Sprawa dotyczyła adiunkta Uniwersytetu Gdańskiego, któremu wypowiedziano stosunek pracy z powodu przekroczenia maksymalnego okresu zatrudnienia bez uzyskania habilitacji, przewidzianego w art. 88 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym. Powód twierdził, że po wygraniu otwartego konkursu na stanowisko adiunkta w innej jednostce uczelni termin ten powinien biec od nowa. Sąd Najwyższy nie podzielił tego stanowiska. Uznał, że skoro powód pozostawał już w stosunku pracy z uczelnią i nie nastąpiły zmiany w zakresie jego postępowania habilitacyjnego, to objęcie nowego stanowiska w drodze konkursu nie powodowało ponownego rozpoczęcia biegu terminu z art. 88 ust. 2. Kluczowe znaczenie ma tożsamość procesu uzyskiwania habilitacji, a nie sama zmiana jednostki organizacyjnej. W konsekwencji SN oddalił kasację powoda i utrzymał w mocy rozwiązanie stosunku pracy.
Kluczowe kwestie prawne:
·czy objęcie w drodze konkursu nowego stanowiska adiunkta w tej samej uczelni powoduje ponowne rozpoczęcie biegu terminu z art. 88 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym
·jak liczyć maksymalny okres zatrudnienia adiunkta bez habilitacji w sytuacji zmiany jednostki organizacyjnej uczelni
·czy wypowiedzenie stosunku pracy z powodu upływu terminu z art. 88 ust. 2 było zgodne z prawem
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 23 stycznia 2004 r.
I PK 186/03
Mianowanie na nowe stanowisko - w wyniku konkursu otwartego (art. 85
ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, Dz.U. Nr 65,
poz. 385 ze zm.) - adiunkta zatrudnionego już w uczelni na podstawie mianowa-
nia na czas nieokreślony, co do którego rozpoczął bieg termin z art. 88 ust. 2 tej
ustawy, nie powoduje ponownego rozpoczęcia biegu tego terminu, jeżeli nie
nastąpiły zmiany w zakresie postępowania zmierzającego do uzyskania stopnia
naukowego doktora habilitowanego.
Przewodniczący SSN Józef Iwulski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Jerzy
Kwaśniewski, Andrzej Wasilewski.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2004 r.
sprawy z powództwa Jacka N. przeciwko Uniwersytetowi Gdańskiemu w G. o przy-
wrócenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z dnia 10 grudnia
2002 r. [...]
o d d a l i ł kasację.
U z a s a d n i e n i e
Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Gdańsku wyrokiem z dnia 27 czerwca 2002 r.,
VIII P 1663/01, oddalił powództwo Jacka N. przeciwko Uniwersytetowi G. w G. o przy-
wrócenie do pracy. Sąd Rejonowy ustalił, że powód został zatrudniony z dniem 1
września 1971 r. na czas nieoznaczony w charakterze asystenta w Instytucie Ocea-
nografii na Wydziel Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu G. Z dniem 1 maja 1972 r.
powoda mianowano do odwołania asystentem, a z dniem 15 lutego 1974 r. starszym
asystentem Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi Instytutu Oceanografii Uniwersytetu G.
Od 1 października 1979 r. strony zawierały kolejne umowy o pracę na czas okre-
ślony, łącznie do 30 lipca 1980 r., z powierzeniem powodowi obowiązków specjalisty
2
geografa. Po uzyskaniu stopnia doktora nauk geograficznych w dniu 25 czerwca
1980 r. powoda mianowano od 1 lipca 1980 r. adiunktem Wydziału Biologii i Nauk o
Ziemi Instytutu Oceanografii Uniwersytetu G. W okresie od 1 stycznia 1982 r. do 1
września 1987 r. powód piastował stanowisko Kierownika Zakładu Oceanografii Fi-
zycznej w Instytucie Oceanografii na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu
G. Z dniem 1 września 1987 r. powoda mianowano na czas określony adiunktem Uni-
wersytetu G. na Wydziale Biologii, Geografii i Oceanologii Instytutu Oceanografii.
