I PKN 664/00

Orzeczenie procesowe
SN23 listopada 2001·sentence
WynagrodzenieInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła roszczenia lekarki o wynagrodzenie za okres oddelegowania na staż specjalistyczny w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych (1.10.1998–31.03.1999). Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając, że podstawą prawną był dawny akt wykonawczy z 1983 r. dotyczący specjalizacji lekarzy, a więc nie stosuje się ogólnych przepisów o podnoszeniu kwalifikacji zawodowych. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Stwierdził, że do pracowników podstawowej działalności służby zdrowia stosuje się również § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 1993 r. o zasadach i warunkach podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Jednocześnie wskazał, że sądy błędnie oparły rozstrzygnięcie na zarządzeniu MZiOS z 1983 r., które w spornym okresie nie obowiązywało już jako podstawa prawna. W konsekwencji wyrok sądu odwoławczego został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·czy pracownik podstawowej działalności służby zdrowia może korzystać z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 1993 r. o podnoszeniu kwalifikacji zawodowych
  • ·czy wynagrodzenie za czas oddelegowania na staż specjalistyczny należy ustalać według zasad jak za urlop wypoczynkowy
  • ·czy można oprzeć rozstrzygnięcie na nieobowiązującym zarządzeniu MZiOS z 1983 r.
  • ·zakres wyłączenia stosowania rozporządzenia z 1993 r. wobec odrębnych regulacji dotyczących służby zdrowia
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 23 listopada 2001 r. I PKN 664/00 Przepis § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 października 1993 r. w sprawie za- sad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i kształcenia dorosłych (Dz.U. Nr 103, poz. 472 ze zm.) stosuje się również do pracowników podstawo- wej działalności służby zdrowia (§ 1 ust. 2 pkt 1 oraz § 1 ust. 3 tego rozporzą- dzenia). Przewodniczący SSN Józef Iwulski, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Andrzej Wasilewski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2001 r. sprawy z po- wództwa Teresy K.-P. przeciwko Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w W. o wynagrodzenie, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2000 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu-Są- dowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Strzelinie wyrokiem z dnia 1 lutego 2000 r. [...], w sprawie z pozwu Teresy K.-P. przeciwko Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w W. o wynagrodzenie za okres od dnia 1 października 1998 r. do dnia 31 marca 1999 r., czyli za okres oddelegowania powódki na staż specjalistyczny celem podno- szenia kwalifikacji zawodowych, oddalił powództwo. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Rejonowy stwierdził, że stosownie do dyspozycji § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 paź- dziernika 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i kształcenia dorosłych (Dz.U. Nr 103, poz. 472), przepisów tego rozporządzenia nie 2 stosuje się do osób podnoszących kwalifikacje zawodowe w zakresie unormowanym odrębnie w przepisach dotyczących podnoszenia kwalifikacji i wykształcenia ogólne- go tych osób albo w układach zbiorowych pracy lub w przepisach o wynagradzaniu pracowników. Dlatego, zdaniem tego Sądu, odrębnym przepisem stanowiącym pod- stawę oddelegowania powódki na staż specjalistyczny było w danym wypadku za- rządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 1 lutego 1983 r. w sprawie specjalizacji lekarzy, lekarzy dentystów, magistrów farmacji oraz innych osób z wyż- szym wykształceniem zatrudnionych w służbie zdrowia i opiece społecznej (Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej Nr 3, poz. 19 ze zm.), które wydane zostało na podstawie ustawy z dnia 28 października 1950 r. o zawodzie lekarza (Dz.U. Nr 50, poz. 458 ze zm.). Wprawdzie kolejna ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza (Dz.U. z 1997 Nr 28, poz. 152 ze zm.) uchyliła ustawę o zawodzie lekarza z 1950 r., jednakże: po pierwsze - art. 67 ustawy o zawodzie lekarza z 1996 r. równocześnie stanowił, że do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych przewidzianych w tej ustawie, zachowują moc przepisy dotychczas obowiązujące, nie dłużej jednak niż przez okres jednego roku od dnia jej wejścia w życie, to znaczy od dnia 27 września 1998 r.; oraz po drugie - wedle dyspozycji art. 64 ust. 2 ustawy o zawodzie lekarza z 1996 r., lekarz, który rozpoczął specjalizację na podstawie prze- pisów dotychczasowych, miał ją nadal odbywać zgodnie z tymi przepisami. W tej sy- tuacji, biorąc pod uwagę, że z dyplomu powódki wynika, iż odbyła ona szkolenie spe- cjalistyczne w zakresie medycyny rodzinnej i złożyła egzamin państwowy w trybie zarządzenia MZiOS z 1983 r. w sprawie specjalizacji lekarzy, to należało przyjąć, że podstawą prawną jej oddelegowania na staż specjalistyczny był § 6 pkt 1 podpunkt 1 powyższego zarządzenia MZiOS z 1983 r. w sprawie specjalizacji lekarzy. Oznacza to, jak stwierdził Sąd Rejonowy, że powódka „odbywała staż w trybie ‘krótka ścieżka’, dlatego też została na okres 6-ciu miesięcy oddelegowana do placówki szkolącej i w tym okresie wykonywała pracę w ramach zatrudnienia w zakładzie opieki zdrowotnej posiadającym akredytację. Powódka nie uzyskała urlopu szkoleniowego na okres odbywania stażu