I PZ 85/00

Postanowienie z dnia 15 stycznia 2001 r. I PZ 85/00 Postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu wniosku o przywró- cenie terminu do wniesienia kasacji jako niezaskarżalne, podlega na wniosek skarżącego ocenie Sądu Najwyższego w razie zaskarżenia zażaleniem posta- nowienia o odrzuceniu kasacji (art. 380 w związku z art. 39319 KPC). Przewodniczący: SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Jadwiga Skibińska- Adamowicz (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 stycznia 2001 r. sprawy z powództwa Józefa F. przeciwko Hucie [...] w K. o przywrócenie do pracy, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia kasacji oraz o odrzuceniu kasacji z dnia 14 września 2000 r. [...] p o s t a n o w i ł : o d r z u c i ć zażalenie na postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywró- cenie terminu do wniesienia kasacji; o d d a l i ć zażalenie w pozostałej części. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 1 marca 2000 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Nowej Huty - Sąd Pracy umorzył postępowanie w sprawie z powództwa Józefa F. przeciwko Hucie [...] SA w Krakowie o przywrócenie do pracy wobec zawarcia przez strony ugody. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie postano- wieniem z dnia 28 kwietnia 2000 r. oddalił zażalenie powoda złożone na postanowie- nie o umorzeniu postępowania. Postanowienie Sądu Okręgowego zostało doręczone 2 pełnomocnikowi powoda Marianowi P. wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia kasacji dnia 26 maja 2000 r. W dniu 2 czerwca 2000 r. pełnomocnik powoda, nie będący ani adwokatem, ani radcą prawnym, wniósł kasację, w której zarzucił naruszenie art. 45 Konstytucji oraz art. 82 i art. 58 § 1 KC. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2000 r. Sąd Okręgowy ustanowił dla po- woda adwokata z urzędu, którego wyznaczyć miała Okręgowa Rada Adwokacka w K. W dniu 12 lipca 2000 r. dotychczasowy pełnomocnik powoda Marian P. został za- wiadomiony przez Okręgową Radę Adwokacką w K., że pełnomocnikiem powoda został adw. Ryszard K., natomiast wyznaczony pełnomocnik został o tym zawiado- miony dnia 5 lipca 2000 r. (okoliczność niesporna). W dniu 25 lipca 2000 r. pełnomocnik powoda adw. Ryszard K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji, wyjaśniając, że wniosek ten wraz z dołączoną do niego kasacją składa „w możliwie najszybszym terminie”. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie postano- wieniem z dnia 14 września 2000 r. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji oraz odrzucił kasację. Stwierdził, że zgodnie z art. 169 § 1 KPC pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu powinno być wniesione w ciągu tygodnia od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Dla powoda przyczyna ta ustała w dniu 5 lipca 2000 r., gdyż wtedy adw. Ryszard K. został zawiadomiony o wyznacze- niu go z urzędu pełnomocnikiem powoda. Spóźniony wniosek o przywrócenie termi- nu podlega odrzuceniu, stosownie do art. 171 KPC. Dlatego z mocy tego przepisu Sąd Okręgowy odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji. Gdy chodzi o kasację, to Sąd Okręgowy uznał, że ustanowienie dla strony pełnomocnika z urzędu nie przerywa ani nie niweczy terminu do wniesienia kasacji, którego bieg – w myśl art. 3934 KPC – rozpoczął się od dnia doręczenia orzeczenia podlegającego zaskarżeniu kasacją. Wobec tego kasację wniesioną przez pełnomocnika powoda także należało odrzucić. Na wskazane postanowienie pełnomocnik powoda złożył zażalenie, w którym żądał jego uchylenia, przywrócenia terminu do złożenia kasacji i nadania jej biegu. Wyjaśnił, że dnia 5 lipca 2000 r. do siedziby Zespołu Adwokackiego [...] w K. wpły- nęło zawiadomienie Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczeniu go pełnomocni- kiem powoda. Zawiadomienie to nadeszło w czasie jego urlopu wypoczynkowego, który trwał do dnia 16 lipca 2000 r. W związku z tym o ustanowieniu go pełnomocni- 3 kiem powoda faktycznie dowiedział się dopiero dnia 17 lipca 2000 r. Tego również dnia dotychczasowy pełnomocnik powoda Marian P. zostawił w Zespole Adwokackim pismo, w którym prosił o sporządzenie kasacji i nadanie jej biegu, a w dniu 21 lipca 2000 r. (piątek) tenże pełnomocnik zostawił w Zespole Adwokackim orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS w K. dotyczące powoda i poinformował, że w niedzielę wyjeżdża na urlop. Skoro w tych warunkach kasacja z wnioskiem o przywrócenie terminu została wniesiona dnia 25 lipca 2000 r., to należało uznać, że stało się to „w możliwie najszybszym terminie”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jak wynika z uzasadnienia zażalenia, jego podstawę stanowił zarzut, że Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 14 września 2000 r. niezasadnie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji. Odnosząc się do tego zagadnienia, trzeba zauważyć, że powyższe postanowienie poprzedzało wydanie