I PKN 390/99

Orzeczenie procesowe
SN7 grudnia 1999·sentence
WynagrodzenieInne
Podsumowanie AI

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył roszczenia byłego prezesa zarządu spółki o wyższą premię za lata 1996–1997. Sądy niższych instancji uznały, że świadczenie miało charakter nagrody uznaniowej, a więc powód nie mógł domagać się kwoty ponad już przyznaną. SN nie zgodził się z tą oceną. Wskazał, że regulamin wynagradzania oraz zasady przyznawania premii pozwalały obiektywnie ustalić zarówno warunki nabycia prawa do premii, jak i sposób jej wyliczenia. Możliwe było określenie funduszu premiowego, a następnie jego podział proporcjonalnie do faktycznych zarobków pracowników. Premia była uzależniona od dodatniego wyniku finansowego spółki, ale nie była czysto uznaniowa w takim stopniu, by wyłączać kontrolę sądową. W konsekwencji sąd apelacyjny powinien był merytorycznie zbadać zasadność żądania powoda co do wysokości premii i odsetek. Orzeczenie ma znaczenie dla rozróżnienia premii regulaminowej od nagrody uznaniowej oraz dla zasad ustalania wysokości świadczeń premiowych w zakładzie pracy.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·czy świadczenie nazwane premią miało charakter regulaminowy czy nagrody uznaniowej
  • ·czy regulamin wynagradzania i akty wykonawcze pozwalały obiektywnie ustalić warunki oraz wysokość premii
  • ·czy premia mogła być dzielona proporcjonalnie do faktycznych zarobków pracowników
  • ·czy sąd powinien był dokonać merytorycznej kontroli wysokości dochodzonego świadczenia
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 7 grudnia 1999 r. I PKN 390/99 Wysokość premii może być określona proporcjonalnie do faktycznych zarobków poszczególnych pracowników uczestniczących w podziale funduszu premiowego. Przewodniczący: SSN Barbara Wagner (sprawozdawca), Sędziowie SN: Józef Iwulski, Andrzej Kijowski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 1999 r. sprawy z powództwa Jana G. przeciwko „S.” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. o wynagro- dzenie, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 1999 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosz- tach postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 kwietnia 1999 r. [...] oddalił apelację Jana G. od wyroku Sądu Wojewódzkiego -Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo- łecznych w Warszawie z dnia 16 lipca 1998 r. [...], zasądzającego od „S.” Spółki z o.o. w B. na rzecz apelującego kwotę 1.915, 92 zł z odsetkami od dnia 19 grudnia 1997 r. i oddalającego powództwo w pozostałej części. Powód od 1991 r. do 31 października 1997 r. był prezesem Zarządu pozwanej Spółki. U strony pozwanej obowiązywał „Regulamin zasad wynagradzania i ustalania środków na wynagrodzenia w Spółce z o.o. „S.”, wprowadzony uchwałą Rady Nad- zorczej z dnia 27 czerwca 1995 r. z mocą obowiązującą od 1 września 1995 r. Pre- mia ukształtowana została w tym regulaminie jako fakultatywny składnik wynagro- dzenia za pracę. Przysługiwała w razie dodatniego wyniku finansowego i była ustala- na na podstawie zamknięć rocznych. W dniu 18 lipca 1996 r. uchwalone zostały 2 przez Radę Nadzorczą „ Zasady przyznawania i wypłacania premii i prowizji za po- prawę rentowności w Spółce z o.o. „S.””. Premia była naliczana proporcjonalnie do wysokości zarobków poszczególnych pracowników zatrudnionych na stanowiskach kierowniczych. Miała charakter uznaniowy, a jej wysokość dla prezesa Zarządu zat- wierdzał przewodniczący Rady Nadzorczej. W grudniu 1997 r. dokonano ostatecz- nego podziału premii za rok 1996. Powodowi przyznano premię w wysokości 1.915, 92 zł, zaś uchwałą Rady Nadzorczej z dnia 8 kwietnia 1998 r. za rok 1997 - 3.800 zł. W ocenie Sądu, regulamin nie zawiera warunków premiowania, ani nie określa zasad ustalania wysokości świadczenia. Nie wyznacza wysokości funduszu pre- miowego. Skoro zaś przepisy płacowe nie określają w sposób poddający się obiek- tywnej kontroli przesłanek przyznawania premii i określenia jej wysokości, to świad- czenie to ma