I PK 157/03

Orzeczenie procesowe
SN18 grudnia 2003·sentence
Wypowiedzenie / zwolnienieInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła pracownika Urzędu Morskiego zatrudnionego na podstawie mianowania jeszcze według ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Pracodawca rozwiązał z nim stosunek pracy bez wypowiedzenia, powołując się na utratę możliwości zatrudnienia w służbie cywilnej po prawomocnym skazaniu za umyślne przestępstwo. Sądy niższych instancji różnie oceniły podstawę prawną: Sąd Rejonowy uznał, że można zastosować Kodeks pracy, ale przyznał jedynie odszkodowanie, a Sąd Okręgowy przyjął, że stosunek pracy wygasł z mocy prawa na podstawie ustawy o służbie cywilnej. Sąd Najwyższy uchylił wyrok i wskazał, że wobec pracowników mianowanych objętych przepisami przejściowymi ustawy o służbie cywilnej nie stosuje się art. 52 § 1 pkt 2 k.p. ani art. 60 pkt 4 ustawy o służbie cywilnej. Właściwe są przepisy ustawy o pracownikach urzędów państwowych, które w sposób wyczerpujący regulują rozwiązanie stosunku pracy. W konsekwencji rozwiązanie umowy nastąpiło z naruszeniem prawa, a sprawa wymaga ponownego rozpoznania.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·ustalenie właściwej podstawy prawnej rozwiązania stosunku pracy pracownika mianowanego w służbie cywilnej
  • ·czy można stosować art. 52 § 1 pkt 2 k.p. do pracownika objętego ustawą o pracownikach urzędów państwowych
  • ·czy art. 60 pkt 4 ustawy o służbie cywilnej ma zastosowanie do pracownika mianowanego na podstawie wcześniejszej pragmatyki urzędniczej
  • ·zakres przepisów przejściowych art. 136–138 ustawy o służbie cywilnej
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 18 grudnia 2003 r. I PK 157/03 Przepisy art. 60 pkt 4 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483 ze zm.) i art. 52 § 1 pkt 2 k.p., nie mają zastoso- wania do pracowników służby cywilnej zatrudnionych na podstawie mianowa- nia, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pra- cownikach urzędów państwowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953 ze zm.). Przewodniczący SSN Barbara Wagner, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn (spra- wozdawca), Jadwiga Skibińska-Adamowicz. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2003 r. sprawy z powództwa Andrzeja N. przeciwko Urzędowi Morskiemu w S. o przywróce- nie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Słupsku z dnia 28 listopada 2002 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu-Są- dowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Słupsku do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Powód Andrzej N. w pozwie skierowanym przeciwko Urzędowi Morskiemu w S. w związku z rozwiązaniem z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pra- cownika domagał się przywrócenia do pracy. Pozwany Urząd Morski w S. wniósł o oddalenie powództwa. Powód był zatrudniony w pozwanym Urzędzie Morskim w S. od 16 września 1987 r. W dniu 23 czerwca 1989 r. Naczelny Dyrektor Urzędu Morskiego w S. miano- wał go na podstawie art. 4 ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm.) na stanowisko nadzorcy ochrony wy- brzeża w Obwodzie Ochrony Wybrzeża w Ł. W latach 2000 i 2001 pozwany pro- 2 wadził przeciwko powodowi postępowania dyscyplinarne, w których - w charakterze rzecznika dyscyplinarnego - uczestniczył Naczelnik Wydziału Prawnego pozwanego zakładu pracy, Jan B. Pismem z 22 lutego 2000 r. Dyrektor S. Parku Narodowego w S. Feliks K. za- wiadomił Prokuraturę Rejonową w S., że powód zawiadamiając tę Prokuraturę, fał- szywie oskarżył pracowników Parku o popełnienie przez nich przestępstwa fałszywe- go