Okresy mianowania odnawiano do przekształcenia się z mocy prawa w stosunek
pracy na czas nieokreślony. Pismem z 24 maja 1993 r. rektor Uniwersytetu G., powo-
łując się na art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym
(Dz.U. Nr 65, poz. 385 ze zm.), w związku z § 120 statutu Uniwersytetu przedłużył
zatrudnienie powoda do 30 września 1994 r. W dniu 15 lipca 1994 r. powód uzyskał
ponowne przedłużenie zatrudnienia na dwa lata do dnia 30 września 1996 r. To prze-
dłużenie poprzedziło posiedzenie wydziałowej komisji dla oceny nauczycieli akade-
mickich, która stwierdziła realną szansę na uzyskanie przez powoda habilitacji w
okresie dwóch lat. Pismem z 27 maja 1996 r. powód uzyskał kolejne przedłużenie
zatrudnienia na okres dwóch lat do 30 września 1998 r. Komisja do spraw okresowej
oceny nauczycieli akademickich w dniu 27 lutego 1996 r. oceniła działalność nau-
kową powoda w latach 1993 - 1995 jako dobrą. Pismem z 15 kwietnia 1998 r. prze-
dłużono powodowi okres zatrudnienia do 30 września 1999 r. Komisja oceniła po-
woda we wszystkich kategoriach działalności (naukowej, dydaktycznej i organizacyj-
nej) na poziomie zadowalającym, wnioskując o przedłużenie zatrudnienia o jeden
rok. Z dniem 1 września 1998 r. powód po konkursie przeszedł z Zakładu Oceano-
grafii Fizycznej do Katedry Hydrologii w ramach Wydziału Biologii, Geografii i Ocea-
nologii Uniwersytetu G., zachowując stanowisko i wymiar etatu, jak dotychczas. Po-
wód był jedynym kandydatem startującym w konkursie. Zobowiązał się do ukończe-
nia habilitacji w okresie jednego roku. Pismem z 3 marca 1999 r. przedłużono powo-
dowi zatrudnienie na okres roku do dnia 30 września 2000 r. Decyzję poprzedzało
posiedzenie komisji do spraw oceny nauczycieli akademickich Wydziału Biologii,
Geografii i Oceanalogii z dnia 15 lutego 1999 r., która oceniła działalność naukową
powoda na poziomie dostatecznym. Komisja wniosła o przedłużenie zatrudnienia
powoda na stanowisku adiunkta o rok, z obowiązkiem przygotowania pracy habilita-
cyjnej w tym czasie. Na posiedzeniu w dniu 28 lutego 2000 r. komisja oceniła działal-
ność naukową powoda jako niedostateczną i wniosła o przedłużenie zatrudnienia na
3
kolejny okres roku, lecz bez możliwości ponownego zatrudnienia na stanowisku
adiunkta w przypadku niezłożenia rozprawy habilitacyjnej. W dniu 9 kwietnia 2001 r.
odbyło się kolejne posiedzenie komisji, która uznała działalność naukową powoda za
niewystarczającą i wydała negatywną ocenę co do możliwości przedłużenia zatrud-
nienia na stanowisku adiunkta. Pismem z dnia 30 maja 2001 r. wypowiedziano powo-
dowi stosunek pracy ze skutkiem na dzień 30 września 2001 r., z powołaniem się na
art. 94 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym, w związku z upływem okresu zatrud-
nienia przewidzianego w art. 88 ust. 2 tej ustawy.
Sąd Rejonowy uznał, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Pod-
stawą wypowiedzenia stosunku pracy był art. 94 ust. 2 w związku z art. 88 ust. 2
ustawy o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z tymi przepisami rozwiązanie stosunku
pracy z adiunktem mianowanym na czas nieokreślony następuje na mocy decyzji
właściwego organu z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia z koń-
cem roku akademickiego, w którym upłynął okres zatrudnienia, o jakim mowa w art.
