I PZ 59/01

Wygrał pozwany
SN12 września 2001·
Inne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła sporu o zapłatę wynagrodzenia za projekt racjonalizatorski, ale samo postanowienie Sądu Najwyższego odnosiło się wyłącznie do kwestii procesowej związanej z kasacją. Sąd Apelacyjny doręczył pełnomocnikowi powoda odpis wyroku z uzasadnieniem na podstawie art. 9 KPC, po czym ustanowiony później pełnomocnik z urzędu wniósł kolejną kasację, opartą na innych podstawach prawnych. Sąd Najwyższy uznał, że w tej samej sprawie strona może wnieść tylko jedną kasację, a pismo z 27 kwietnia 2001 r. zostało wniesione po terminie i nie mogło otworzyć nowego terminu do wniesienia kasacji. Doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem na podstawie art. 9 KPC ma wyłącznie charakter informacyjny i nie uruchamia terminu do apelacji ani kasacji. W konsekwencji zażalenie powoda oddalono, a odrzucenie kasacji przez Sąd Apelacyjny utrzymano w mocy.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·czy doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem na podstawie art. 9 KPC otwiera termin do wniesienia kasacji
  • ·czy strona może w tej samej sprawie wnieść więcej niż jedną kasację
  • ·czy pismo pełnomocnika z urzędu można traktować jako nową kasację, gdy wcześniejsza kasacja została już wniesiona po przywróceniu terminu
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnieniem. W dniu 27 kwietnia 2001 r. pełnomocnik powoda wniósł kasację, wskazując jako podstawy kasacyjne: 1) naruszenie prawa materialnego - § 28 ust. 2 pkt 2 za- 3 łącznika do zarządzenia Ministra - Kierownika Urzędu Postępu Naukowo-Technicz- nego i Wdrożeń z 31 stycznia 1986 r. (M.P. Nr 12, poz. 87) w związku z art. 65 § 1 KC, a ponadto art. 481 § 1 i 2 KC, 2) naruszenie przepisów postępowania - art. 236 KPC w związku z art. 258 KPC, a także art. 236 KPC w związku z art. 278 § 1 KPC. Zaskarżonym postanowieniem z 15 maja 2001 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku odrzucił kasację powoda z 27 kwietnia 2001 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji została w imieniu powoda wniesiona 24 listopada 1999 r. kasacja. Postanowieniem z 21 grudnia 1999 r. Sąd przywrócił powodowi termin do jej wniesienia. Powód wypowie- dział pełnomocnictwo adwokat Teresie P., „której podpisem została opatrzona kasa- cja”, po czym na wniosek powoda postanowieniem z 23 lutego 2001 r. Sąd ustanowił dla niego adwokata z urzędu. Wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką adwo- kat z urzędu wniósł 27 kwietnia 2001 r. „kolejną kasację”. Kasacja ta podlegała od- rzuceniu jako niedopuszczalna z mocy art. 3935 KPC. Nie jest bowiem dopuszczalne wnoszenie kilku kasacji. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji została dopełniona spóźniona czynność procesowa - w postaci wniesienia kasacji opatrzonej podpisem ówczesnego pełnomocnika powoda i tylko ta kasacja może być przedmiotem oceny. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik powoda zarzucił naruszenie art. 3935 KPC przez zastosowanie go w rozpoznawanej sprawie. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwrócenie akt Sądowi Apelacyjnemu w celu nadania właściwego biegu sprawie. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że skoro 30 marca 2001 r. w odpowiedzi na swój wniosek o nadesłanie odpisu wyroku z uzasadnieniem w celu przygotowania i wniesienia kasacji otrzymał ten odpis, to od tej daty liczył się dla niego termin określony w art. 3934 KPC. Kasację wniósł w terminie ustawowym. Skoro został ustanowiony pełnomocnikiem powoda w postępowaniu kasacyjnym, to jego obowiązkiem było wniesienie kasacji. Skarżący nie kwestionuje poglądu Sądu Apelacyjnego, że w sprawie wnosi się tylko jedną kasację. Gdyby kasację wniesioną przez adwokat Teresę P., której powód wypowiedział pełnomocnictwo, potraktować jako wniesioną zgodnie z przepisami, to należało przyjąć tę kasację i nadać jej bieg, zaś kasację z 27 kwietnia 2001 r. potraktować jako uzupełnienie kasacji powoda. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 4 Zażalenie nie jest uzasadnione. Oczywiste jest, że w tej samej sprawie ta sama strona może wnieść tylko jedną kasację. Kasacja rozumiana jako środek od- woławczy może być ujęta w kilku różnych pismach procesowych, z których każde zostanie nazwane kasacją, co nie oznacza jednak wniesienia przez tę samą stronę kilku kasacji w tej samej sprawie. Jeżeli każde z tych pism procesowych - nazwanych kasacją - zostanie wniesione w terminie ustawowym określonym w art. 3934 § 1 KPC, to wówczas Sąd Najwyższy rozpozna sprawę w granicach zaskarżenia wynikających z treści wszystkich tych pism procesowych oraz w granicach podstaw kasacyjnych wskazanych we wszystkich tych pismach. Jeżeli jednak którekolwiek z pism nazwa- nych kasacją zostanie wniesione po terminie określonym w art. 3934 § 1 KPC, może być potraktowane jedynie jako uzupełnienie kasacji wniesionej