I PKN 721/99

Częściowe uwzględnienie
SN7 lipca 2000·sentence
Przywrócenie do pracyWynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła nauczycielki zatrudnionej na kolejnych umowach terminowych w młodzieżowym domu kultury, która twierdziła, że z mocy prawa uzyskała mianowanie na podstawie Karty Nauczyciela, a pracodawca bezprawnie odmówił jej dopuszczenia do pracy po 31 sierpnia 1996 r. Sądy niższych instancji uznały, że powódka spełniła warunki mianowania, przyznały jej potwierdzenie mianowania i przywrócenie do pracy, ale ograniczyły wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy do 3 miesięcy. Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok. Wskazał, że skoro stosunek pracy z mianowania nie został rozwiązany ani nie wygasł w sposób przewidziany w Karcie Nauczyciela, to nauczycielce przysługuje roszczenie o dopuszczenie do pracy oraz wynagrodzenie za cały okres gotowości do pracy na podstawie art. 81 § 1 KP, bez limitu 3 miesięcy. SN uznał też, że nie było podstaw do stosowania przepisów o niezgodnym z prawem rozwiązaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia. Jednocześnie zwrócił uwagę, że przy ponownym rozpoznaniu trzeba zbadać wpływ późniejszego, nieprzerwanego zatrudnienia powódki w innych szkołach na jej gotowość do pracy u pozwanego i na wysokość należnego wynagrodzenia.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·czy nauczyciel mianowany z mocy prawa ma roszczenie o dopuszczenie do pracy, gdy pracodawca bezprawnie odmawia zatrudnienia
  • ·czy w przypadku nauczyciela mianowanego można stosować ograniczenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy do 3 miesięcy
  • ·czy odmowa dopuszczenia do pracy i błędne świadectwo pracy mogą być traktowane jak rozwiązanie stosunku pracy
  • ·jak wpływa późniejsze zatrudnienie nauczycielki w innych placówkach na roszczenie o wynagrodzenie za gotowość do pracy
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnieniem kasacji. Z zarzutów naruszenia prawa procesowego skarżąca wska- zała jedynie naruszenie art. 189 KPC, który ma mieszaną procesowo-materialną na- turę prawną i wskazuje na możliwość domagania się ustalenia istnienia lub nieistnie- nia stosunku prawnego, jeżeli strona ma w tym interes prawny. Norma ta nie została naruszona przez Sąd Apelacyjny, który przyjął przecież, że w dniu 26 maja 1996 r. powódka spełniła wszystkie ustawowe wymagania uzyskania mianowania nauczy- cielskiego i zaakceptował nakaz Sądu pierwszej instancji wydania przez pozwanego pracodawcę potwierdzenia uzyskania przez powódkę nominacji z mocy prawa w tym dniu, a ponadto przywrócił ją do pracy na poprzednich warunkach u strony pozwanej. Chybiony był także zarzut naruszenia art. 10 ust. 2 pkt 7 Karty Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym w dacie potwierdzenia nominacji nauczycielskiej powódki, skoro Sądy obu instancji uznały, że w dniu 26 maja 1996 r. powódka spełniła wyma- gania określone w tym przepisie. Natomiast w rozpoznawanej sprawie nie podlegało kwestii, iż - wobec po- twierdzenia uzyskania przez powódkę z mocy prawa nominacji nauczycielskiej z dniem 26 maja 1996 r. - strona pozwana bezprawnie nie dopuszczała jej do pracy po dniu ostatniej terminowej umowy o pracę, tj. po 31 sierpnia 1996 r., skoro już przed upływem tego terminu powódka stała się mianowanym nauczycielem. Taki stosunek pracy nie mógł być rozwiązany wskutek czynności faktycznej pracodawcy polegają- cej na bezprawnym