oskarżenia jego osoby o nielegalny połów ryb. W dniu 7 września 2000 r., naka- zem karnym wydanym przez Sąd Rejonowy w Słupsku, powód został uznany win- nym i skazany na karę grzywny za to, że 24 września 1999 r. i 6 października 1999 r., działając w z góry powziętym zamiarze, składając zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w S. i Komisariatu Policji w S. z siedzibą w G.W., fałszywie oskarżył pra- cowników S. Parku Narodowego w S. - Komendanta Andrzeja R. i starszego strażni- ka Straży Parku Jacka B. o popełnienie przestępstwa fałszywego oskarżenia jego osoby o nielegalny połów ryb, to jest czyn z art. 234 k.k. w związku z art. 12 k.k., sta- nowiący umyślne przestępstwo. Pismem nadanym 27 lutego 2001 r., a doręczonym powodowi za pośrednictwem poczty 16 marca 2001 r., pozwany, rozwiązał z Andrze- jem N. umowę o pracę bez wypowiedzenia. Jako przyczynę rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym pozwany wskazał utratę przez powoda możliwości zatrud- nienia w służbie cywilnej, spowodowaną prawomocnym skazaniem za przestępstwo umyślne z art. 234 § 1 k.k. wyrokiem Sądu Rejonowego w Słupsku z 7 września 2000 r. Jako podstawę prawną pozwany podał art. 52 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483 ze zm.). Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd Rejonowy uznał, że skoro art. 136 w ust. 1ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej ustanowił zasadę kontynuacji stosunków pracy urzędników państwowych w ramach korpusu służby cywilnej przy- znając tym urzędnikom administracji rządowej, którzy przed wejściem w życie po- wyższej ustawy, mieli status urzędnika państwowego na podstawie ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych, to powód ma status pra- cownika służby cywilnej z tym, że w okresie przejściowym wskazanym w art. 137 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej ( tj. do 31 grudnia 2003 r.) znajdują do niego zastosowa- nie enumeratywnie wymienione przepisy ustawy o pracownikach urzędów państwo- wych, na zasadzie wyrażonej w art. 138 ustawy o służbie cywilnej. W pozostałym zakresie do powoda jako mianowanego pracownika służby cywilnej mają zastosowa- 3 nie przepisy o umownych pracownikach służby cywilnej. Ustawa ta pomija regulację sposobów i podstaw ustania stosunku pracy w służbie cywilnej w odniesieniu do pra- cowników służby, co oznacza, że w zakresie ustania stosunków pracy tych osób - w tym powoda - stosowane są, zgodnie z jej art. 7 ust. 1, przepisy Kodeksu pracy. Dlatego zastosowanie przez pozwanego przy rozwiązaniu z powodem umowy o pracę przepisów Kodeksu pracy, nie może być ocenione jako wadliwe. Zdaniem Sądu Rejonowego nic nie stoi na przeszkodzie, by kwalifikować przypadek skazania pracownika nakazem karnym w kategorii „oczywistości popełnienia przestępstwa", o której również mowa w art. 52 § 1 pkt 2 k.p. w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej. Fakt wydania przeciwko powodowi nakazu karnego, nawet nieprawomoc- nego, przesądził o oczywistości popełnienia przez powoda przestępstwa. Z art. 4 ustawy o służbie cywilnej wynika, że w służbie cywilnej nie może być zatrudniona osoba, która poniosła odpowiedzialność karną z tytułu popełnienia przestępstwa z winy umyślnej. Tym samym dalsze zatrudnianie powoda na dotychczasowym stano- wisku nie było możliwe. W kwestii oceny zachowania przez pozwanego jednomie- sięcznego terminu na złożenie oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia Sąd Rejonowy uznał, że termin ten rozpoczął bieg od 8 lutego 2001 r., tj. od dnia w którym Urząd posiadł pewną wiadomość o okoliczności uzasadniają- cej rozwiązanie z powodem umowy