I UK 409/11

Orzeczenie procesowe
SN22 marca 2012·
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osoby wykonującej umowę zlecenia i mającej ustalone prawo do emerytury. Spór dotyczył tego, czy należy stosować art. 9 ust. 4a czy art. 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. SN uznał, że wskazane we wniosku zagadnienie nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego, a przedstawione wątpliwości mieszczą się w zwykłej wykładni prawa. Podkreślił, że art. 9 ust. 4a i art. 9 ust. 5 regulują różne sytuacje i dotyczą różnych grup ubezpieczonych: art. 9 ust. 5 odnosi się do ubezpieczeń dobrowolnych, natomiast art. 9 ust. 4a do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych osób z ustalonym prawem do emerytury lub renty wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia. W konsekwencji SN stwierdził, że przepisy te nie są sprzeczne i nie wykluczają się wzajemnie.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Wykładnia art. 9 ust. 4a i art. 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście zbiegu tytułów do ubezpieczeń
  • ·Ustalenie, czy emeryt wykonujący umowę zlecenia podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym
  • ·Ocena, czy przedstawione zagadnienie spełnia przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Uzasadnienie Sąd Apelacyjny wyrokiem z 16 czerwca 2011 r. oddalił apelacje A. INWEST R. K. i A. INWEST S.C. R. K. i K. K. od wyroku oddalającego ich odwołania od decyzji pozwanego z 16 kwietnia 2010 r. i z 17 czerwca 2010 r. Potwierdził stanowisko pozwanego, że zainteresowany Z. A. podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 9 ust. 4a ustawy z 13 października 1998 r. o ubezpieczeniu społecznym. Stwierdził, że przepis art. 9 ust. 5 tej ustawy nie miał zastosowania, gdyż nie pozbawia w żaden sposób znaczenia art. 9 ust. 4a, który jest jasny i nie budzi wątpliwości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. podano, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne polegające na rozstrzygnięciu czy ze względu na budzące wątpliwości interpretacyjne wykluczających się dyspozycji zawartych w art. 9 ust. 4a oraz w art. 2 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, powinno stosować się w stosunku do osoby mającej ustalone prawo do emerytury – względnie renty – a pracującej na podstawie umowy zlecenia art. 9 ust. 5 czy też art. 9 ust. 4a tej ustawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wskazana we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej podstawa nie spełnia się jako przesłanka przedsądu. Przede wszystkim nie jest istotnym zagadnieniem prawnym to co dotyczy wykładni prawa (art. 3989 § 1 pkt 1 i art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Są to odrębne podstawy przedsądu. Po wtóre nie każda wątpliwość w zakresie wykładni prawa jest wystarczająca do stwierdzenia podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Wskazane we wniosku wątpliwości nie wykraczają poza zwykłą wykładnię prawa, która nie stanowi podstawy przedsądu. Nieuprawnione jest założenie, że przepisy art. 9 ust. 4a i art. 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wykluczają się. Zakres regulacji z art. 9 ust. 4a i z art. 9 ust. 5 nie jest tożsamy. Nie obejmuje tych samych podmiotów (ubezpieczonych). Art. 9 ust. 5 dotyczy tych, którzy dobrowolnie podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, natomiast art. 9 ust. 4a tych, którzy podlegają obowiązkowo takim ubezpieczeniom. Skoro ten ostatni przepis klarownie określa, że ubezpieczeniom obowiązkowym podlegają osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy, mające ustalone prawo do emerytury i renty, to oczywistym jest, że jest to regulacja odrębna i szczególna do art. 9 ust. 5, który nie może podmiotowo obejmować tych samych osób, czyli wymienionych w art. 9 ust. 4a, gdyż ta sama sytuacja (czyli podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom przez osobę pobierającą emeryturę, gdy pracuje na zlecenie), nie może być jednocześnie uregulowana w dwóch przepisach, przy tym z przeciwnymi skutkami - czyli podleganiu obowiązkowym albo dobrowolnym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. 3 Temporalne zestawienie wersji (treści) art. 9 ust. 5 i art. 9 ust. 4 ustawy jedynie potwierdza powyższe wnioski, jako że pierwotna treść art. 9 ust. 5 dotyczyła ubezpieczenia dobrowolnego lecz poza obowiązkowym z art. 9 ust. 4. Potem art. 9 ust. 5 nie zmieniał się, choć dodano przepis art. 9 ust. 4a o obowiązkowym ubezpieczeniu emerytów pracujących na zlecenie (z dniem 30 grudnia 1999 r. - Dz.U. Nr 110, poz. 1256). Art. 9 ust. 5 zmienił się dopiero wraz z dodaniem do ustawy art. 9 ust. 4c, jednak zmiana ta (Dz.U. 2005 r. Nr 169, poz. 1412) w ogóle nie ingerowała w poprzednią relację art. 9 ust. 4a i art. 9 ust. 5. Zatem ten ostatni przepis nadal nie jest sprzeczny z art. 9 ust. 4a. Innymi słowy niewymienienie ust. 4a w art. 9 ust. 5 nie oznacza, że regulacja z art. 9 ust. 4a jest bezprzedmiotowa. Konsekwentnie z art. 9 ust. 5 nie wynika norma przeciwna do tej z art. 9 ust. 4a. Wskazana we wniosku kwestia nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego i nie wywołuje wątpliwości w wykładni w stopniu uzasadniającym podstawę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 3989 § 2 k.p.c.