Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył roszczenia byłego prezesa zarządu spółki o wyższą premię za lata 1996–1997. Sądy niższych instancji uznały, że świadczenie miało charakter nagrody uznaniowej, a więc powód nie mógł domagać się kwoty ponad już przyznaną. SN nie zgodził się z tą oceną. Wskazał, że regulamin wynagradzania oraz zasady przyznawania premii pozwalały obiektywnie ustalić zarówno warunki nabycia prawa do premii, jak i sposób jej wyliczenia. Możliwe było określenie funduszu premiowego, a następnie jego podział proporcjonalnie do faktycznych zarobków pracowników. Premia była uzależniona od dodatniego wyniku finansowego spółki, ale nie była czysto uznaniowa w takim stopniu, by wyłączać kontrolę sądową. W konsekwencji sąd apelacyjny powinien był merytorycznie zbadać zasadność żądania powoda co do wysokości premii i odsetek. Orzeczenie ma znaczenie dla rozróżnienia premii regulaminowej od nagrody uznaniowej oraz dla zasad ustalania wysokości świadczeń premiowych w zakładzie pracy.
Kluczowe kwestie prawne:
·czy świadczenie nazwane premią miało charakter regulaminowy czy nagrody uznaniowej
·czy regulamin wynagradzania i akty wykonawcze pozwalały obiektywnie ustalić warunki oraz wysokość premii
·czy premia mogła być dzielona proporcjonalnie do faktycznych zarobków pracowników
·czy sąd powinien był dokonać merytorycznej kontroli wysokości dochodzonego świadczenia
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 7 grudnia 1999 r.
I PKN 390/99
Wysokość premii może być określona proporcjonalnie do faktycznych
zarobków poszczególnych pracowników uczestniczących w podziale funduszu
premiowego.
Przewodniczący: SSN Barbara Wagner (sprawozdawca), Sędziowie SN: Józef
Iwulski, Andrzej Kijowski.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 1999 r. sprawy z powództwa
Jana G. przeciwko „S.” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. o wynagro-
dzenie, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia
14 kwietnia 1999 r. [...]
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu w
Warszawie do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosz-
tach postępowania kasacyjnego.
U z a s a d n i e n i e
Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 kwietnia 1999 r. [...] oddalił
apelację Jana G. od wyroku Sądu Wojewódzkiego -Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo-
łecznych w Warszawie z dnia 16 lipca 1998 r. [...], zasądzającego od „S.” Spółki z
o.o. w B. na rzecz apelującego kwotę 1.915, 92 zł z odsetkami od dnia 19 grudnia
1997 r. i oddalającego powództwo w pozostałej części.
Powód od 1991 r. do 31 października 1997 r. był prezesem Zarządu pozwanej
Spółki. U strony pozwanej obowiązywał „Regulamin zasad wynagradzania i ustalania
środków na wynagrodzenia w Spółce z o.o. „S.”, wprowadzony uchwałą Rady Nad-
zorczej z dnia 27 czerwca 1995 r. z mocą obowiązującą od 1 września 1995 r. Pre-
mia ukształtowana została w tym regulaminie jako fakultatywny składnik wynagro-
dzenia za pracę. Przysługiwała w razie dodatniego wyniku finansowego i była ustala-
na na podstawie zamknięć rocznych. W dniu 18 lipca 1996 r. uchwalone zostały
2
przez Radę Nadzorczą „ Zasady przyznawania i wypłacania premii i prowizji za po-
prawę rentowności w Spółce z o.o. „S.””. Premia była naliczana proporcjonalnie do
wysokości zarobków poszczególnych pracowników zatrudnionych na stanowiskach
kierowniczych. Miała charakter uznaniowy, a jej wysokość dla prezesa Zarządu zat-
wierdzał przewodniczący Rady Nadzorczej. W grudniu 1997 r. dokonano ostatecz-
nego podziału premii za rok 1996. Powodowi przyznano premię w wysokości 1.915,
92 zł, zaś uchwałą Rady Nadzorczej z dnia 8 kwietnia 1998 r. za rok 1997 - 3.800 zł.
W ocenie Sądu, regulamin nie zawiera warunków premiowania, ani nie określa
zasad ustalania wysokości świadczenia. Nie wyznacza wysokości funduszu pre-
miowego. Skoro zaś przepisy płacowe nie określają w sposób poddający się obiek-
tywnej kontroli przesłanek przyznawania premii i określenia jej wysokości, to świad-
czenie to ma charakter nagrody, a roszczenie o nie powstaje po jego przyznaniu. Z
tego względu roszczenie powoda przekraczające wysokość przyznanej premii nie
zasługiwało na uwzględnienie.