o pracę. Koniec tego terminu przypadł na 8 marca 2001 r. Oświadczenie pozwanego o rozwiązaniu z powodem umowy o pracę zostało doręczone powodowi (za pośrednictwem poczty) dopiero 16 marca 2001 r., a zatem z przekroczeniem powyższego terminu. Wynika stąd, że rozwiązanie z powo- dem umowy o pracę bez wypowiedzenia nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa. Sąd Rejonowy, kierując się dyspozycją art. 56 § 2 k.p. w związku z art. 45 § 2 k.p. i w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej uznał, iż przywrócenie powo- da do pracy jest niemożliwe ze względu na art. 4 pkt 3 ustawy o służbie cywilnej. Stosownie do powołanych przepisów orzekł o odszkodowaniu oddalając powództwo w pozostałym zakresie i znosząc wzajemnie koszty procesu. Apelację od powyższego wyroku wniosły obie strony. Sąd Okręgowy uznał, że apelacja powoda jest niezasadna. Przyjął ustalenia Sądu Rejonowego za własne. Stwierdził też, że rozważania prawne w zakresie zna- czenia i wagi nakazu karnego oraz jego skutków w zakresie stosunku pracy urzędni- ka służby cywilnej nie nasuwają wątpliwości. Powód utracił cechę niekaralności, a tym samym niemożliwe stało się jego zatrudnianie na dotychczasowym stanowisku. 4 Zasadne natomiast okazały się zarzuty obu stron dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego. Bezsporne bowiem jest, że do stosunków pracy mianowanych urzędników służby cywilnej, w tym do powoda, mają zastosowa- nie przepisy ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych w zakresie określonym art. 138 ustawy o służbie cywilnej. Bezsporne też jest, że skoro ustawa o pracownikach urzędów państwowych w sposób szczegółowy i wyczerpują- cy uregulowała kwestie nawiązania, zmiany i rozwiązania stosunku pracy z urzędni- kami podlegającymi jej przepisom, a jedynie w zakresie wygaśnięcia stosunku pracy z urzędnikiem państwowym mianowanym odsyła w art. 14 ust. 4 do Kodeksu pracy i przepisów szczególnych, to unormowanie dotyczące nawiązania, zmiany i rozwiąza- nia stosunku pracy z urzędnikiem państwowym, zawarte w rozdziale 2 tej ustawy, jest pełne. Możliwości dokonywania zmian w stosunku pracy urzędnika państwowego występują zatem tylko w zakresie i trybie przewidzianym w ustawie z 16 września 1982 r. Problem pokrywania się zakresów obowiązywania obu pragmatyk rozstrzygają przepisy przejściowe ustawy o służbie cywilnej. Stosunki pracy nawiązane na pod- stawie mianowania na zasadach określonych w pragmatyce urzędniczej z 1982 r. pozostają w mocy nie dłużej niż do 31 grudnia 2003 r. Z dniem 1 stycznia 2004 r. stosunki te przekształcą się z mocy prawa w stosunki pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony (art. 137 ustawy o służbie cywilnej.). Na mocy art. 138 ustawy o służbie cywilnej do pracowników mianowanych na podstawie ustawy o pra- cownikach urzędów państwowych w okresie do 31 grudnia 2003 r. będą miały zasto- sowanie wskazane w nim przepisy pragmatyki urzędniczej dotyczące przeniesienia służbowego, rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem oraz w trybie natych- miastowym, a także dotyczące wygaśnięcia stosunku pracy, jak i uprawnień do wcześniejszej emerytury. Sąd Okręgowy, rozważając sytuację prawną tych urzędników administracji rządowej, którzy poprzednio mieli status urzędnika państwowego stwierdził, że w ust. 1 art. 136 ustanowiono zasadę kontynuacji ich stosunków pracy w ramach korpusu służby cywilnej, przyznając im przez okres przejściowy, wskazany w art. 137 ust. 1 ustawy, status mianowanych pracowników tej służby. Jednak z ust. 1 artykułu 137 jednoznacznie wynika, że stosunki pracy pracowników służby cywilnej, którzy zostali mianowani