88 ust. 2 ustawy. Okres zatrudnienia na stanowisku adiunkta osoby niemającej stop-
nia naukowego doktora habilitowanego nie powinien przekroczyć 9 lat, chyba że sta-
tut uczelni przewiduje dłuższy okres. Zgodnie z § 120 statutu pozwanego Uniwersy-
tetu, na wniosek zainteresowanego, zaopiniowany przez bezpośredniego przełożo-
nego oraz poparty przez dwóch recenzentów posiadających stopień doktora habilito-
wanego, w tym jednego spoza uczelni i pozytywnym zaopiniowaniu przez radę wy-
działu, okres zatrudniania adiunkta może być przedłużony ponad 9 lat. Brak jest
określenia w statucie ile razy, bądź na jaki okres ponad 9 lat, można przedłużyć za-
trudnienie adiunkta. Mianowanie adiunkta w szkole wyższej powoduje nawiązanie
stosunku pracy z uczelnią jako pracodawcą, a nie z poszczególnymi jej jednostkami
organizacyjnymi (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 1999 r., I PKN 635/98).
Sąd Rejonowy uznał dlatego za nieuzasadniony zarzut powoda jakoby okres wyma-
gany na uzyskanie habilitacji należało liczyć od daty przejścia do Katedry Hydrologii,
a zatem od 1 września 1998 r. Za nieuzasadnione uznał też Sąd zarzuty naruszenia
zasad równego traktowania, niedyskryminacji i współżycia społecznego. Zgodnie z
art. 99 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym, podstawowymi obowiązkami nauczy-
ciela akademickiego (adiunkta) jest prowadzenie badań naukowych i rozwijanie twór-
czości naukowej oraz podnoszenie kwalifikacji. Konsekwencją tego jest ustanowienie
okresów granicznych na podnoszenie kwalifikacji. Ich przekroczenie rodzi powinność
wypowiedzenia stosunku pracy adiunktowi niemającemu stopnia naukowego doktora
4
habilitowanego (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 lu-
tego 1998 r., III ZP 51/97). Powodowi wielokrotnie przedłużano okres zatrudnienia -
łącznie do 30 wrześnie 2001 r. Za każdym razem powód był świadomy konieczności
uzyskania habilitacji i stawianych mu w tym zakresie warunków.
Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku wyrokiem z
dnia 10 grudnia 2002 r. [...] oddalił apelację powoda. Sąd drugiej instancji uznał, że
zostało przeprowadzone wystarczające postępowanie dowodowe, a jego wyniki oce-
nione przez Sąd pierwszej instancji bez przekroczenia granic swobodnej oceny do-
wodów. Sąd Rejonowy nie naruszył też art. 88 ust. 1 i 2 oraz art. 85 ust. 1 i 2 ustawy
o szkolnictwie wyższym przez przyjęcie, że dziewięcioletni okres zatrudnienia, o
którym mowa w art. 88 ust. 2 ustawy, w przypadku adiunkta, który wygrał konkurs
otwarty na to stanowisko, zorganizowany w trybie art. 85 ust. 2, a zatrudniony był
wcześniej na stanowisku adiunkta w innej jednostce organizacyjnej szkoły wyższej,
powinien być liczony od dnia mianowania na stanowisko adiunkta w poprzedniej jed-
nostce uczelni, a nie od daty podjęcia zatrudnienia w jednostce, w której adiunkt wy-
grał konkurs otwarty na stanowisko adiunkta.
