II UKN 30/96

Uzasadnienie wyroku nie zostało sporządzone, bowiem wnioskodawczyni nie wystąpiła z takim żądaniem ani też nie wniosła od niego rewizji. Powyższy wyrok zaskarżył w drodze kasacji Rzecznik Praw Obywatelskich na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowa- nia cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz 189) zarzucając rażące naruszenie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r., Nr 30, poz. 144 ze zm.) w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989 r., Nr 46, poz. 250 ze zm.), art. 477 14 § 2 KPC, a także naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej oraz wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzji organu rentowego i przyznanie wnioskodawczyni i jej dzieciom renty rodzinnej wypadkowej. Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że Sąd Wojewódzki dokonał błędnej interpretacji art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. łącząc uzyskanie świadcze- nia z tytułu wypadku z jego związkiem z miejscem wypadku zamiast z miejscem prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest zasadna, bowiem organ rentowy i Sąd Wojewódzki, podzielając stanowisko organu rentowego, błędnie przyjęły, że wnioskodawczyni i jej dzieciom nie przysługuje prawo do renty rodzinnej wypadkowej z uwagi na to że wypadek męża wnioskodawczyni miał miejsce poza obszarem Polski. Art. 3 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. takiego ograniczenia nie zawiera, a jedynie stwierdza, że świadczenia określone ustawą przysługują z tytułu wypadków powstałych w związku z zatrudnieniem na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Bezsporne jest, że miejscem wykonywania działalności gospodarczej, jaką prowadził mąż wnioskodawczyni, był G.W. Działalność ta dotyczyła handlu artykułami pochodzenia krajowego i zagranicznego branży spożywczej i przemysłowej, mąż wnioskodawczyni utrzymywał stałe kontakty handlowe w Niemczech i w dniu wypadku miał umówione spotkanie w celach handlowych na terenie Niemiec. Potwierdza to oświadczenie zamieszkałej w Berlinie Teresy D., które znajduje się w aktach organu rentowego [...]. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Wojewódzki z rażącym naruszeniem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. oraz art. 477 14 § 2 KPC oddalił odwołanie wniosko- dawczyni od sprzecznej z prawem decyzji organu rentowego. Organ ten uznał wypadek męża wnioskodawczyni za wypadek przy prowadzeniu działalności gospodarczej, ale nieprawidłowo przyjął, że art. 3 ust. 1 omawianej ustawy nie pozwala przyznać prawa do renty rodzinnej wypadkowej dlatego, iż wypadek miał miejsce poza obszarem kraju. Prawo wnioskodawczyni i jej dzieci do renty rodzinnej wynika z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 1989 r., Nr 46, poz. 250 ze zm.), który stanowi, że renta rodzinna z tytułu wypadku przy prowadzeniu działalności gospodarczej przysługuje na zasadach i w wysokości określonych prze- pisami o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Za wypadek, o którym mowa w ust. 1, uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło podczas wykonywania zwykłych czynności wynikających z prowadzenia działalności lub w związku z wykonywaniem takich czynności (art. 10 ust. 2 pkt 1). Ponieważ wypadek śmiertelny, jakiemu uległ mąż wnioskodawczyni, uznany został za wypadek przy prowadzeniu w Polsce działalności gospodarczej, nie ma zna- czenia prawnego i nie pozbawia wnioskodawczyni i jej dzieci prawa do renty rodzinnej wypadkowej fakt, iż wypadek miał miejsce za granicą. Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r., Nr 30 poz. 144) określa jedynie wymóg zatrudnienia pracownika na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, co spełniał mąż wnioskodawczyni skoro prowadził działalność gospodarczą w G.W. Zatem na podstawie art. 26 ust. 1 tej ustawy wnioskodawczyni i jej dzieciom, jako członkom rodziny pracownika, który zmarł wskutek wypadku przy pracy, przys- ługuje renta rodzinna wypadkowa. Zaskarżony wyrok narusza również interes Rzeczypospolitej Polskiej, wyrażający się w szczególnej ochronie osób poszkodowanych w wyniku wypadków przy pracy. Z tych też względów kasacja podlegała uwzględnieniu mimo upływu sześciu miesięcy od uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku i na podstawie art. 393 15 KPC Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. ========================================