszechnych i art. 178 ust. 2 Konstytucji RP
  • ·Dopuszczalność rozproszonej kontroli konstytucyjnej przez sądy powszechne i odmowa zastosowania oczywiście niekonstytucyjnego przepisu ustawy
  • ·Kolizja norm (lex posterior derogat legi priori) między ustawą Prawo o ustroju sądów powszechnych a ustawami okołobudżetowymi o równej randze
  • ·Brak możliwości skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego z uwagi na utratę mocy obowiązującej przepisów epizodycznych (art. 59 ust. 1 pkt 4 ustawy o TK)
  • ·Zakaz obniżania wynagrodzeń sędziowskich i ochrona godności urzędu sędziego jako standard konstytucyjny
  • ·Zasądzenie wyrównania wynagrodzenia sędziego za okres przedawnienia/roszczenia
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.

Powódka R. C. pozwem nadanym 8 marca 2024 r. (data stempla pocztowego k. 41), wniosła o zasądzenie na jej rzecz od Sądu Rejonowego w Piasecznie kwoty 4 528,30 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia za okres od marca 2021 r. do grudnia 2021 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwot:

a) 396,16 zł od 30 marca 2021 r. do dnia zapłaty,

b) 458,25 zł od 30 kwietnia 2021 r. do dnia zapłaty;

c) 458,25 zł od 30 maja 2021 r. do dnia zapłaty,

d) 458,25 zł od 30 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty,

e) 461,35 zł od 30 lipca 2021 r. do dnia zapłaty,

f) 462,27 zł od 30 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty,

g) 462,27 zł od 30 września 2021 r. do dnia zapłaty,

h) 446,96 zł od 30 października 2021 r. do dnia zapłaty,

i) 462,27 zł od 30 listopada 2021 r. do dnia zapłaty,

j) 462,27 zł od 30 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty;

Ponadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz od Sądu Rejonowego w Piasecznie kwoty 13 783,12 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia za okres od stycznia 2022 r. do grudnia 2022 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwot:

a) 1 133,06 zł od 30 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty,

b) 1 133,06 zł od 28 lutego 2022 r. do dnia zapłaty,

c) 1 133,06 zł od 30 marca 2022 r. do dnia zapłaty,

d) 1 133,06 zł od 30 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty,

e) 1 133,06 zł od 30 maja 2022 r. do dnia zapłaty,

f) 1 133,06 zł od 30 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty,

g) 1 140,56 zł od 30 lipca 2022 r. do dnia zapłaty,

h) 1 142,91 zł od 30 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty,

i) 1 142,91 zł od 30 września 2022 r. do dnia zapłaty,

j) 1 156,70 zł od 30 października 2022 r. do dnia zapłaty,

k) 1 200,84 zł od 30 listopada 2022 r. do dnia zapłaty,

l) 1 200,84 zł od 30 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty.

Powódka R. C. wniosła również o zasądzenie na jej rzecz od Sądu Rejonowego w Piasecznie zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty oraz nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności. Powódka wskazała, że w 2021 r. i w 2022 r. jej wynagrodzenie jako sędziego powinno zostać obliczone zgodnie z zasadami obliczania wynagrodzeń sędziów regulowanymi w art. 91 § 1c i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Mimo to, ustawodawca ustalił wysokość wynagrodzeń sędziów sądów powszechnych na rok 2021 na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z 29 grudnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021. Ponadto ustawodawca ustalił wysokość wynagrodzeń sędziów sądów powszechnych na 2022 r. na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 r. Przepisy ustaw okołobudżetowych uchybiają przepisom Konstytucji RP, w szczególności art. 2, art. 32 oraz art. 178 ust. 2 oraz są niezgodne z prawem unijnym, dlatego należy odmówić zastosowania wyżej wskazanych przepisów ustaw okołobudżetowych. Sąd orzekający jest uprawniony do samodzielnej kontroli konstytucyjności przepisu ustawy okołobudżetowej z postanowieniami Konstytucji RP. (...) wynagrodzeń sędziowskich w latach 2021-2023 jest niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP, ponieważ wynagrodzenie wypłacane od stycznia 2021 r. narusza gwarancję zapewnienia sędziom wynagrodzenia na poziomie odpowiadającym godności sprawowanego przez nich urzędu oraz zakresowi ich obowiązków, a tym samym narusza gwarancję niezawisłości sędziowskiej stanowiącej warunek niezależnego wykonywania funkcji władzy sądowniczej, narusza zasadę ochrony praw nabytych oraz zaufania do państwa i stanowionego prawa, polegającą na zastosowaniu arbitralnego sposobu wyznaczania podstawy wynagrodzeń sędziowskich, nadto narusza prawo sędziów do wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu oraz zakresowi obowiązków rozumiane jako podmiotowe prawo do ustalania wynagrodzenia na podstawie obiektywnych kryteriów, niezależnych. (...) wynagrodzeń sędziowskich stanowi obejście tez wynikających z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, w którym wprost określono przesłanki, których wystąpienie umożliwia zamrożenie wynagrodzeń sędziów. W sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie odstępstwa od zasady ochrony praw słusznie nabytych. (...) wynagrodzeń sędziowskich uchybia zagwarantowanemu prawo do godziwego wynagrodzenia, a także nie spełnia standardów wynikających z orzecznictwa (...) i uchybia zasadzie niezawisłości sędziowskiej.