Jan G. zaskarżył ten wyrok kasacją. Wskazując jako jej podstawy: naruszenie
przepisów prawa materialnego „ przez błędną wykładnię obowiązujących w pozwanej
spółce „S.” przepisów prawnych dotyczących zasad wynagradzania, polegającą w
szczególności na uznaniu, iż przepisy te nie określają zasad tworzenia i wysokości
funduszu premiowego oraz zasad podziału premii”, wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji i zasądzenie na
jego rzecz kwoty 24.180, 08 zł lub o ich uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi
pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Skarżący wywodził, że premia ma charakter regulaminowy. Regulamin zasad
wynagradzania określa w § 4 wysokość funduszu premiowego. Zasady przyznawa-
nia i wypłacania premii i prowizji określają, w punkcie 1, reguły podziału należnej pra-
cownikom premii. W konsekwencji wynagrodzeniowego charakteru dochodzonego
świadczenia, odsetki od żądanych kwot powinny być liczone od lipca 1997 r., a nie
od przyznania premii przez Radę Nadzorczą.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zasady wynagradzania w Spółce uchwala oraz wynagrodzenie członków Za-
rządu określa, zgodnie z § 26 umowy spółki, Rada Nadzorcza. Regulamin zasad wy-
nagradzania i ustalania środków na wynagrodzenia w Spółce z o.o. „S.” – zatwier-
3
dzony uchwałą Rady Nadzorczej z dnia 27 czerwca 1995 r., z mocą obowiązującą od
1 września 1995 r. stanowi, że: Składnikiem wynagrodzenia osób zatrudnionych na
stanowiskach kierowniczych w Spółce, płatnym z Funduszu Wynagrodzeń, jest mię-
dzy innymi premia (§ 2 ust. 1 lit. c). Premię ustala się „ przez odjęcie od Funduszu
Wynagrodzeń wypłaconych składników wynagrodzeń i składek ZUS" (§ 4 ust. 1);
ostateczna wysokość premii ustalana jest na podstawie zamknięć rocznych; warun-
kiem przyznania premii jest dodatni wynik finansowy (§ 4 ust. 2). Fundusz Wynagro-
dzeń tworzy się w wysokości 30% zrealizowanej marży (§ 3 ust. 1).
W „Zasadach przyznawania i wypłacania premii i prowizji za poprawę rentow-
ności w Spółce z o.o. „.S””, zatwierdzonych przez Radę Nadzorczą w dniu 18 lipca
1996 r. – akcie płacowym wykonawczym do regulaminu zasad wynagradzania, pos-
tanowiono, iż: premię „rozlicza się” proporcjonalnie do wysokości faktycznych zarob-
ków poszczególnych pracowników wypłaconych z Funduszu Wynagrodzeń (ust. 1) ;
premia ma charakter uznaniowy, a wypłacana jest „ za zaangażowanie i dobre wyniki
pracy” (ust. 2). Proporcja wynagrodzeń poszczególnych pracowników wynika ze
zróżnicowanych według stanowiska pracy „ współczynników wysokości wynagrodze-
nia zasadniczego” (§ 1 ust. 2 lit. a regulaminu zasad wynagradzania).
Z przedstawionej regulacji wynika wniosek odmienny do przyjętego przez Sąd
drugiej instancji - świadczenie przewidziane w § 2 ust. 1 lit. c regulaminu zasad wy-
nagradzania i nazwane premią poddaje się kontroli zarówno co do warunków jego
przyznawania, jak i ustalania wysokości. Można ustalić wielkość funduszu premiowe-
go ( § 4 ust. 1 regulaminu) i dokonać jego podziału ( ust. 1 Zasad). Premia przysłu-
guje za zaangażowanie i dobre wyniki pracy (ust. 2 Zasad), ale jest przyznawana
jeżeli wynik finansowy Spółki jest dodatni (§ 4 ust. 2 regulaminu). Ma charakter
uznaniowy, ale rozliczana jest proporcjonalnie do wysokości faktycznych zarobków
poszczególnych pracowników (ust. 2 Zasad).
Premia mogła być od roku 1996 wypłacana w wysokości zaliczkowej „do wy-
sokości 50% naliczeń”, a jej ostateczna wysokość ustalana była „na podstawie zam-
knięć rocznych” (§ 4 ust. 2 regulaminu). Powód kwestionował wysokość „ drugiej
raty” premii przyznanej za 1996 r. oraz wypłaconego świadczenia za 1997 r. Sąd,
błędnie oceniając charakter prawny dochodzonego świadczenia, nie dokonał meryto-
rycznej kontroli zasadności roszczeń Jana G.
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, stosownie do art. 39313
KPC,
orzekł jak w sentencji.
4
========================================