Kasację od tego wyroku wniósł powód, który zarzucił naruszenie art. 94 ust. 2
w związku z art. 88 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym, przez ich błędną wykład-
nię i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu kasacji powód wywiódł w szczegól-
ności, że w marcu 1998 r., świadcząc pracę na stanowisku adiunkta w Zakładzie
Oceanografii Fizycznej Instytutu Oceanografii przystąpił do otwartego konkursu na
stanowisko adiunkta w Katedrze Hydrologii na Wydziale Biologii, Geografii i Oceano-
logii. Podstawą zorganizowania konkursu był art. 85 ust. 2 ustawy o szkolnictwie
wyższym. Powód wygrał konkurs i objął stanowisko adiunkta Wydziału Biologii, Geo-
grafii i Oceanologii Katedry Hydrologii Uniwersytetu G. Przed objęciem stanowiska
adiunkta w Katedrze Hydrologii oraz po jego objęciu pozwany „przedłużał” zatrudnie-
nie powoda na stanowisku adiunkta na podstawie statutu Uniwersytetu, co praktycz-
nie oznaczało zrzeczenie się prawa do wypowiedzenia stosunku pracy na podstawie
art. 94 ust. 2 w związku z art. 88 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym. Istotą wystę-
pującego w sprawie problemu jest pytanie, jak liczy się na gruncie art. 88 ust. 2
ustawy o szkolnictwie wyższym „okres zatrudnienia na stanowisku adiunkta osoby
niemającej stopnia doktora habilitowanego”? Zdaniem Sądu Okręgowego, do okresu
tego wlicza się wszystkie okresy zatrudnienia na stanowisku adiunkta w uczelni, nie-
zależnie od tego w jakiej jednostce zatrudnienie miało miejsce i jaka była podstawa
5
nawiązania tego zatrudnienia. Jest to zdaniem powoda wykładnia błędna. Stanowi-
sko adiunkta jest związane z konkretną jednostką organizacyjną oraz zależy od po-
siadanych kwalifikacji i wykształcenia. Warunkiem zatrudnienia na danym stanowisku
jest wyłonienie kandydata po zakwalifikowaniu w drodze konkursu otwartego (art. 85
ust. 2 ustawy u szkolnictwie wyższym). W konkursie bada się, czy kandydat spełnia
warunki formalne oraz oczekiwania uczelni wymagane do zatrudnienia na danym
stanowisku. Zgodnie z art. 86 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym elementem aktu
mianowania jest miejsce pracy. Każdy akt mianowania określa jednostkę organiza-
cyjną, w której wykonywana jest praca. Dlatego zdaniem powoda, przyjąć należy, że
w art. 88 ust. 2 ustawy u szkolnictwie wyższym mowa jest o zatrudnieniu w tej jedno-
stce, w której adiunkt objął stanowisko w drodze konkursu otwartego. Jeśli kandydat
pracował już na stanowisku adiunkta w innej jednostce tej samej szkoły wyższej, to
okoliczność ta - po wygraniu przez niego konkursu - nie może prowadzić do uszczu-
plenia jego uprawnień w stosunku do kandydatów „z zewnątrz”. Stanowisko, jakie
reprezentuje Sąd Okręgowy prowadzi do konsekwencji trudnych do pogodzenia ze
zdrowym rozsądkiem i sprawiedliwością. Gdyby adiunkt zatrudniony w Katedrze Teo-
rii Literatury Romańskiej złożył podanie na konkurs na stanowisko adiunkta w Kate-
drze Teorii Prawa i konkurs ten wygrał (coraz częstsze w przypadku osób z dwoma
„dyplomami”), to na gruncie wykładni dokonanej przez Sądy dojść należałoby do
wniosku, że dla potrzeb ustalenia czasu zatrudnienia, o którym mowa w art. 88 ust. 2
ustawy u szkolnictwie wyższym, oba okresy sumuje się. Osoba, która jednego dnia
jest najlepszym kandydatem na stanowisko adiunkta w danej jednostce i wygrywa
konkurs, następnego dnia mogłaby otrzymać wypowiedzenie z powodu braku roz-
prawy habilitacyjnej. W stanowisku tym tkwi wewnętrzna sprzeczność. Powód nie
„przeszedł” z Zakładu Oceanografii Fizycznej do Katedry Hydrologii, jak określają to
Sąd Rejonowy i Okręgowy. Termin „przejście” sugeruje, że doszło do zmiany treści
dotychczasowego stosunku pracy za zgodą powoda. Gdyby intencją stron było
„przejście” powoda z jednej jednostki do drugiej, nie byłoby konieczności organizo-
wania konkursu otwartego. Konkurs został zorganizowany, gdyż pozwany poszukiwał
najlepszego kandydata na stanowisko adiunkta w Katedrze Hydrologii. Powód został
zakwalifikowany na to stanowisko w drodze konkursu i objął je, co znaczy, że w oce-
nie pozwanego spełniał wszelkie wymagane kryteria i oczekiwania, a brak rozprawy
habilitacyjnej w czasie zatrudnienia w Zakładzie Oceanografii Fizycznej nie był dla
pozwanego przeszkodą. Bezpodstawne jest stanowisko Sądu Okręgowego, iż kon-
6
kurs zorganizowano po to, aby dać powodowi szansę na zakończenie habilitacji.
