Przywrócenie do pracyWynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
Podsumowanie AI
Sprawa dotyczyła nauczycielki zatrudnionej na kolejnych umowach terminowych w młodzieżowym domu kultury, która twierdziła, że z mocy prawa uzyskała mianowanie na podstawie Karty Nauczyciela, a pracodawca bezprawnie odmówił jej dopuszczenia do pracy po 31 sierpnia 1996 r. Sądy niższych instancji uznały, że powódka spełniła warunki mianowania, przyznały jej potwierdzenie mianowania i przywrócenie do pracy, ale ograniczyły wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy do 3 miesięcy. Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok. Wskazał, że skoro stosunek pracy z mianowania nie został rozwiązany ani nie wygasł w sposób przewidziany w Karcie Nauczyciela, to nauczycielce przysługuje roszczenie o dopuszczenie do pracy oraz wynagrodzenie za cały okres gotowości do pracy na podstawie art. 81 § 1 KP, bez limitu 3 miesięcy. SN uznał też, że nie było podstaw do stosowania przepisów o niezgodnym z prawem rozwiązaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia. Jednocześnie zwrócił uwagę, że przy ponownym rozpoznaniu trzeba zbadać wpływ późniejszego, nieprzerwanego zatrudnienia powódki w innych szkołach na jej gotowość do pracy u pozwanego i na wysokość należnego wynagrodzenia.
Kluczowe kwestie prawne:
·czy nauczyciel mianowany z mocy prawa ma roszczenie o dopuszczenie do pracy, gdy pracodawca bezprawnie odmawia zatrudnienia
·czy w przypadku nauczyciela mianowanego można stosować ograniczenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy do 3 miesięcy
·czy odmowa dopuszczenia do pracy i błędne świadectwo pracy mogą być traktowane jak rozwiązanie stosunku pracy
·jak wpływa późniejsze zatrudnienie nauczycielki w innych placówkach na roszczenie o wynagrodzenie za gotowość do pracy
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnieniem kasacji. Z zarzutów naruszenia prawa procesowego skarżąca wska-
zała jedynie naruszenie art. 189 KPC, który ma mieszaną procesowo-materialną na-
turę prawną i wskazuje na możliwość domagania się ustalenia istnienia lub nieistnie-
nia stosunku prawnego, jeżeli strona ma w tym interes prawny. Norma ta nie została
naruszona przez Sąd Apelacyjny, który przyjął przecież, że w dniu 26 maja 1996 r.
powódka spełniła wszystkie ustawowe wymagania uzyskania mianowania nauczy-
cielskiego i zaakceptował nakaz Sądu pierwszej instancji wydania przez pozwanego
pracodawcę potwierdzenia uzyskania przez powódkę nominacji z mocy prawa w tym
dniu, a ponadto przywrócił ją do pracy na poprzednich warunkach u strony pozwanej.
Chybiony był także zarzut naruszenia art. 10 ust. 2 pkt 7 Karty Nauczyciela, w
brzmieniu obowiązującym w dacie potwierdzenia nominacji nauczycielskiej powódki,
skoro Sądy obu instancji uznały, że w dniu 26 maja 1996 r. powódka spełniła wyma-
gania określone w tym przepisie.
Natomiast w rozpoznawanej sprawie nie podlegało kwestii, iż - wobec po-
twierdzenia uzyskania przez powódkę z mocy prawa nominacji nauczycielskiej z
dniem 26 maja 1996 r. - strona pozwana bezprawnie nie dopuszczała jej do pracy po
dniu ostatniej terminowej umowy o pracę, tj. po 31 sierpnia 1996 r., skoro już przed
upływem tego terminu powódka stała się mianowanym nauczycielem. Taki stosunek
pracy nie mógł być rozwiązany wskutek czynności faktycznej pracodawcy polegają-
cej na bezprawnym niedopuszczaniu powódki do pracy. Sąd Najwyższy nie podzielił
stanowisk Sądów obu instancji o możliwości dorozumianego stwierdzenia niezwłocz-
nego ustania nauczycielskiego stosunku pracy z nominacji nie tylko dlatego, że Karta
Nauczyciela wyczerpująco reguluje sposoby ustania stosunku pracy z nominacji (art.