jeszcze na podstawie ustawy o pracownikach urzędów państwowych mogą ustać przed dniem 31 grudnia 2003 r., jeżeli zostaną rozwiązane lub wygasną 5 w sposób określony w „niniejszej ustawie". Sprzeczność pomiędzy tym przepisem, a art. 138 ust. 1 ustawy, w którym stanowi się, że do mianowanych pracowników służby cywilnej mają zastosowanie, między innymi, art. 13-16 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, które dotyczą właśnie rozwiązania i wygaśnięcia stosunku pracy mianowanego urzędnika państwowego jest pozorna, gdyż poprzez dyspozycję art. 14 ust. 4 ustawy o pracownikach urzędów państwowych znajduje tu zastosowa- nie art. 60 ustawy o służbie cywilnej. Ustawa o urzędnikach państwowych nie prze- widuje specyficznych dla urzędników państwowych mianowanych przypadków wyga- śnięcia stosunku pracy. Zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy o pracownikach urzędów państwowych stosunek pracy z urzędnikiem państwowym mianowanym wygasa w przypadkach określonych w Kodeksie pracy i przepisach szczególnych. Przepisem takim niewątpliwie jest art. 60 ustawy o służbie cywilnej stwierdzający między innymi, że przesłanką wygaśnięcia stosunku pracy urzędnika służby cywilnej jest prawomoc- ne skazanie go za przestępstwo popełnione umyślnie. W tym stanie faktycznym i prawnym należy stwierdzić, że stosunek pracy po- woda z pozwanym Urzędem wygasł z mocy prawa. Obowiązuje w tym zakresie do- mniemanie wygaśnięcia stosunku pracy mianowanego urzędnika służby cywilnej z powodu prawomocnego skazania za przestępstwo z winy umyślnej, a więc „fakt prawny” przewidziany art. 60 ustawy o służbie cywilnej, który jest wiążący dla sądu orzekającego (art. 234 k.p.c.) i musi być uwzględniony z urzędu. Skoro stosunek pracy powoda wygasł z mocy prawa z chwilą prawomocnego skazania go za czyn z art. 234 k.k. nakazem karnym, nie przysługuje mu roszczenie o przywrócenie do pracy, czy też odszkodowanie. W tym stanie faktycznym i prawnym, oświadczenie pozwanego - złożone po powzięciu wiadomości o fakcie skazania powoda za prze- stępstwo umyślne - o rozwiązaniu z nim stosunku pracy w oparciu o art. 5 k.p. nie mogło wywołać skutków prawnych. W kasacji powód zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego. Jako podstawy kasacji wskazał naruszenie prawa materialnego, tj. art. 137, art. 138 oraz art. 4 pkt 3 i art. 60 pkt 4 ustawy o służbie cywilnej, jak również art. 13 - 16, w tym w szczególności art. 14 ust 1 pkt 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, polegające na naru- szeniu przepisów, błędnej wykładni prawa i niewłaściwym jego zastosowaniu. Po- nadto skarżący zarzucił naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, art. 234 k.p.c. przez niewłaściwe zastosowanie, art. 386 § 1 k.p.c. przez uwzględnienie apelacji pozwanego pomimo jej bezzasadności, art. 385 6 k.p.c. przez jego niezastosowanie, mimo że apelacja pozwanego jest całkowicie bez- zasadna oraz art. 11 k.p.c. poprzez rozszerzającą interpretację tego przepisu przez Sąd drugiej instancji. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania lub o zmianę wyroku w całości przez przywrócenie powoda do pracy, a także o zasądzenie kosztów postę- powania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest uzasadniona. Trafne okazały się zarzuty naruszenia art. 60 pkt 4, art. 137 i art. 138 ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej oraz art. 14 ust. 1 ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest określenie statusu prawnego powoda. Okolicz- nością faktyczną istotną z tego punktu widzenia jest to, że powód 23 czerwca 1989 r. został mianowany przez Naczelnego Dyrektora Urzędu Morskiego