Konkurs został zorganizowany i przeprowadzony uczciwie oraz zgodnie z prawem.
Powód powinien być traktowany w świetle art. 88 ustawy o szkolnictwie wyższym, jak
osoba „z zewnątrz”, gdyż musiał spełnić wszystkie wymagania, jakie określał regula-
min konkursu na stanowisko adiunkta w Katedrze Hydrologii. Powód nigdy nie twier-
dził, że stosunek pracy adiunkta nawiązywany jest z poszczególnymi jednostkami
organizacyjnymi szkoły wyższej. Stanowisko, iż taki stosunek łączy adiunkta i szkołę
wyższą, nie podważa twierdzenia, że okres zatrudnienia adiunkta, o którym mowa w
art. 88 ust. 2 ustawy u szkolnictwie wyższym, liczy się od chwili objęcia stanowiska
adiunkta, na które dana osoba została zakwalifikowana w drodze konkursu otwar-
tego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 188 ust. 1 ustawy u szkolnictwie wyższym, jej przepisy stosuje
się do stosunków pracy pracowników uczelni powstałych przed dniem jej wejścia w
życie. Do okresu mianowania i zatrudnienia, o których mowa w art. 88 ust. 2 ustawy,
wlicza się okresy mianowania i zatrudnienia na stanowisku adiunkta po dniu 31 sierp-
nia 1984 r. Dziewięcioletni termin z art. 88 ust. 2 ustawy w stosunku do powoda za-
czął więc bieg w dniu 31 sierpnia 1984 r. i upłynął 31 sierpnia 1993 r. Od tego czasu
strona pozwana na podstawie swojego statutu sześciokrotnie przedłużała powodowi
okres zatrudnienia, łącznie przez okres 8 lat (od 1 września 1993 r. do 30 września
2001 r.). W tym czasie powód zmienił stanowisko pracy, gdyż w wyniku wygrania
konkursu zorganizowanego na podstawie art. 85 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyż-
szym, w dniu 1 września 1998 r. objął stanowisko adiunkta w Katedrze Hydrologii na
Wydziale Biologii, Geografii i Oceanologii. Zgodnie z art. 85 ust. 2 ustawy u szkolnic-
twie wyższym, mianowanie po raz pierwszy na dane stanowisko w uczelni pracow-
nika naukowo-dydaktycznego i naukowego oraz starszego wykładowcy i wykładowcy
następuje po zakwalifikowaniu w drodze konkursu otwartego. Trafnie powód wska-
zuje, że objęcie w drodze konkursu stanowiska adiunkta w uczelni może mieć zna-
czenie dla oceny biegu terminu z art. 88 ust. 2 ustawy. Nietrafnie jednak porównuje tę
sytuację z objęciem takiego stanowiska przez osobę, która nie była pracownikiem
uczelni. Jest przecież oczywiste, że termin z art. 88 ust. 2 ustawy może biec tylko w
czasie trwania stosunku pracy. Jeżeli więc w drodze konkursu stanowisko adiunkta
7
obejmuje osoba niebędąca pracownikiem uczelni, to termin z art. 88 ust. 2 rozpo-
czyna się z chwilą nawiązania stosunku pracy. Jest to więc inna sytuacja względem
przypadku objęcia w drodze konkursu stanowiska adiunkta przez osobę pozostającą
w stosunku pracy z uczelnią, co do której termin z art. 88 ust. 2 ustawy już rozpoczął
bieg. Wszyscy bowiem zgadzają się, że mianowanie adiunkta w szkole wyższej po-
woduje nawiązanie stosunku pracy z uczelnią jako pracodawcą, a nie z poszczegól-
nymi jej jednostkami organizacyjnymi (wyrok z dnia 24 marca 1999 r., I PKN 635/98,
(OSNAPiUS 2000 nr 10, poz. 384; OSP 2001 nr 6, poz. 97 z glosą P. Kucharskiego).