postanowienia o odrzuceniu kasacji i nie podlegało oddzielnemu zaskarżeniu. Miało jednak wpływ na rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego o odrzuceniu kasacji i dlatego stosownie do art. 39319 w związku z art. 380 KPC wymagało oceny ze strony Sądu Najwyższego jako przesłanka postanowienia o odrzuceniu kasacji. Gdy chodzi o wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji, to należy uznać, że starania strony, nie mającej pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, o ustanowienie dla niej przez sąd takiego pełnomocnika w celu zaskarże- nia kasacją wyroku sądu drugiej instancji, podjęte wkrótce po doręczeniu tej stronie wyroku z uzasadnieniem i zakończone uwzględnieniem wniosku, należy traktować jako usprawiedliwioną przyczynę uchybienia terminu do wniesienia kasacji, jeżeli po ustanowieniu pełnomocnika część terminu do wniesienia kasacji, która jeszcze pozo- stała, jest za krótka na opracowanie kasacji i jej wniesienie. Jednak w takim wypadku pełnomocnik strony powinien – zgodnie z art. 169 § 1 KPC – złożyć wniosek o przy- wrócenie terminu w ciągu tygodnia od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a ponadto we wniosku tym uprawdopodobnić okoliczności, które spowodowały nieza- chowanie terminu. Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że adw. Ryszard K. otrzymał dnia 5 lipca 2000 r. pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w K. wyznaczające go pełnomoc- nikiem powoda. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu złożył dnia 25 lipca 2000 4 r., czyli z przekroczeniem terminu oznaczonego w art. 169 § 1 KPC. Wbrew również warunkowi przewidzianemu w art. 169 § 2 KPC nie podał okoliczności, które uzasad- niałyby ten wniosek z punktu widzenia wymagań zawartych w art. 168 § 1 KPC, to znaczy nie przytoczył okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu. Jedynym argumentem z jego strony było odwołanie się do „ustalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego” oraz stwierdzenie, że wniosek o przywrócenie ter- minu wraz z kasacją zostaje złożony „w możliwie najszybszym terminie”. W tych wa- runkach Sąd Okręgowy stosownie do art. 171 KPC mógł wymieniony wniosek odrzu- cić, a także odrzucić kasację, która wobec nieprzywrócenia terminu do jej wniesienia, była spóźniona i zgodnie z art. 3934 KPC podlegała odrzuceniu przez Sąd drugiej instancji. Należy zaznaczyć, że obecny na rozprawie w postępowaniu przed Sądem Okręgowym pełnomocnik powoda nie podał żadnych innych przyczyn, które wyja- śniałyby opóźnienie w złożeniu wniosku, ograniczając swoje ustne stanowisko na tej rozprawie do oświadczenia, że „wnosi i wywodzi jak we wniosku z dnia 25.07.2000 r.”. Dopiero w zażaleniu na postanowienie odrzucające wniosek o przywrócenie ter- minu do wniesienia kasacji i jednocześnie kasacji wyjaśnił, że pismo Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczeniu go pełnomocnikiem powoda nie nadeszło do jego rąk, lecz do Zespołu Adwokackiego [...] w K., w czasie gdy korzystał z urlopu wypo- czynkowego; ponadto dopiero dnia 21 lipca otrzymał od dotychczasowego pełno- mocnika powoda – Mariana P. kserokopię decyzji ZUS dotyczącej stanu zdrowia po- woda, a z samym powodem miał utrudniony kontakt. Odnosząc się do zażalenia, trzeba zauważyć, że w stanie sprawy, w jakim orzekał Sąd Okręgowy, były podstawy do odrzucenia wniosku i kasacji. Przepis art. 169 § 1 KPC nie wymaga od strony składającej wniosek o przywrócenie terminu, by udowodniła okoliczności uzasadniające ten wniosek, lecz by je tylko uprawdopodob- niła. Tym samym zakłada, że okoliczności takie muszą być podane i że będą podane. Tymczasem we wniosku z dnia 25 lipca 2000 r. nie ma wskazanych okolicz- ności mogących usprawiedliwiać przekroczenie terminu określonego w art. 169 § 1 KPC. Gdyby wszakże przyjąć, że pełnomocnik powoda nie otrzymał dnia 5 lipca 2000 r. pisma Okręgowej Rady Adwokackiej w K., wyznaczającego go pełnomocni- kiem powoda – jak podał we wniosku, lecz dopiero dnia 17 lipca 2000 r. – jak podał w zażaleniu, to wniosek o przywrócenie terminu złożony dnia 25 lipca 2000 r. byłby także spóźniony. Uzyskanie zaś kserokopii wypisu z treści orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS Oddziału w K. [...] w dniu 21 lipca 2000 r. nie tłumaczy opóźnienia 5 wniosku, gdyż inna kserokopia tego wniosku znajdowała się już w aktach sprawy (złożona dnia 2 czerwca 2000 r.). Z przedstawionych przyczyn Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uwzględ- nienia zażalenia i dlatego stosownie do art. 385 w związku z art. 39319 i art. 397 KPC oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu kasacji. Odrzucił natomiast jako niedopuszczalne zażalenie powoda na postanowienie tego Sądu o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji, gdyż art. 39318 KPC pozwala Sądowi Najwyższemu jedynie na rozpoznanie zażaleń na postanowie- nia sądu drugiej instancji o odrzuceniu kasacji. ========================================