II UK 85/13

UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny wyrokiem z 6 września 2012 r. oddalił apelację odwołującej się E. L. od wyroku Sądu Okręgowego z 15 listopada 2010 r., którym oddalono jej odwołanie od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji /…/ z 12 października 2009 r., zmniejszającej podstawę wymiaru emerytury odwołującej się na podstawie art. 15b ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (…), dodanym przez ustawę z 23 stycznia 2009 r., wobec służby w poprzednich organach bezpieczeństwa państwa. Wskaźnik podstawy wymiaru emerytury za okres pracy w organach bezpieczeństwa obniżono z 2,6% do 0,7%. Sąd Okręgowy wskazał, że stanowiący podstawę decyzji przepis nie jest niezgodny z przepisami ustawy zasadniczej – wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2010 r., K 6/09. Sąd 2 Apelacyjny w uzasadnieniu oddalenia apelacji potwierdził okres pracy w organach bezpieczeństwa, za który obniżono apelującej podstawę wymiaru emerytury. Nie stwierdził też niezgodności nowej regulacji z porządkiem prawnym (konstytucyjnym) oraz z Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Wskazał również na uchwałę Sądu Najwyższego z 3 marca 2011 r., II UZP 2/11, stwierdzającą, że za każdy rok pełnienia służby w latach 1944-1990 w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, emerytura wynosi 0,7 % podstawy jej wymiaru (art. 15b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji …), co oznacza, że wysokość emerytury wyliczanej wyłącznie za okresy pełnienia takiej służby może być niższa od 40% podstawy wymiaru tego świadczenia. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na konieczność rozpoznania przez Sąd Najwyższy następujących istotnych zagadnień prawnych: „I. Czy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wyłącza kompetencję sądów powszechnych do zbadania zgodności zastosowanych w sprawie Wnioskodawczyni przepisów z Europejską Konwencją Praw Człowieka i Podstawowych Wolności? II. Czy sądy powszechne rozpoznając sprawę mogą powoływać się blankietowo na uzasadnienie Sądu Konstytucyjnego, bez przeprowadzenia indywidualnej analizy sprawy i bez rozpoznania stawianych zarzutów z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności? III. Czy sądy powszechne rozpoznając sprawę Wnioskodawczyni, po wydaniu wyroku przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 24.02.2010 r. w sprawie o sygn. akt K 6/09, stwierdzającego zgodność zaskarżonych przepisów z Konstytucją RP, nie posiadają legitymacji do przeprowadzenia pełnego testu proporcjonalności ustawowego mechanizmu obniżenia emerytur z uwagi na zróżnicowaną sytuację adresatów Ustawy Zmieniającej, w szczególności w sytuacji wnioskodawczyni. IV. Czy sądy powszechne rozpoznające sprawę Wnioskodawczyni mogą uchylić się od zastosowania Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i powoływać się wyłącznie na wyrok Trybunału Konstytucyjnego? Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie ma zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony. Jego treść w znacznej części powiela treść wniosku w podobnej sprawie skarżącego A. G., w której odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (postanowienie Sądu Najwyższego z 23 listopada 2010 r., II UK 228/12). W uzasadnieniu odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania podniesiono wówczas, między innymi, że istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. powinno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest bowiem działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym, poprzez ochronę obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki stosowania prawa. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wskazano przepisów prawa, z którymi wiąże się postawione problemy. Ponadto autorka skargi kasacyjnej przedstawiła „problemy” bez ich wystarczającego powiązania z ustalonymi w zaskarżonym wyroku okolicznościami faktycznymi (por. art. 39813 § 1 i § 2 k.p.c.). Nie zostały uzasadnione twierdzenia skargi o rzekomo „blankietowym” powoływaniu się przez Sąd na wyrok Trybunału Konstytucyjnego bez przeprowadzenia indywidualnej analizy sprawy, uchyleniu się od zastosowania Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i podstawowych Wolności, czy też powołaniu się na nieaktualne orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie ma rzeczowej jurydycznej argumentacji odpowiedniej dla wykazania istotnego zagadnienia prawnego sprawy w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Ocena ta jest aktualna, ze względu na tożsamość treści wniosku, również w obecnej sprawie. Dodać należy, że również Europejski Trybunał Praw Człowieka 14 maja 2013 r. nie uwzględnił zarzutów skarżących, którym zmniejszono podstawę wymiaru do 0,7% za okres pracy w organach bezpieczeństwa, a ścisłej uznał za niedopuszczalne i nie przyjął do rozpoznania skargi kierowane przeciwko Polsce (sprawa Cichopek i innych – 15189/10 i dalsze). 4 Innymi słowy istotne zagadnienie prawne oprócz zakotwiczenia problemu w przepisach prawnych, wymagałoby również przełamania lub przedstawienia co najmniej zasadnej jurydycznej kontrargumentacji, która pozwalałaby odejść od zgodnego dotychczas orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego. Takiego zagadnienia o randze istotnego zagadnienia prawnego wniosek o przyjęcie skargi nie przedstawił. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 3989 § 2 k.p.c.