w ustawowym termi- nie i to wyłącznie w zakresie przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyj- nych (art. 39311 § 3 KPC). Oznacza to, że nowe podstawy kasacyjne, wskazane w piśmie złożonym po terminie określonym w art. 3934 § 1 KPC nie będą wzięte pod rozwagę przy rozpoznawaniu sprawy przez Sąd Najwyższy. Uwagi powyższe - mimo ich oczywistości - zostały poczynione z tego względu, że pismo procesowe nazwane kasacją wniesione przez pełnomocnika powoda w dniu 27 kwietnia 2001 r. zawiera inne podstawy kasacyjne niż te, które zostały wska- zane w kasacji wniesionej przez poprzedniego pełnomocnika powoda w dniu 24 lis- topada 1999 r. Zgodnie z treścią art. 3934 § 1 KPC kasację wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie miesięcznym od dnia doręczenia orzeczenia stronie skarżącej. Jeżeli orzeczenia nie doręcza się z urzędu, kasacja przysługuje stronie tylko wtedy, gdy przed upływem siedmiu dni od ogłoszenia sentencji orzecze- nia zażądała doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem (art. 387 § 3 KPC). Miesięczny termin do wniesienia kasacji liczy się od dnia doręczenia orzeczenia z uzasad- nieniem na wniosek strony skarżącej. W rozpoznawanej sprawie miesięczny termin do wniesienia kasacji w imieniu powoda Mieczysława N. powinien być liczony od chwili doręczenia odpisu wyroku z 11 marca 1999 r. wraz z uzasadnieniem pełnomocnikowi procesowemu powoda ad- wokat Teresie P., co nastąpiło 18 września 1999 r. Kasacja została wniesiona przez adwokat Teresę P. dopiero 24 listopada 1999 r., a więc po terminie, jednak na wnio- sek powoda Mieczysława N. Sąd Apelacyjny przywrócił mu termin do wniesienia ka- sacji od wyroku z 11 marca 1999 r. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej dotyczyło wniesienia kasacji objętej pismem procesowym z 24 listopada 5 1999 r. Tej kasacji został nadany bieg i będzie ona przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Tylko to pismo może być uznane za obejmujące dokonaną w termi- nie czynność procesową w postaci wniesienia kasacji. Pismo adwokata Henryka M. - pełnomocnika powoda z urzędu, ustanowione- go przez Sąd Apelacyjny - wniesione 15 marca 2001 r. i zawierające wniosek o na- desłanie mu odpisu wyroku Sądu drugiej instancji z uzasadnieniem nie mogło i nie powinno było zostać potraktowane jako wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasad- nieniem, o jakim mowa w art. 387 § 3 KPC, a więc wniosek otwierający drogę do wniesienia (nowej, innej, drugiej) kasacji w terminie wskazanym w art. 3934 § 1 KPC. Jako ustanowiony przez Sąd pełnomocnik powoda z urzędu adwokat Henryk M. miał prawo zażądać doręczenia mu odpisu wyroku z uzasadnieniem w celu przygotowa- nia się do reprezentowania powoda w postępowaniu kasacyjnym. Uprawnienie takie wynikało z art. 9 KPC, zgodnie z którym strony mają prawo otrzymywać odpisy lub wyciągi z akt sprawy, co obejmuje również odpisy wydanych orzeczeń i ich uzasad- nień. Na podstawie art. 9 KPC strona ma prawo otrzymać w każdym czasie z akt sprawy odpis wyroku i sporządzonego jego uzasadnienia niezależnie od uprawnienia otrzymania wyroku z uzasadnieniem, które sporządzone zostało na jej żądanie zgło- szone w terminie przewidzianym w art. 328 § 1 KPC lub art. 387 § 3 KPC (por. po- stanowienie Sądu Najwyższego z 20 października 1987 r., IV CZ 147/87, niepubli- kowane). Doręczenie pełnomocnikowi powoda w dniu 30 marca 2001 r. odpisu wyro- ku z uzasadnieniem miało zatem charakter wyłącznie informacyjny, realizujący zasa- dę jawności postępowania i nie otwierało mu drogi do wniesienia kasacji. Wbrew stanowisku adwokata Henryka M. ustanowienie go pełnomocnikiem z urzędu w postępowaniu kasacyjnym nie oznaczało, że ma przygotować i wnieść ka- sację, ponieważ ta czynność procesowa została już w imieniu powoda skutecznie dokonana znacznie wcześniej, przez jego pełnomocnika procesowego adwokat Te- resę P. i nie podlegała ponowieniu przez nowego pełnomocnika, zgodnie ze wskaza- ną na wstępie zasadą, że w tej samej sprawie strona może wnieść tylko jedną kasa- cję. Kasacja wniesiona w imieniu powoda w dniu 27 kwietnia 2001 r. podlegała zatem odrzuceniu jako wniesiona po terminie określonym w art. 3934 § 1 KPC. Za- skarżone orzeczenie jest prawidłowe. Odrzucenie kasacji było konieczne ze względu na oparcie jej na innych podstawach niż wskazane w kasacji z 24 listopada 1999 r. Argumenty zawarte w piśmie procesowym pełnomocnika powoda z 27 kwietnia 2001 6 r. mogłyby zostać potraktowane jako przytoczenie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych, ale tylko tych podstaw, na których została oparta kasacja wniesiona 24 listopada 1999 r. (traktowana jako wniesiona w terminie po przywróceniu terminu do jej wniesienia). Biorąc powyższe pod rozwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na pod- stawie art. 39318 § 3 KPC w związku z art. 397 § 3 KPC i art. 385 KPC. ========================================