Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanego przedsiębiorstwa państwowego. Spór dotyczył skuteczności zawarcia umowy o pracę z osobą wyznaczoną na zarządcę komisarycznego oraz dopuszczalności jej wypowiedzenia. Ustalono, że powód został wyznaczony na zarządcę komisarycznego, następnie główna księgowa zawarła z nim pisemną umowę o pracę na czas określony od 30 kwietnia 1997 r., bez klauzuli dopuszczającej wypowiedzenie. Mimo to pracodawca wypowiedział umowę. SN uznał, że mimo wątpliwości co do formalnego umocowania osoby podpisującej umowę, doszło do nawiązania stosunku pracy także przez czynności dorozumiane, ponieważ powód faktycznie wykonywał pracę, a organ założycielski znał i akceptował ten stan. W konsekwencji wcześniejsze wypowiedzenie umowy terminowej bez zastrzeżenia wypowiedzenia naruszało art. 32 i 33 KP i rodziło odpowiedzialność odszkodowawczą z art. 50 § 4 KP. Powód uzyskał odszkodowanie, a kasacja pracodawcy została oddalona.
Kluczowe kwestie prawne:
·czy z zarządcą komisarycznym można skutecznie nawiązać stosunek pracy przez czynności dorozumiane
·czy brak formalnego umocowania osoby podpisującej umowę wyłącza powstanie stosunku pracy
·czy wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony bez klauzuli wypowiedzenia było skuteczne
·odpowiedzialność odszkodowawcza za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy terminowej
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 12 grudnia 2001 r.
I PKN 735/00
Z zarządcą komisarycznym (art. 66 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o
przedsiębiorstwach państwowych, jednolity tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 18, poz. 80
ze zm.) można nawiązać stosunek pracy przez czynności dorozumiane.
Przewodniczący SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca), Sędziowie SN:
Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Barbara Wagner.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2001 r. sprawy z powódz-
twa Andrzeja W. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowej Komunikacji Samochodo-
wej w O. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę, na skutek ka-
sacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo-
łecznych w Katowicach z dnia 11 maja 2000 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
U z a s a d n i e n i e
Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2000 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Olkuszu po
ponownym rozpoznaniu sprawy zasądził na rzecz powoda Andrzeja W. 9.000 zł ty-
tułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę zawartej
na czas określony. Ustalił, że w dniu 30 kwietnia 1997 r. Wojewoda K. wyznaczył
powoda na zarządcę komisarycznego strony pozwanej, a w dniu 5 maja tego roku
główna księgowa strony pozwanej zawarła z powodem umowę o pracę od dnia 30
kwietnia 1997 r., nie zawierającą klauzuli dopuszczającej rozwiązanie tej umowy za
wypowiedzeniem. Mimo tego pismem z dnia 30 września 1998 r. strona pozwana
wypowiedziała powodowi umowę o pracę ze skutkiem na dzień 31 października 1998
r. Z ustaleń Sądu pierwszej instancji wynikało, że radca prawny pozwanej ustaliła z
urzędnikami Urzędu Wojewódzkiego w K. rodzaj umowy i osobę uprawnioną do jej
zawarcia, a zatem doszedł on do przekonania, że strony zawarły umowę o pracę na
czas określony, której wcześniejsze wypowiedzenie było sprzeczne z przepisami art.
2
32 i 33 KP. Dalej idące żądania powoda (wykraczające poza trzymiesięczne wyna-
grodzenie ) Sąd pierwszej instancji oddalił.
Wyrokiem z dnia 11 maja 2000 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Katowicach oddalił apelację pozwanego od powyższego wyroku, po-
dzielając ustalenia i wnioski Sądu pierwszej instancji.
Kasacja pozwanego od wyroku Sądu drugiej instancji zarzuca naruszenie art.
386 § 6 KPC, polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd Okręgowy oceny prawnej
wyrażonej przez ten Sąd w uzasadnieniu wyroku uchylającego wyrok Sądu pierwszej
instancji i przekazującego sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania, niewła-
ściwe zastosowanie art. 32, 33 i 50 § 4 KP oraz art. 66 ust. 3 ustawy z dnia 25 wrze-
śnia 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz.U. Nr 18, poz. 80 ze zm.) przez
przyjęcie, że w stanie faktycznym bez znaczenia pozostaje fakt, że wyznaczenie za-
rządcy przedsiębiorstwa nastąpiło przez osobę niekompetentną.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:
Kasacja jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Nie naruszył Sąd drugiej
instancji przepisu art. 386 § 2 KPC, ponieważ dokonując w wyroku z dnia 9 maja
1999 r. wykładni przepisu art. 66 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, wydał
on jednocześnie wytyczne co do kierunku przeprowadzenia niezbędnych ustaleń fak-
tycznych. W ponownym postępowaniu ustalenia te - a kasacja poprzez brak podnie-
sienia zarzutu naruszenia właściwego przepisu (przepisów) prawa procesowego nie
jest w stanie skutecznie ich zakwestionować - doprowadziły do konkluzji, że strony
łączył stosunek pracy. Zresztą nawet apelacja nie kwestionuje istnienia pomiędzy
stronami stosunku pracy. Sąd drugiej instancji w wyroku uchylającym dał zatem wy-
raz poglądowi, w jaki sposób w świetle przepisów art. 66 ustawy o przedsiębior-
stwach państwowych powinno nastąpić ustanowienie zarządcy komisarycznego, na-
tomiast ponowne postępowanie dowodowe wykazało, jak w rzeczywistości to usta-
nowienie nastąpiło. I mając na uwadze niekwestionowaną wolę stron, należy uznać,
niezależnie od brzmienia art. 66 ust. 3 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych,
że doszło pomiędzy stronami - per facta concludentia - do nawiązania stosunku
pracy, potwierdzonego zawarciem na piśmie umowy o pracę na czas określony i przy
świadomości tego faktu przez organ założycielskiego. Powód faktycznie pracę wyko-
nywał, przeto organ założycielski nie może uchylać się od zobowiązań wynikających
3
ze stosunku pracy powoda powołując się na brak umocowania głównej księgowej
przedsiębiorstwa do zawarcia umowy o pracę. Okoliczności jej zawarcia wynikają z
niekwestionowanych ustaleń Sądu pierwszej instancji. Skoro zatem umowa o pracę
na czas określony została skutecznie zawarta i nie zawierała klauzuli o dopuszczal-
ności wypowiedzenia, jej wcześniejsze rozwiązanie za wypowiedzeniem naruszało
przepisy art. 32 i 33 KP i rodziło odpowiedzialność na zasadach z art. 50 § 4 KP. Sąd
Najwyższy zatem nie może podzielić kasacyjnego zarzutu, iż wyżej wymienione
przepisy zostały naruszone.
Tym samym Sąd Najwyższy nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do
uwzględnienia kasacji i w oparciu o art. 39312
KPC orzekł jak w sentencji wyroku.
========================================