charakter nagrody, a roszczenie o nie powstaje po jego przyznaniu. Z tego względu roszczenie powoda przekraczające wysokość przyznanej premii nie zasługiwało na uwzględnienie. Jan G. zaskarżył ten wyrok kasacją. Wskazując jako jej podstawy: naruszenie przepisów prawa materialnego „ przez błędną wykładnię obowiązujących w pozwanej spółce „S.” przepisów prawnych dotyczących zasad wynagradzania, polegającą w szczególności na uznaniu, iż przepisy te nie określają zasad tworzenia i wysokości funduszu premiowego oraz zasad podziału premii”, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji i zasądzenie na jego rzecz kwoty 24.180, 08 zł lub o ich uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący wywodził, że premia ma charakter regulaminowy. Regulamin zasad wynagradzania określa w § 4 wysokość funduszu premiowego. Zasady przyznawa- nia i wypłacania premii i prowizji określają, w punkcie 1, reguły podziału należnej pra- cownikom premii. W konsekwencji wynagrodzeniowego charakteru dochodzonego świadczenia, odsetki od żądanych kwot powinny być liczone od lipca 1997 r., a nie od przyznania premii przez Radę Nadzorczą. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zasady wynagradzania w Spółce uchwala oraz wynagrodzenie członków Za- rządu określa, zgodnie z § 26 umowy spółki, Rada Nadzorcza. Regulamin zasad wy- nagradzania i ustalania środków na wynagrodzenia w Spółce z o.o. „S.” – zatwier- 3 dzony uchwałą Rady Nadzorczej z dnia 27 czerwca 1995 r., z mocą obowiązującą od 1 września 1995 r. stanowi, że: Składnikiem wynagrodzenia osób zatrudnionych na stanowiskach kierowniczych w Spółce, płatnym z Funduszu Wynagrodzeń, jest mię- dzy innymi premia (§ 2 ust. 1 lit. c). Premię ustala się „ przez odjęcie od Funduszu Wynagrodzeń wypłaconych składników wynagrodzeń i składek ZUS" (§ 4 ust. 1); ostateczna wysokość premii ustalana jest na podstawie zamknięć rocznych; warun- kiem przyznania premii jest dodatni wynik finansowy (§ 4 ust. 2). Fundusz Wynagro- dzeń tworzy się w wysokości 30% zrealizowanej marży (§ 3 ust. 1). W „Zasadach przyznawania i wypłacania premii i prowizji za poprawę rentow- ności w Spółce z o.o. „.S””, zatwierdzonych przez Radę Nadzorczą w dniu 18 lipca 1996 r. – akcie płacowym wykonawczym do regulaminu zasad wynagradzania, pos- tanowiono, iż: premię „rozlicza się” proporcjonalnie do wysokości faktycznych zarob- ków poszczególnych pracowników wypłaconych z Funduszu Wynagrodzeń (ust. 1) ; premia ma charakter uznaniowy, a wypłacana jest „ za zaangażowanie i dobre wyniki pracy” (ust. 2). Proporcja wynagrodzeń poszczególnych pracowników wynika ze zróżnicowanych według stanowiska pracy „ współczynników wysokości wynagrodze- nia zasadniczego” (§ 1 ust. 2 lit. a regulaminu zasad wynagradzania). Z przedstawionej regulacji wynika wniosek odmienny do przyjętego przez Sąd drugiej instancji - świadczenie przewidziane w § 2 ust. 1 lit. c regulaminu zasad wy- nagradzania i nazwane premią poddaje się kontroli zarówno co do warunków jego przyznawania, jak i ustalania wysokości. Można ustalić wielkość funduszu premiowe- go ( § 4 ust. 1 regulaminu) i dokonać jego podziału ( ust. 1 Zasad). Premia przysłu- guje za zaangażowanie i dobre wyniki pracy (ust. 2 Zasad), ale jest przyznawana jeżeli wynik finansowy Spółki jest dodatni (§ 4 ust. 2 regulaminu). Ma charakter uznaniowy, ale rozliczana jest proporcjonalnie do wysokości faktycznych zarobków poszczególnych pracowników (ust. 2 Zasad). Premia mogła być od roku 1996 wypłacana w wysokości zaliczkowej „do wy- sokości 50% naliczeń”, a jej ostateczna wysokość ustalana była „na podstawie zam- knięć rocznych” (§ 4 ust. 2 regulaminu). Powód kwestionował wysokość „ drugiej raty” premii przyznanej za 1996 r. oraz wypłaconego świadczenia za 1997 r. Sąd, błędnie oceniając charakter prawny dochodzonego świadczenia, nie dokonał meryto- rycznej kontroli zasadności roszczeń Jana G. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, stosownie do art. 39313 KPC, orzekł jak w sentencji. 4 ========================================