II UZ 91/01

Postanowienie z dnia 29 stycznia 2002 r. II UZ 91/01 Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski (sprawozdawca), Maria Tyszel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2002 r. sprawy z powództwa Krystyny W. przeciwko: 1) Urzędowi Gminy W.-W., 2) Szkole Podstawowej [...] w W. o odszkodowanie, na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 12 października 2001 r. [...] u c h y l i ł zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie postano- wieniem z dnia 24 lipca 2001 r. [...] oddalił wniosek Krystyny W. o przywrócenie ter- minu do wniesienia kasacji od wyroku tegoż Sądu z dnia 10 kwietnia 2000 r., odda- lającego apelację od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Sądu Pracy z dnia 22 listopada 1999 r. [...], oddalającego powództwo przeciwko Urzędowi Gminy W.-W. i Szkole Podstawowej [...] w W. o odszkodowanie, odprawę rentową i nakaza- nie mianowania. W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd Okręgowy podniósł, że odpis wyroku z dnia 10 kwietnia 2000 r. został powódce wraz z uzasadnieniem dorę- czony w dniu 2 października 2000 r. , a zatem miesięczny termin z art. 3934 KPC, do wniesienia kasacji upłynął w dniu 3 listopada 2000 r. Dla biegu terminu bez znacze- nia jest data ustanowienia dla powódki pełnomocnika z urzędu. Nie sposób się w szczególności zgodzić z twierdzeniem pełnomocnika powódki, że wspomniany termin rozpoczął bieg dopiero w dniu 19 kwietnia 2001 r., kiedy strona powodowa dyspono- wała pełnym uzasadnieniem wyroku. O przesłanie dwóch brakujących stron tekstu uzasadnienia można bowiem było zwrócić się do Sądu począwszy od dnia 2 paź- dziernika 2000 r., lecz powódka ze swej winy nic w tym celu nie uczyniła. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł w imieniu powódki jej pełno- mocnik z urzędu, zarzucając naruszenie art. 168 KPC i domagając się uchylenia 2 kwestionowanego orzeczenia. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że postanowie- niem Sądu Okręgowego z dnia 31 października 200 r. został dla powódki ustanowio- ny pełnomocnik z urzędu do wniesienia kasacji. W wykonaniu tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka w W. dopiero w dniu 30 listopada 2000 r. funkcję peł- nomocnika powódki powierzyła adwokatowi Tadeuszowi D., który jednak kasacji nie wniósł i sprawę przekazał adwokatowi Aleksandrowi K. Ponieważ on również nie wniósł skargi, to powódka w dniu 15 stycznia 2001 r. zwróciła się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczenie innego pełnomocnika. Rada Adwokacka w dniu 14 marca 2001 r. zadecydowała o desygnowaniu adwokata Piotra S., który „po skon- taktowaniu się z powódką i wstępnym zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdził, że w uzasadnieniu wyroku brakuje 12 i 14 strony”. Wobec tego pismem z dnia 26 marca 2001 r. zwrócił się do Sądu Okręgowego o ich doręczenie, a wobec milczenia Sądu, wysłał w dniu 19 kwietnia 2001 r. do sekretariatu pracownika kancelarii, który na miejscu skompletował uzasadnienie. Na tej podstawie pełnomocnik wniósł kasację w dniu 26 kwietnia 2001 r. z równoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarżąca uważa, że uchybienie terminowi do wniesienia kasacji nastąpiło z przyczyn nie zawinionych przez stronę powodową. Powódka wystąpiła bowiem z właściwym wyprzedzeniem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia kasacji, a poza tym nie może być obarczana skutkami niekompletności doręczonego jej uzasadnienia wyroku. Z kolei ustanowiony z urzędu pełnomocnik powódki wniósł kasację w siódmym dniu od skompletowania tekstu uzasadnienia, co należy ocenić jako działanie bez zbędnej zwłoki. Przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia kasacji przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje bowiem w dniu, w któ- rym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji, a nie w dniu dowiedzenia się przez niego o ustanowieniu go pełnomocnikiem (tak postanowienie Sądu Najwyż- szego I CZ 62/00, OSNC 2000 nr 1, poz. 7). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlega uwzględnieniu, gdyż bezzasadna, a co najmniej przed- wczesna była odmowa przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia kasacji. Jako zawinione uchybienie temu terminowi trudno bowiem traktować zachowanie obecne- go pełnomocnika powódki. Decyzję Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznacze- 3 niu do sporządzenia kasacji otrzymał on bowiem w dniu 15 marca 2001 r., po czym kolejno: 10 dni zużył na skontaktowanie się ze stroną i wstępne badanie sprawy, w ramach którego ustalił niekompletność tekstu uzasadnienia kwestionowanego wyro- ku; w 11-dniu zwrócił się o nadesłanie brakujących stron; 23 dni czekał na reakcję Sądu; w 24-dniu wysłał swego pracownika do sekretariatu Sądu po brakujący frag- ment tekstu uzasadnienia; w ciągu tygodnia od skompletowania tekstu sporządził i wniósł kasację z równoczesnym zgłoszeniem wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Opisane zachowania są w swej treści i motywa- cji racjonalne, a pod względem tempa - realizowane rzeczywiście bez zbędnej zwłoki. To samo można powiedzieć o zachowaniu powódki polegającym na wystąpie- niu z wnioskiem o ustanowienie z urzędu pełnomocnika do wniesienia kasacji, a na- wet o uprzednim odebraniu niekompletnego tekstu uzasadnienia wyroku zapadłego w drugiej instancji. Aby dostrzec ten brak powódka musiałaby bowiem nie tylko prze- czytać tekst uzasadnienia, ale również w pełni go zrozumieć, gdyż w przeciwnym razie mogła przypuszczać, że w oznaczeniu kolejnych stron maszynopisu doszło do pisarskiej omyłki. Wysoce niejasne są natomiast zachowania powódki dotyczące jej kontaktów z pierwszym pełnomocnikiem z urzędu, a zwłaszcza z adwokatem Alek- sandrem K., któremu - według twierdzeń wyrażonych w zażaleniu - „przekazał sprawę” adwokat Tadeusz D. Znaczy to, że w bliżej nie określonym trybie doszło do „nieoficjalnej” zmiany pełnomocnika wyznaczonego przez organ samorządu zawo- dowego. Sąd Okręgowy musi ustalić, jaka była w tym rola skarżącej i obu wspomnia- nych adwokatów. Dopiero wtedy będzie można ostatecznie ocenić, czy do uchybie- nia terminowi do wniesienia kasacji doszło z winy strony powodowej w okresie po- przedzającym ustanowienie aktualnego pełnomocnika z urzędu, czy też podobny zarzut należy wykluczyć również w odniesieniu do tej fazy postępowania. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39318 § 3 KPC w związku z art. 386 § 4 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================