niedopuszczaniu powódki do pracy. Sąd Najwyższy nie podzielił stanowisk Sądów obu instancji o możliwości dorozumianego stwierdzenia niezwłocz- nego ustania nauczycielskiego stosunku pracy z nominacji nie tylko dlatego, że Karta Nauczyciela wyczerpująco reguluje sposoby ustania stosunku pracy z nominacji (art. 20-23 i 26), ale przede wszystkim dlatego, że samo wydanie błędnego świadectwa pracy nie prowadzi do ustania stosunku pracy, a strona pozwana nie dokonała żad- nej czynności prawnej (nie złożyła oświadczenia woli) prowadzącej do ustania sto- sunku pracy z nominacji nauczycielskiej, bezpodstawnie i błędnie uznając, że roz- wiązała się terminowa umowa o pracę. Potrzeba pewności i gwarancji zatrudnienia w ramach pracowniczego stosunku pracy z nominacji, który nie został rozwiązany ani nie wygasł, przemawia przeciwko ograniczaniu (limitowaniu) wynagrodzenia z tytułu gotowości do wykonywania pracy pracownika mianowanego bezprawnie do niej nie dopuszczanego. Sama konstrukcja prawna stosunku pracy z nominacji sprzeciwia 5 się rozstrzyganiu o roszczeniach pracowniczych z kodeksowym ograniczeniem wy- sokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy nauczyciela bezprawnie nie dopuszczanego do jej wykonywania. Dlatego w sytuacji, gdy - tak jak w rozważanej sprawie - istnieje nauczycielski stosunek pracy z potwierdzonej przez sądy meriti nominacji nauczycielskiej, który nie został rozwiązany lub nie wygasł w sposób okre- ślony w przepisach Karty Nauczyciela, to mianowanemu nauczycielowi przysługuje roszczenie o dopuszczenie do pracy i wynagrodzenie za okres gotowości do jej wy- konywania (art. 81 § 1 KP), które nie jest ograniczone czasowo (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1995 r., I PRN 12/95, OSNAPiUS 1995 nr 21, poz. 262). Dlatego Sąd Najwyższy potwierdził zasadność kasacyjnych zarzutów niewłaś- ciwego zastosowania do roszczeń powódki dyspozycji art. 56 i 57 § 1 KP w związku z art. 4771 § 1 KPC. W konsekwencji błędne było orzeczenie o przywróceniu do pracy powódki, która powinna być do niej dopuszczona. Natomiast przy weryfikowaniu roszczenia powódki o wynagrodzenie z tytułu gotowości do pracy trzeba mieć na uwadze, że z dokonanych w sprawie ustaleń wy- nika, iż - po odmowie jej dalszego zatrudnienia po dniu 31 sierpnia 1996 r. - powódka podjęła od 1 września 1996 r. nieprzerwane zatrudnienie nauczycielskie w szkołach podstawowych. W tym zakresie należy zbadać, czy to dalsze nieprzerwane zatrud- nienie nauczycielskie powódki wpływało na jej stan gotowości do pracy w pozwanym Młodzieżowym Domu Kultury i mogło stanowić przeszkodę w możliwości zasądzenia na jej rzecz wynagrodzenia za pracę z tytułu gotowości do pracy (art. 81 § 1 KP) w pełnym lub częściowym zakresie. Trzeba zatem rozważyć stan pełnej faktycznej i prawnej gotowości oraz możliwości powódki wykonywania pracy u pozwanego pra- codawcy w okresie kontynuowania przez nią dalszego nieprzerwanego zatrudnienia w zawodzie nauczycielskim w innych placówkach oświatowych. W tej kwestii po- wódka utrzymywała, iż zawsze wykonywała dodatkowe zatrudnienie. Nadto przy ustalaniu wysokości należnego jej wynagrodzenia z tytułu gotowości do pracy należy uwzględnić dotychczas zasądzone na jej rzecz 3 miesięczne wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 39313 KPC wy- rokował kasacyjnie, pozostawiając Sądowi Apelacyjnemu orzeczenie o kosztach po- stępowania kasacyjnego. ========================================