I PKN 190/97

Orzeczenie procesowe
SN2 czerwca 1997·sentence
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła byłego pracownika, który domagał się m.in. przywrócenia do pracy, wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz zapomogi. Sąd Rejonowy wcześniej odrzucił pozew w części dotyczącej przywrócenia do pracy i wynagrodzenia, a w pozostałym zakresie częściowo uwzględnił roszczenie o ekwiwalent i oddalił resztę. Powód zaskarżył wyrok apelacją, ale nie zaskarżył odrębnego postanowienia o odrzuceniu pozwu. Sąd Najwyższy uznał, że apelacja nie mogła zastąpić zażalenia na to postanowienie, które już się uprawomocniło, a rozpoznanie tych roszczeń przez sąd II instancji naruszało powagę rzeczy osądzonej i powodowało nieważność postępowania. W konsekwencji SN uchylił wyrok w części dotyczącej przywrócenia do pracy i wynagrodzenia oraz odrzucił apelację w tym zakresie. W pozostałej części kasację odrzucono jako niedopuszczalną z uwagi na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Rozróżnienie między apelacją od wyroku a zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu pozwu
  • ·Skutki niezaskarżenia postanowienia w terminie i jego prawomocność
  • ·Powaga rzeczy osądzonej jako przeszkoda do ponownego rozpoznania roszczenia o przywrócenie do pracy
  • ·Nieważność postępowania z powodu rozpoznania sprawy objętej wcześniejszym prawomocnym orzeczeniem
  • ·Niedopuszczalność kasacji z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnieniem, co nastąpiło dnia 4 grudnia 1996 r. W dniu 10 grudnia 1996 r. powód złożył apelację, w której napisał wyraźnie, że zaskarża "doręczony mu wyrok" w części oddalającej powództwo o przywrócenie do pracy, o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, o ekwiwalent za 11 dni urlopu oraz o zapomogę. Jak z przedstawionych okoliczności faktycznych wynika, powód nie złożył wniosku o doręczenie mu postanowienia o odrzuceniu pozwu i nie złożył apelacji od tego postanowienia. Tymczasem postanowienie to zostało wydane na rozprawie i ogło- szone wraz z pouczeniem o sposobie i terminie jego zaskarżenia [...]. Według terminologii art. 394 § 1 KPC postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu pozwu jest postanowieniem "kończącym postępowanie w sprawie" i stosownie do tego przepisu przysługuje na nie zażalenie. W myśl art. 394 § 2 KPC termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni i liczy się od doręczenia postanowienia, a gdy strona nie zażądała w terminie przepisanym doręczenia postanowienia zapadłego na rozprawie, termin 7 dniowy liczy się od ogłoszenia postanowienia. Na podstawie powyższych przepisów należy zatem stwierdzić, że od postano- wienia Sądu Rejonowego z dnia 16 października 1996 r. o odrzuceniu pozwu przysłu- giwało powodowi zażalenie, które powinien złożyć w terminie 7 dni od ogłoszenia postanowienia, albo w terminie 7 dni od doręczenia mu tego postanowienia, pod warunkiem, że złożył w odpowiednim czasie wniosek o jego doręczenie. Wobec tego, że powód nie zażądał doręczenia mu postanowienia z uzasadnieniem, mógł jedynie złożyć zażalenie w terminie do dnia 23 października 1996 r. Tego jednak nie uczynił. Konsekwencją powyższego stanu rzeczy było uprawomocnienie się postanowienia o odrzuceniu pozwu w zakresie roszczenia o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy oraz niemożność orzekania o tych roszczeniach przez Sąd Apelacyjny w związku ze złożoną apelacją. Apelacja bowiem - pomijając już kwestię, że służy zaskarżaniu wyroków i postanowień co do istoty sprawy wydanych w postępowaniu nieprocesowym - jest środkiem zaskarżenia nieprawomocnych orzeczeń (art. 367 KPC). Tymczasem postanowienie Sądu Rejonowego o odrzuceniu pozwu w chwili wniesienia apelacji było już prawomocne. Wprawdzie nie można wyłączyć zaskarżenia jednym środkiem odwoławczym orzeczeń mających różne formy (wyrok i postanowienie), lecz dopuszczalne jest to pod warunkiem zachowania terminu przewidzianego dla zaskarżenia każdego z tych orzeczeń i pod warunkiem, że orze- czenia są nieprawomocne. Przede wszystkim jednak powód zaskarżył apelacją wyrok, który nie zawierał rozstrzygnięcia o przywróceniu do pracy i o wynagrodzeniu. Nie zaskarżył natomiast postanowienia o odrzuceniu pozwu. Oznacza to, że Sąd Apelacyjny nie miał podstaw do wydania orzeczenia doty- czącego wskazanych wyżej roszczeń, gdyż nie mógł apelacji od wyroku z dnia 16 paź- dziernika 1996 r. potraktować jako środka zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu pozwu. Powinien zatem odrzucić apelację w tym zakresie. Z art. 373 w związku z art. 372 KPC wynika bowiem, że sąd drugiej instancji odrzuca apelacją wniesioną po upływie przepisanego terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Rozpoznanie przez Sąd Wojewódzki roszczenia powoda o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie, w warunkach gdy Sąd Rejonowy odrzucił pozew w tym zakresie ze względu na wyrok Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 28 grudnia 1993 r. [...] orzekający prawomocnie o tym roszczeniu, oznacza także naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej. Jego skutkiem jest nieważność postępowania (art. 379 pkt 4 KPC), tę zaś okoliczność Sąd Najwyższy rozpoznając kasację bierze pod rozwagę z urzędu. Skoro więc Sąd II instancji nie odrzucił apelacji powoda co do roszczenia o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie, lecz w tym zakresie rozpoznał sprawę, ko- nieczne stało się w wyniku złożonej kasacji uchylenie przez Sąd Najwyższy zaskar- żonego wyroku w tej części i odrzucenie apelacji (art. 393 8 § 1 w związku z art. 379 pkt 4 KPC). Powyższe rozstrzygnięcie oznacza, że pozostała Sądowi Najwyższemu do roz- poznania kasacja, której przedmiotem zaskarżenia jest kwota 100 zł żądana przez powoda z tytułu zapomogi oraz kwota 135,86 zł z tytułu ekwiwalentu za 11 dni urlopu, której Sądy obu instancji nie uwzględniły. Łącznie zatem wartość przedmiotu zas- karżenia kasacją wynosi 235,86 zł i jest niższa od wartości określonej w art. 393 § 1 KPC, która stanowi próg dopuszczalności kasacji (5.000 zł). W myśl art. 393 5 KPC sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym kasację, która jest niedopusz- czalna, a jeżeli tego nie uczyni, odrzucenie kasacji należy do Sądu Najwyższego (art. 393 8 § 1 KPC). Z przytoczonych względów i na podstawie powołanych przepisów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================