W takiej sytuacji nie mamy do czynienia z nawiązaniem nowego stosunku pracy, a
więc z tej przyczyny nie można twierdzić, aby termin z art. 88 ust. 2 ustawy rozpoczy-
nał na nowo bieg. Rację ma powód, gdy twierdzi, że jedność stosunku pracy nie
przesądza jeszcze o wykluczeniu możliwości uznania, że objęcie stanowiska adiun-
kta w drodze konkursu przez osobę już pozostającą w stosunku pracy z uczelnią,
powoduje rozpoczęcie na nowo biegu terminu z art. 88 ust. 2 ustawy. Można też się
zgodzić ze wskazywanymi przypadkami takiej sytuacji (zmiana specjalizacji, wykorzy-
stanie innych, nowych kwalifikacji). Dotyczyć to może zwłaszcza zmiany tematu
pracy habilitacyjnej. Przykłady wskazane przez powoda mają jednak charakter abs-
trakcyjny, oderwany od stanu faktycznego sprawy. Przesłanką zaskarżonego roz-
strzygnięcia jest przecież ustalenie, że powód nie zmienił specjalizacji naukowej, nie
wykorzystał żadnych nowych kwalifikacji, a przede wszystkim nie wystąpiły żadne
zmiany w jego pracy habilitacyjnej, a wręcz odwrotnie powód zobowiązał się kontynu-
ować i w krótkim terminie ukończyć dotychczasową rozprawę.
Zgodnie z art. 88 ust. 2 ustawy u szkolnictwie wyższym, okres zatrudnienia na
stanowisku adiunkta osoby niemającej stopnia naukowego doktora habilitowanego
nie powinien przekroczyć dziewięciu lat, chyba że statut uczelni określi dłuższy
okres. Rozwiązanie stosunku pracy z adiunktem mianowanym na czas nieokreślony
następuje na mocy decyzji właściwego organu z zachowaniem trzymiesięcznego
okresu wypowiedzenia z końcem roku akademickiego, w którym upłynął okres za-
trudnienia, o którym mowa w art. 88 ust. 2 ustawy (art. 94 ust. 2). Nie może budzić
zastrzeżeń, że bieg terminu z art. 88 ust. 2 ustawy, a w konsekwencji rozwiązanie
stosunku pracy ze względu na jego przekroczenie, związane są z uzyskaniem stop-
nia naukowego doktora habilitowanego. Inaczej mówiąc, jest to termin do uzyskania
tego stopnia naukowego, a więc bieg terminu należy odnosić do procesu uzyskiwa-
nia stopnia doktora habilitowanego. Istotna jest tym samym tożsamość pracy habilita-
8
cyjnej, a nie zajmowane stanowisko. Na bieg tego terminu wpływa tylko taka zmiana
stanowiska, która powoduje zmianę w zakresie procesu uzyskiwania stopnia nauko-
wego doktora habilitowanego. Termin z art. 88 ust. 2 ustawy jest bowiem związany z
procesem uzyskiwania stopnia naukowego, a nie z zajmowanym stanowiskiem w
ramach tego samego stosunku pracy. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu
uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 12 lutego 1998 r., III ZP 51/97, OSNAPiUS
1998 nr 13, poz. 387; PiP 1999 nr 7, s. 111 z glosą P. Kucharskiego) stanowisko ad-
iunkta jest stanowiskiem naukowo-dydaktycznym. Celem zatrudnienia na nim nau-
czyciela akademickiego jest prowadzenie badań naukowych i pracy dydaktycznej.