w S. na podstawie art. 4 ustawy o pracownikach urzędów państwowych na stanowisko nadzorcy w Ob- wodzie Ochrony Wybrzeża w Ł. Należy przypomnieć, że służba cywilna została ustanowiona ustawą z 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej, która weszła w życie 1 stycznia 1997 r. W myśl jej przepisów korpus służby cywilnej tworzyli pracownicy zatrudnieni na podstawie tej ustawy w urzędach w niej określonych. Osoby zatrud- nione, tak jak powód, na podstawie mianowania w oparciu o przepisy ustawy o pra- cownikach urzędów państwowych nie zostały włączone do korpusu służby cywilnej. Według art. 95 tej ustawy, stosunki pracy tych osób pozostawały w mocy nie dłużej niż do 31 grudnia 2007 r., chyba że wcześniej w sposób określony w ustawie o pra- cownikach urzędów państwowych zostały rozwiązane lub wygasły. Z dniem 1 stycz- nia 2008 r. miały one zostać przekształcone w stosunki pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Powód nie stał się zatem członkiem korpusu służby cy- wilnej na podstawie ustawy z 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej. Ustawa z 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej została uchylona przez ustawę z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej, która weszła w życie 1 lipca 1999 r. Z mocy nowej ustawy w skład korpusu służby cywilnej wchodzą dwie kategorie osób: 1) pracownicy służby cywilnej, zatrudnieni na podstawie umowy o pracę zgodnie z zasadami okre- ślonymi w ustawie, 2) urzędnicy służby cywilnej, zatrudnieni na podstawie mianowa- 7 nia zgodnie z zasadami określonymi w ustawie (art. 3). Z dniem wejścia w życie tej ustawy pracownicy zatrudnieni na stanowiskach określonych w jej art. 2 stali się z mocy prawa pracownikami służby cywilnej, z zastrzeżeniem szczególnych postano- wień art. 137 ustawy (art. 136 ust. 1). Z kolei urzędnicy służby cywilnej, mianowani na podstawie przepisów ustawy z 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej, stali się z tym dniem urzędnikami służby cywilnej w rozumieniu nowej ustawy (art. 139 ust. 1). Wynika stąd, że powód nie może być zaliczony do kategorii urzędników służby cywilnej w rozumieniu nowej ustawy, ponieważ nie uzyskał mianowania ani na jej podstawie, ani na podstawie ustawy z 1996 r. Powód należy natomiast do osób, o których stanowi art. 136 ustawy z 1998 r. o służbie cywilnej. Zgodnie z tym przepisem z dniem wejścia w życie ustawy pracow- nicy zatrudnieni na stanowiskach określonych w art. 2 stają się z mocy prawa pra- cownikami służby cywilnej, z zastrzeżeniem art. 137. Powód był zatrudniony na jed- nym ze stanowisk określonych w art. 2. Jednakże stał się on pracownikiem służby cywilnej „z zastrzeżeniem art. 137”. Przepis art. 137 ust. 1 ustawy z 1998 r. stanowi, że stosunki pracy nawiązane w urzędach, o których mowa w jej art. 2, przed dniem jej wejścia w życie, na podstawie mianowania na zasadach określonych w ustawie o pracownikach urzędów państwowych, pozostają w mocy nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r., chyba że wcześniej w sposób określony w niniejszej ustawie zostały przekształcone, rozwiązane lub wygasły. Z dniem 1 stycznia 2004 r. stosunki te przekształcają się w stosunki pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokre- ślony (art. 137 ust. 2). W świetle tego unormowania pracownicy, o których stanowi art. 136 ustawy z 1998 r. o służbie cywilnej, w tym i powód, stali się więc pracowni- kami służby cywilnej w rozumieniu art. 3 tej ustawy, jednakże z zastrzeżeniem ich specjalnego statusu polegającego na tym, że do 31 grudnia 2003 r. mianowanie pozostaje podstawą ich zatrudnienia, i że do tego czasu nie nastąpi