Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osoby wykonującej umowę zlecenia i mającej ustalone prawo do emerytury. Spór dotyczył tego, czy należy stosować art. 9 ust. 4a czy art. 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. SN uznał, że wskazane we wniosku zagadnienie nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego, a przedstawione wątpliwości mieszczą się w zwykłej wykładni prawa. Podkreślił, że art. 9 ust. 4a i art. 9 ust. 5 regulują różne sytuacje i dotyczą różnych grup ubezpieczonych: art. 9 ust. 5 odnosi się do ubezpieczeń dobrowolnych, natomiast art. 9 ust. 4a do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych osób z ustalonym prawem do emerytury lub renty wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia. W konsekwencji SN stwierdził, że przepisy te nie są sprzeczne i nie wykluczają się wzajemnie.
Kluczowe kwestie prawne:
·Wykładnia art. 9 ust. 4a i art. 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście zbiegu tytułów do ubezpieczeń
·Ustalenie, czy emeryt wykonujący umowę zlecenia podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym
·Ocena, czy przedstawione zagadnienie spełnia przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyrokiem z 16 czerwca 2011 r. oddalił apelacje A. INWEST
R. K. i A. INWEST S.C. R. K. i K. K. od wyroku oddalającego ich odwołania od
decyzji pozwanego z 16 kwietnia 2010 r. i z 17 czerwca 2010 r. Potwierdził
stanowisko pozwanego, że zainteresowany Z. A. podlegał ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 9 ust. 4a ustawy z 13 października
1998 r. o ubezpieczeniu społecznym. Stwierdził, że przepis art. 9 ust. 5 tej ustawy
nie miał zastosowania, gdyż nie pozbawia w żaden sposób znaczenia art. 9 ust. 4a,
który jest jasny i nie budzi wątpliwości.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art.
3989
§ 1 pkt 1 k.p.c. podano, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne
polegające na rozstrzygnięciu czy ze względu na budzące wątpliwości
interpretacyjne wykluczających się dyspozycji zawartych w art. 9 ust. 4a oraz w art.
2
9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, powinno stosować się w
stosunku do osoby mającej ustalone prawo do emerytury – względnie renty – a
pracującej na podstawie umowy zlecenia art. 9 ust. 5 czy też art. 9 ust. 4a tej
ustawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wskazana we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej podstawa nie spełnia
się jako przesłanka przedsądu.
Przede wszystkim nie jest istotnym zagadnieniem prawnym to co dotyczy
wykładni prawa (art. 3989
§ 1 pkt 1 i art. 3989
§ 1 pkt 2 k.p.c.). Są to odrębne
podstawy przedsądu.
Po wtóre nie każda wątpliwość w zakresie wykładni prawa jest wystarczająca
do stwierdzenia podstawy przedsądu z art. 3989
§ 1 pkt 2 k.p.c.
Wskazane we wniosku wątpliwości nie wykraczają poza zwykłą wykładnię
prawa, która nie stanowi podstawy przedsądu.
Nieuprawnione jest założenie, że przepisy art. 9 ust. 4a i art. 9 ust. 5 ustawy
o systemie ubezpieczeń społecznych wykluczają się.
Zakres regulacji z art. 9 ust. 4a i z art. 9 ust. 5 nie jest tożsamy. Nie obejmuje
tych samych podmiotów (ubezpieczonych). Art. 9 ust. 5 dotyczy tych, którzy
dobrowolnie podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, natomiast art. 9
ust. 4a tych, którzy podlegają obowiązkowo takim ubezpieczeniom. Skoro ten
ostatni przepis klarownie określa, że ubezpieczeniom obowiązkowym podlegają
osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy, mające ustalone prawo do
emerytury i renty, to oczywistym jest, że jest to regulacja odrębna i szczególna do
art. 9 ust. 5, który nie może podmiotowo obejmować tych samych osób, czyli
wymienionych w art. 9 ust. 4a, gdyż ta sama sytuacja (czyli podleganie
obowiązkowym ubezpieczeniom przez osobę pobierającą emeryturę, gdy pracuje
na zlecenie), nie może być jednocześnie uregulowana w dwóch przepisach, przy
tym z przeciwnymi skutkami - czyli podleganiu obowiązkowym albo dobrowolnym
ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
3
Temporalne zestawienie wersji (treści) art. 9 ust. 5 i art. 9 ust. 4 ustawy
jedynie potwierdza powyższe wnioski, jako że pierwotna treść art. 9 ust. 5 dotyczyła
ubezpieczenia dobrowolnego lecz poza obowiązkowym z art. 9 ust. 4. Potem art. 9
ust. 5 nie zmieniał się, choć dodano przepis art. 9 ust. 4a o obowiązkowym
ubezpieczeniu emerytów pracujących na zlecenie (z dniem 30 grudnia 1999 r. -
Dz.U. Nr 110, poz. 1256). Art. 9 ust. 5 zmienił się dopiero wraz z dodaniem do
ustawy art. 9 ust. 4c, jednak zmiana ta (Dz.U. 2005 r. Nr 169, poz. 1412) w ogóle
nie ingerowała w poprzednią relację art. 9 ust. 4a i art. 9 ust. 5. Zatem ten ostatni
przepis nadal nie jest sprzeczny z art. 9 ust. 4a. Innymi słowy niewymienienie ust.
4a w art. 9 ust. 5 nie oznacza, że regulacja z art. 9 ust. 4a jest bezprzedmiotowa.
Konsekwentnie z art. 9 ust. 5 nie wynika norma przeciwna do tej z art. 9 ust. 4a.
Wskazana we wniosku kwestia nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego
i nie wywołuje wątpliwości w wykładni w stopniu uzasadniającym podstawę
przedsądu z art. 3989
§ 1 pkt 2 k.p.c.
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 3989
§ 2 k.p.c.