20-23 i 26), ale przede wszystkim dlatego, że samo wydanie błędnego świadectwa
pracy nie prowadzi do ustania stosunku pracy, a strona pozwana nie dokonała żad-
nej czynności prawnej (nie złożyła oświadczenia woli) prowadzącej do ustania sto-
sunku pracy z nominacji nauczycielskiej, bezpodstawnie i błędnie uznając, że roz-
wiązała się terminowa umowa o pracę. Potrzeba pewności i gwarancji zatrudnienia w
ramach pracowniczego stosunku pracy z nominacji, który nie został rozwiązany ani
nie wygasł, przemawia przeciwko ograniczaniu (limitowaniu) wynagrodzenia z tytułu
gotowości do wykonywania pracy pracownika mianowanego bezprawnie do niej nie
dopuszczanego. Sama konstrukcja prawna stosunku pracy z nominacji sprzeciwia
5
się rozstrzyganiu o roszczeniach pracowniczych z kodeksowym ograniczeniem wy-
sokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy nauczyciela bezprawnie nie
dopuszczanego do jej wykonywania. Dlatego w sytuacji, gdy - tak jak w rozważanej
sprawie - istnieje nauczycielski stosunek pracy z potwierdzonej przez sądy meriti
nominacji nauczycielskiej, który nie został rozwiązany lub nie wygasł w sposób okre-
ślony w przepisach Karty Nauczyciela, to mianowanemu nauczycielowi przysługuje
roszczenie o dopuszczenie do pracy i wynagrodzenie za okres gotowości do jej wy-
konywania (art. 81 § 1 KP), które nie jest ograniczone czasowo (por. wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 17 maja 1995 r., I PRN 12/95, OSNAPiUS 1995 nr 21, poz.
262). Dlatego Sąd Najwyższy potwierdził zasadność kasacyjnych zarzutów niewłaś-
ciwego zastosowania do roszczeń powódki dyspozycji art. 56 i 57 § 1 KP w związku
z art. 4771
§ 1 KPC. W konsekwencji błędne było orzeczenie o przywróceniu do
pracy powódki, która powinna być do niej dopuszczona.
Natomiast przy weryfikowaniu roszczenia powódki o wynagrodzenie z tytułu
gotowości do pracy trzeba mieć na uwadze, że z dokonanych w sprawie ustaleń wy-
nika, iż - po odmowie jej dalszego zatrudnienia po dniu 31 sierpnia 1996 r. - powódka
podjęła od 1 września 1996 r. nieprzerwane zatrudnienie nauczycielskie w szkołach
podstawowych. W tym zakresie należy zbadać, czy to dalsze nieprzerwane zatrud-
nienie nauczycielskie powódki wpływało na jej stan gotowości do pracy w pozwanym
Młodzieżowym Domu Kultury i mogło stanowić przeszkodę w możliwości zasądzenia
na jej rzecz wynagrodzenia za pracę z tytułu gotowości do pracy (art. 81 § 1 KP) w
pełnym lub częściowym zakresie. Trzeba zatem rozważyć stan pełnej faktycznej i
prawnej gotowości oraz możliwości powódki wykonywania pracy u pozwanego pra-
codawcy w okresie kontynuowania przez nią dalszego nieprzerwanego zatrudnienia
w zawodzie nauczycielskim w innych placówkach oświatowych. W tej kwestii po-
wódka utrzymywała, iż zawsze wykonywała dodatkowe zatrudnienie. Nadto przy
ustalaniu wysokości należnego jej wynagrodzenia z tytułu gotowości do pracy należy
uwzględnić dotychczas zasądzone na jej rzecz 3 miesięczne wynagrodzenie za czas
pozostawania bez pracy.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 39313
KPC wy-
rokował kasacyjnie, pozostawiając Sądowi Apelacyjnemu orzeczenie o kosztach po-
stępowania kasacyjnego.
========================================