przekształcenie, rozwiązanie lub wygaśnięcie ich stosunku pracy. Specjalny status, wyróżniający ich korzystnie z grupy pracowników służby cywilnej, o których stanowi art. 136, uzyskali oni także w sferze rozwiązania i wygaśnięcia stosunku pracy. Ustawa o służbie cy- wilnej nie reguluje bowiem bliżej zagadnień związanych z rozwiązywaniem stosunku pracy pracowników służby cywilnej. Stąd też w myśl jej art. 7 ust. 1, który odsyła w sprawach wynikających ze stosunku pracy członka korpusu służby cywilnej, nieure- gulowanych w ustawie, do Kodeksu pracy i innych przepisów prawa pracy. Do roz- wiązania stosunku pracy tej części pracowników stosuje się ogólne przepisy prawa 8 pracy. Obowiązujące prawo nie przewiduje zatem w przypadku pracowników służby cywilnej podobnych gwarancji stabilności zatrudnienia, jak w przypadku urzędników służby cywilnej. Jednakże z mocy art. 138 tej ustawy do pracowników zatrudnionych na podstawie mianowania zgodnie z przepisami ustawy o pracownikach urzędów państwowych stosuje się art. 10 ust. 1a, 1b i 5, art. 13-16 oraz art. 27 ust. 3 tej ustawy, tj. ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Oznacza to objęcie w okresie do 31 grudnia 2003 r., grupy pracowników, do której należy powód, gwaran- cjami wzmocnionej stabilności stosunku pracy przysługującymi mianowanym urzęd- nikom państwowym. Należy zauważyć, że w świetle powyższych ustaleń, sposób rozumienia treści art. 137 ust. 1 ustawy z 1998 r. jest nieco inny, niż wynika to z pierwszego odczytania tego przepisu. Dotyczące objętych nim stosunków pracy sformułowanie „chyba że wcześniej w sposób określony w niniejszej ustawie zostały przekształcone, rozwią- zane lub wygasły” może bowiem nasuwać prima facie myśl, że chodzi tu o prze- kształcenie, rozwiązanie lub wygaśnięcie w sposób dotyczący pracowników lub urzędników służby cywilnej zatrudnionych na podstawie ustawy z 1998 r. Takiemu odczytaniu tego sformułowania przeczy jednak wprost treść art. 138 ust. 1 tej ustawy. Należy zatem przyjąć, że odnosi się ono do rozwiązania lub wygaśnięcia „określone- go w niniejszej ustawie”, tj. w art. 138 ust. 1, który jednak w tym zakresie odsyła do ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Cele opisanej powyżej regulacji przedstawił Trybunał Konstytucyjny, wskazu- jąc, że art. 137 ustawy z 1998 r. stanowi jeden z elementów całościowej reformy służby cywilnej mającej na względzie zapewnienie lepszego jej funkcjonowania. Try- bunał uznał - z jednej strony - zasadność oczekiwania pracowników, że ustawodaw- ca nie zmieni w sposób arbitralny dotychczasowych zasad ochrony trwałości ich sto- sunków pracy. Z drugiej zaś uznał, że każdy zatrudniony w służbie publicznej musi liczyć się ze zmianą na niekorzyść regulacji gwarantującej stabilność zatrudnienia, jeżeli przemawiać będą za tym względy ogólnospołeczne, a w szczególności wzgląd na potrzebę zapewnienia prawidłowego funkcjonowania administracji publicznej. Dlatego wygaszenie ochrony stabilności stosunku pracy przewidziane w art. 137 ustawy o służbie cywilnej zostało odsunięte w czasie. Ustawodawca wprowadził czteroipółletni okres dostosowawczy, łagodząc niekorzystne skutki dla zainteresowa- nych. W konsekwencji regulacji tej nie można stawiać zarzutu naruszenia zasady ochrony zaufania jednostki do państwa i do prawa. 