II UKN 656/00

Wygrał powód
SN11 grudnia 2001·sentence
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła wysokości i podstawy prawnej górniczej renty z tytułu niezdolności do pracy. Wnioskodawca złożył wniosek przed 1 stycznia 1999 r., a ZUS przyznał mu rentę, lecz następnie ustalił jej wysokość według przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Spór sprowadzał się do tego, czy do osoby, która złożyła wniosek przed wejściem w życie tej ustawy, można stosować art. 186 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 100 ust. 2, czyli uzależniać zastosowanie nowych przepisów od zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego. Sąd Najwyższy uznał, że nie. Podkreślił rozróżnienie między warunkami nabycia prawa do świadczenia a przesłankami jego realizacji. Skoro wnioskodawca przed 1 stycznia 1999 r. spełnił wszystkie warunki do renty górniczej, to nie było podstaw do stosowania nowych przepisów FUS. Kasacja ZUS została oddalona.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Czy do wniosku o rentę złożonego przed 1 stycznia 1999 r. stosuje się przepisy ustawy o FUS na podstawie art. 186 ust. 2 pkt 2.
  • ·Rozróżnienie między warunkami nabycia prawa do świadczenia a momentem jego realizacji (wypłaty).
  • ·Czy zaprzestanie pobierania zasiłku chorobowego jest warunkiem zastosowania art. 186 ust. 2 pkt 2 wobec osoby, która złożyła wniosek przed wejściem w życie ustawy.
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnieniem oraz wnioskami. Stosownie do art. 3931 pkt 1 KPC podstawę kasacji może stanowić naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub nie- właściwe zastosowanie. W rozpoznawanej sprawie, jako podstawę kasacji wskazano zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu prawa materialnego, art. 186 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubez- pieczeń Społecznych, bez konkretyzacji, czy Sąd Apelacyjny dokonał jego błędnej wykładni, czy też niewłaściwego zastosowania (ewentualnie - niezastosowania). Wprawdzie w uzasadnieniu kasacji jest wzmianka o wykładni art. 186 ust. 2 pkt 2 ustawy o FUS, lecz zabrakło wywodu prawnego stosownego do tej podstawy, bo- wiem wywodem takim nie jest stwierdzenie: „Zdaniem organu rentowego z wyrokiem Sądu apelacyjnego zgodzić się nie można”, jednakże powołanie się na art. 100 tejże ustawy pozwoliło Sądowi Najwyższemu na merytoryczne rozpoznanie kasacji, jako wniesionej z zarzutem błędnej wykładni przepisu powołanego w jej części wstępnej. Jest poza sporem, że wnioskodawca zgłosił wniosek o górniczą rentę z tytułu niezdolności do pracy w dniu 12 listopada 1998 r., a organ rentowy, na podstawie przepisów ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 1995 r. Nr 30, poz. 154 ze zm.), decyzją z dnia 18 stycznia 1999 r. rentę tę przyznał - z równoczesnym zawieszeniem jej wypłaty, wo- bec braku zaświadczenia z zakładu pracy o zaprzestaniu pobierania zasiłku choro- bowego. Po przesłaniu (3 marca 1999 r.) przez zakład pracy wnioskodawcy jego karty zasiłkowej organ rentowy kolejną decyzją (z 9 kwietnia 1999 r.) podjął od dnia 1999 r. wypłatę renty z tym, że ponownie ustalił jej wysokość przy zastosowaniu przepisów ustawy o FUS. Zgodnie z art. 186 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, jej przepisy sto- suje się do wniosków o świadczenia zgłoszonych przed 1 stycznia 1999 r. (przed dniem wejścia w życie ustawy), jeżeli choćby jeden z warunków do uzyskania prawa do świadczenia został spełniony, poczynając od tego dnia. Stosownie natomiast do jej art. 100 ust. 1, prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem 3 spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa, z tym, że na podstawie ust. 2 tego przepisu prawo między innymi do renty z tytułu niezdolności do pracy powstaje z dniem zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy. Prawidłowe jest stanowisko Sądu Apelacyjnego, że warunki do nabycia przez wnioskodawcę prawa do górniczej renty z tytułu niezdolności do pracy określał art. 12 ustawy o z.e.g., stanowiący, że renta ta przysługuje górnikowi, który łącznie speł- niał następujące warunki: był niezdolny do pracy, miał określony okres pracy górni- czej wraz z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi, a jego niezdolność powstała w czasie pracy górniczej lub z nią równorzędnej albo w czasie pobierania z tytułu tej pracy zasiłków z ubezpieczenia społecznego z powodu choroby lub macierzyństwa. Stosownie natomiast do art. 24 w związku z art. 76 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) prawo do świadczeń emerytalno-rentowych powstawało z dniem spełnienia się wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa, z tym, że w razie pobie- rania przez pracownika zasiłku chorobowego - jego prawo do emerytury, renty szko- leniowej lub renty z tytułu niezdolności do pracy, powstawało z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku. Na gruncie tego przepisu zarówno w doktrynie, jak i w prak- tyce sądów powszechnych oraz orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtował się pogląd rozgraniczający warunki do nabycia prawa do świadczenia emerytalno-rento- wego od przesłanek decydujących o jego realizacji. Rozgraniczenie takie potwierdził i ugruntował art. 100 ustawy o FUS; przepis ten, o treści analogicznej do art. 76 ustawy o z.e.p., został podzielony na dwa ustępy, z których pierwszy stwierdza na- bycie prawa po spełnieniu warunków ustawowych, a drugi określa przesłanki powo- dujące, że prawo do jego realizacji powstaje dopiero po zaprzestaniu pobierania świadczeń wymienionych w tym przepisie. Skoro zatem w omawianym art. 186 ust. pkt 2 ustawy o FUS ustawodawca nie przewiduje stosowania jej przepisów w stosun- ku do osób, których „prawo do świadczeń powstało po dniu wejścia w życie tej ustawy”, lecz wówczas „jeżeli choćby jeden z warunków do uzyskania prawa do świadczenia” został spełniony po tym dniu, to uzasadniony jest wyrażony w zaskar- żonym wyroku pogląd o braku podstaw prawnych do zastosowania wobec wniosko- dawcy przepisów ustawy o FUS, bowiem przed dniem 1 stycznia 1999 r. zgłosił on wniosek o górniczą rentę z tytułu niezdolności do pracy i spełnił określone w art. 12 ustawy o z.e.g. wszystkie warunki do jej przyznania. 4 Stwierdzenie kasacji: „Organ rentowy stoi na stanowisku, że oprócz opisanych w uzasadnieniu przez Sąd Apelacyjny warunków koniecznych do uzyskania prawa do renty górniczej, niezbędne jest również spełnienie warunku zawartego w art. 100 cyt. ustawy”, nie jest argumentem prawnym poddającym się do kontroli kasacyjnej, a brak stosownego wywodu sugeruje, że kasacja oparta jest na pomyleniu pojęć mate- rialnoprawnych warunków nabycia prawa do renty od jego powstania i realizacji. Przytoczona w kasacji podstawa nie jest więc usprawiedliwiona. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 39312 KPC Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================