Formalnym wyrazem właściwego wykonywania przez adiunkta obowiązków w zakre-
sie pracy badawczej jest awans naukowy - uzyskanie stopnia doktora habilitowa-
nego. Obiektywnie mierzony maksymalny czas przewidziany na rozwój naukowy,
uzasadniający uzyskanie stopnia doktora habilitowanego, określa art. 88 ust. 2
ustawy na dziewięć lat. Przyczyna nieuzyskania przez adiunkta stopnia doktora habi-
litowanego w przepisanym terminie jest zasadniczo obojętna. Bieg tego terminu
ulega zawieszeniu tylko w przypadkach i na czas trwania urlopów: macierzyńskiego,
wychowawczego, dla poratowania zdrowia, na czas zatrudnienia poza uczelnią w
celu nabycia umiejętności praktycznych przydatnych do wykonywania obowiązków
naukowo-dydaktycznych oraz na czas trwania służby wojskowej (art. 90 ustawy). Są
to okresy ex lege usprawiedliwiające przerwę w badaniach naukowych i uzasadnia-
jące przedłużenie dziewięcioletniego okresu, o którym stanowi art. 88 ust. 2 ustawy.
Swoiste warunki i charakter poszczególnych uczelni uwzględniane są przez możli-
wość wyznaczenia w ich statutach dłuższego terminu rotacji. Statut uczelni może też
rozszerzyć katalog zdarzeń (sytuacji) usprawiedliwiających nieuzyskanie przez
adiunkta stopnia doktora habilitowanego w wyznaczonym ustawowo okresie. Nie
może jednak zawierać takiej regulacji, która prowadziłaby do wyeliminowania instytu-
cji rotacji. Zatrudnienie na stanowisku adiunkta nie stanowi samoistnego celu, tylko
środek, czy też etap, w drodze do uzyskania naukowo-dydaktycznej samodzielności.
Rozwiązanie stosunku pracy z adiunktem jest wobec tego swoistą „sankcją” za brak
określonego rezultatu w pracy badawczej. Przerzucenie na pracownika skutków
przeważającej części ryzyka nieuzyskania stopnia doktora habilitowanego nie po-
winno budzić zastrzeżeń. Uwzględnienie tych ogólnych uwarunkowań prowadzi do
wniosku, że mianowanie po raz pierwszy na dane stanowisko w uczelni pracownika
naukowo-dydaktycznego po zakwalifikowaniu w drodze konkursu otwartego (art. 85
9
ust. 2 ustawy u szkolnictwie wyższym) adiunkta zatrudnionego w uczelni na podsta-
wie mianowania na czas nieokreślony, co do którego rozpoczął bieg termin z art. 88
ust. 2 tej ustawy, nie powoduje rozpoczęcia na nowo biegu tego terminu, jeżeli nie
nastąpiły zmiany w zakresie postępowania zmierzającego do uzyskania stopnia nau-
kowego doktora habilitowanego. Podkreślenia wymaga też, że jak wskazano w wyżej
powołanym uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 12 lutego 1998 r.,
III ZP 51/97, termin z art. 88 ust. 2 ustawy u szkolnictwie wyższym jest terminem
maksymalnym. Możliwe jest, że strony stosunku pracy dokonają jego skrócenia w
szczególnych, uzasadnionych racjonalnie okolicznościach. Powód po objęciu no-
wego stanowiska zobowiązał się ukończyć pracę habilitacyjną w ciągu roku. Nawet,
gdyby przyjąć, że od objęcia nowego stanowiska termin do uzyskania stopnia nauko-
wego rozpoczął bieg na nowo, to i tak upłynął on, gdyż został przez strony skrócony
z racjonalnych i usprawiedliwionych przyczyn.
Z tych względów kasacja powoda podlegała oddaleniu na podstawie art. 39312
k.p.c.
========================================