9 Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że przed rozwiązaniem stosunku pracy powód był pracownikiem służby cywilnej w rozumieniu art. 3 ustawy z 1998 r. o służbie cywilnej i z tego tytułu był objęty przepisami tej ustawy dotyczącymi członków korpusu służby cywilnej zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Miał on jednak specjalny, przejściowy status, wyrażający się w utrzymaniu mianowania jako podsta- wy jego stosunku pracy i objęciu go wzmocnioną ochroną stabilności zatrudnienia przewidzianą w przepisach o rozwiązaniu stosunku pracy z mianowanymi urzędni- kami państwowymi zawartych w ustawie o pracownikach urzędów państwowych. Na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy z 1998 r. powód był zatem objęty przepi- sami ustawy o urzędnikach państwowych w zakresie rozwiązania i wygaśnięcia sto- sunku pracy. Rozwiązanie stosunku pracy z winy pracownika bez wypowiedzenia reguluje art. 14 ust. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Zgodnie z nim stosunek pracy z urzędnikiem państwowym mianowanym ulega z mocy prawa roz- wiązaniu z jego winy bez wypowiedzenia, w razie prawomocnego skazania na karę pozbawienia praw publicznych albo prawa wykonywania zawodu, prawomocnego ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z pracy w urzędzie lub zawinionej utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku. Z treści tej regulacji prawnej wynika, że żadna ze wskazanych w niej przesła- nek rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia nie mogła mieć zastosowania do powoda. W szczególności nie orzeczono wobec niego kary dyscyplinarnej wyda- lenia z pracy w urzędzie. Regulacja podstaw rozwiązania stosunku pracy zawarta w art. 13 - 16 ustawy o pracownikach urzędów państwowych jest kompletna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 1984 r., II SA 451/84, ONSA 1984 nr 1, poz. 43). Przepisy te wyraźnie określają zakres odesłania do przepisów Kodek- su pracy (vide: art. 13 ust.3, 14 ust. 3 i 4). Nie ma zatem, wbrew poglądowi Sądu Rejonowego, możliwości stosowania w tym zakresie art. 52 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy. Nietrafny jest także pogląd Sądu Okręgowego, że do powoda należało zasto- sować art. 60 ustawy o służbie cywilnej, który w pkt 4 stanowi, że stosunek pracy urzędnika służby cywilnej wygasa w razie prawomocnego skazania za przestępstwo popełnione umyślnie. Wniosek taki Sąd Okręgowy wyprowadził z art. 14 ust. 4 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, zgodnie z którym stosunek pracy z urzędnikiem państwowym mianowanym wygasa w wypadkach określonych w Ko- deksie pracy oraz przepisach szczególnych. Zdaniem Sądu Okręgowego ustawa z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej należy do takich przepisów szczególnych. Nie- 10 słuszność tego zapatrywania wynika przede wszystkim stąd, że powód nie był urzędnikiem służby cywilnej w rozumieniu ustawy z 1998 r., a tylko takiego kręgu pracowników dotyczy art. 60 tej ustawy. Poza tym trudno przyjąć, że ustawa ta od- syła do samej siebie w tak okrężny sposób. Na koniec zapatrywanie to kłóci się z logiką i celem regulacji zawartej w art. 137 i 138, które jak ustalono zmierzają do za- pewnienia przez okres przejściowy pracownikom służby cywilnej mianowanym na podstawie ustawy o pracownikach urzędów państwowych, wzmożonej stabilności zatrudnienia na zasadach dotąd tych pracowników obowiązujących. Rozwiązanie stosunku pracy z powodem nastąpiło zatem z naruszeniem obo- wiązujących przepisów. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Okręgowy powinien także uwzględnić treść art. 4 pkt 3 ustawy o służbie cywilnej, zgodnie z którym w służbie cywilnej może być zatrudniona osoba, która nie była karana za przestępstwo popełnione umyślnie. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39313 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego - na podstawie art. 39319 k.p.c. w związku z art. 108 § 2 k.p.c. ========================================