specjalistycznego. Zatem jej roszczenie o przyznanie wynagrodze- nia płatnego według zasad obowiązujących przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy nie znajduje podstawy prawnej”. Apelację powódki od powyższego wyroku Sądu Rejonowego, Sąd Okręgowy- Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2000 r. [...] oddalił. W uzasadnieniu tego wyroku, Sąd Okręgowy uznał za prawidłowe 3 ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy oraz stwierdził, że trafna jest także dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna, dotycząca bezzasadności rosz- czeń powódki. Nadto, Sąd Okręgowy podkreślił w uzasadnieniu swego wyroku, że: „powódka w okresie oddelegowania została odwołana przez dyrekcję pozwanej z funkcji zastępcy ordynatora, jak również w okresie oddelegowania nie pełniła dyżu- rów lekarskich i właśnie tych składników, tj. dodatku funkcyjnego i wynagrodzenia za dyżury, słusznie nie uwzględniono w okresie delegowania”. W kasacji od powyższego wyroku Sądu Okręgowego powódka zarzuciła naru- szenie § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 1993 r. w sprawie zasad i warunków podno- szenia kwalifikacji zawodowych, wobec jego niezastosowania. Ponadto, w uzasad- nieniu kasacji podniesiono także, że Sąd Okręgowy w ogóle nie rozważył celowości oparcia swego rozstrzygnięcia na dyspozycji § 3 ust. 2 pkt 2 uchwały Rady Ministrów z dnia 25 marca 1983 r. w sprawie klasyfikacji wynagrodzeń w jednostkach gospo- darki uspołecznionej (M.P. Nr 15, poz. 85 ze zm.), który stanowił, iż: „wynagrodzenia za dyżury zakładowe i za gotowość do pracy pracowników medycznych oraz wyna- grodzenia ryczałtowe za wykonywanie dodatkowych zadań nie wchodzących w za- kres obowiązków wynikających z umowy o pracę, wypłacane są pracownikom me- dycznym przez macierzyste zakłady pracy”. Równocześnie w kasacji podniesiony został zarzut, że - wbrew ustaleniu dokonanemu przez Sąd - powódka nie została odwołana w okresie delegacji z funkcji zastępcy ordynatora, lecz „nadal tę funkcję pełniła bez nowego angażu bezpośrednio po powrocie z delegacji. Także bezpo- średnio po sześciomiesięcznym oddelegowaniu powódka wykorzystała urlop wypo- czynkowy z wszystkimi dodatkami”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest zasadna. Stosownie do dyspozycji § 1 ust. 2 pkt 1 oraz § 1 ust. 3 przepisów rozporządzenia z 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwali- fikacji zawodowych, które zostało wydane na podstawie art. 103 KP „przepisy § 2 ust. 3 oraz § 8 - 11 stosuje się do pracowników podstawowej działalności służby zdrowia”. Oznacza to w konsekwencji, że - wbrew poglądowi prawnemu Sądów obu instancji orzekających w rozpoznawanej sprawie - także w stosunku do powódki, jako pracownika podstawowej działalności służby zdrowia oddelegowanego na staż spe- cjalistyczny w celu podnoszenia kwalifikacji, miał zastosowanie również § 9 ust. 1 pkt 4 2 rozporządzenia z 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Natomiast, dla oceny prawnej w tym zakresie nie może mieć żadnego zna- czenia wskazana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego okolicz- ność, iż oddelegowując powódkę na szkolenie specjalistyczne w rozpoznawanej sprawie strona pozwana wskazała, jako podstawę prawną swej decyzji, wydane na podstawie ustawy o zawodzie lekarza z 1950 r. przepisy zarządzenia MZiOS z 1983 r. w sprawie specjalizacji lekarzy, które - w tej sytuacji - Sądy obu instancji błędnie uznały za odrębną regulację prawną w rozumieniu § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji i - w nawiązaniu do dyspozycji tego przepisu - wyłączyły dopuszczalność stosowania w rozpoznawanej sprawie § 9 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia. Zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego naruszał bowiem prawo także z tej przyczyny, że jakkolwiek w rozpoznawanej spra- wie spór dotyczy roszczenia powódki o zapłatę wynagrodzenia za czas oddelegowa- nia jej na staż specjalistyczny w okresie od dnia 1 października 1998 r. do dnia 31 marca 1999 r., to jego rozstrzygnięcie oparte zostało na nieobowiązujących już w tym czasie przepisach zarządzenia MZiOS z 1983 r. w sprawie specjalizacji lekarzy, po- nieważ: po pierwsze - ustawa o zawodzie lekarza z 1996 r. weszła w życie po upły- wie sześciu miesięcy od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw (art. 69 tej ustawy); mając na uwadze, że ustawa ta została ogłoszona w Dzienniku Ustaw z dnia 26 marca 1997 r., weszła ona w życie z dniem 26 września 1997 r.; po drugie - na pod- stawie dyspozycji art. 67 ustawy o zawodzie lekarza z 1996 r., do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych do tej ustawy, zostały wprawdzie utrzymane w mocy przepisy uprzednio obowiązujące, o ile nie były z nią sprzeczne, ale z wyraźnym za- strzeżeniem, że przepisy te będą obowiązywały „nie dłużej jednak niż przez okres 1 roku od dnia wejścia w życie ustawy”, to znaczy do dnia 26 września 1998 r.; oraz po trzecie - z powyższego wynika, że skoro roszczenie powódki dotyczy wynagrodzenia za okres od dnia 1 października 1998 r. do dnia 31 marca 1999 r. (okres oddelego- wania jej na staż specjalistyczny), kiedy to nie obowiązywało już zarządzenie MZiOS z 1983 r., to tym samym zarządzenie to nie mogło stanowić podstawy prawnej dla rozstrzygnięcia sporu sądowego w rozpoznawanej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39313 § 1 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================