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym, wydanym 6 czerwca 2024 r. w sprawie VII Np 295/24, Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie nakazał Sądowi Rejonowemu w Piasecznie, aby zapłacił na rzecz R. C.:

1. kwotę 4 528,30 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia za okres od marca 2021 r. do grudnia 2021 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwot: a) 396,16 zł (od 30 marca 2021 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za marzec 2021 r., b) 458,25 zł od 30 kwietnia 2021 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za kwiecień 2021 r., c) 458,25 zł od 30 maja 2021 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za maj 2021 r., d) 458,25 zł od 30 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za czerwiec 2021 r., e) 461,35 zł od 30 lipca 2021 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za lipiec 2021 r., f) 462,27 zł od 30 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za sierpień 2021 r., g) 462,27 zł od 30 września 2021 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za wrzesień 2021 r., h) 446,96 zł od 30 października 2021 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za październik 2021 r., i) 462,27 zł od 30 listopada 2021 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za listopad 2021 r., j) 462,27 zł od 30 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za grudzień 2021 r.;

2. kwotę 13 783,12 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia za okres od stycznia 2022 r. do grudnia 2022 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwot: a) 1 133,06 zł od 30 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za styczeń 2022 r., b) 1 133,06 zł od 28 lutego 2022 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za luty 2022 r., c) 1 133,06 zł od 30 marca 2022 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za marzec 2022 r., d) 1 133,06 zł od 30 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za kwiecień 2022 r., e) 1 133,06 zł od 30 maja 2022 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za maj 2022 r., f) 1 133,06 zł od 30 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za czerwiec 2022 r., g) 1 140,56 zł od 30 lipca 2022 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za lipiec 2022 r., h) 1 142,91 zł od 30 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za sierpień 2022 r., i) 1 142,91 zł od 30 września 2022 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za wrzesień 2022 r., j) 1 156,70 zł od 30 października 2022 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za październik 2022 r., k) 1 200,84 zł od 30 listopada 2022 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za listopad 2022 r., l) 1 200,84 zł (jeden tysiąc dwieście złotych osiemdziesiąt cztery grosze) od 30 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za grudzień 2022 r.,

- w terminie dwóch tygodni od doręczenia niniejszego nakazu zapłaty lub wniósł w tym terminie sprzeciw.

W sprzeciwie od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym Sąd Rejonowy w Piasecznie, zastępowany przez radcę prawnego, zaskarżył nakaz zapłaty w całości oraz wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, według norm przepisanych. Pozwany nie zakwestionował faktu pełnienia przez powódkę urzędu sędziego w Sądzie Rejonowym w Piasecznie, wskazanej stawki awansowej oraz dodatku za długoletnią pracę, a także pochodzących od pracodawcy dokumentów załączonych do pozwu. Pozwany nie zakwestionował wyliczenia matematycznego różnicy w wynagrodzeniu za okres od marca 2021 r. do grudnia 2022 r. na podstawie obowiązujących ówcześnie ustaw okołobudżetowych w porównaniu do wynagrodzenia obliczanego na podstawie art. 91 § 1c ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. Strona pozwana podniosła brak podstaw do naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie od dat wskazanych w treści pozwu, powołując się na to, że pozwany nie pozostawał w opóźnieniu lub zwłoce wypłacając ówcześnie i terminowo wynagrodzenie w poszczególnych miesiącach 2021 r. i 2022 r. na podstawie przepisów obowiązujących ustaw okołobudżetowych, które miał obowiązek stosować. Pozwany wskazał, że powództwo nie powinno zostać wniesione przeciwko pracodawcy. Powódka powinna dochodzić odszkodowania od Skarbu Państwa w rozumieniu władzy ustawodawczej (za delikt ustawodawczy) na podstawie art. 417 1 § 1 k.c., nie zaś wypłaty wynagrodzenia za pracę od pracodawcy. Pozwany zaprzeczył, aby jako pracodawca był podmiotem uprawnionym do odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych, obowiązujących w latach 2021-2022 i wobec tego, do samodzielnego stwierdzenia ich niezgodności z Konstytucją RP. Pozwany wskazał, że w sprawie miała zastosowanie zasada lex speclialis derogat legi generali.

Sąd Rejonowy ustalił: