I UK 360/11

Wygrał pozwany
SN15 lutego 2012·
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego od decyzji ZUS odmawiającej prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sądy meriti oddaliły odwołanie, a Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. SN wskazał, że skarga nie spełnia przesłanek przedsądu: nie przedstawiono istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów. Jednocześnie SN przypomniał utrwaloną wykładnię, zgodnie z którą zaliczenie pracy do pracy w szczególnych warunkach wymaga jej stałego wykonywania w pełnym wymiarze czasu pracy na danym stanowisku. W tej sprawie ustalono, że ubezpieczony wykonywał także znaczny zakres obowiązków organizacyjno-biurowych, które nie stanowią pracy w szczególnych warunkach, dlatego nie spełnił warunków do emerytury wcześniejszej.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w przedsądzie
  • ·zaliczenie pracy do pracy w szczególnych warunkach
  • ·wymóg stałego wykonywania pracy w pełnym wymiarze czasu pracy
  • ·ocena, czy obowiązki organizacyjno-biurowe wykluczają uznanie zatrudnienia za pracę w szczególnych warunkach
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2011 r. Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 3 listopada 2010 r. na mocy którego zostało oddalone odwołanie ubezpieczonego od decyzji organu rentowego z 28 maja 2010 r. odmawiającej prawa do emerytury. Skarga kasacyjna wnioskodawcy zarzuca powyższemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego – art. 32 w związku z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; § 1 ust. 2 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, (Dz.U. Nr 8, poz. 43, ze zm.) oraz pkt 24 Działu XIV załącznika A do wyżej wymienionego rozporządzenia. 2 Jako okoliczności uzasadniające rozpoznanie skargi kasacyjnej wskazuje, że przy wydawaniu wyroków doszło do rażącego naruszenia prawa - art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, co w konsekwencji oznacza, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Skarga kasacyjna, spełniająca wymagania z przepisu art. 3984 k.p.c. podlega dalszej kontroli w postaci tzw. przedsądu a więc badaniu, czy w sprawie występują okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania (art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.) a mianowicie, czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (co polega na przytoczeniu jego treści i wskazaniu argumentów prawnych, które z reguły prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych – por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, M.Prawn. 2001, nr 13, poz. 670), czy istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości a także potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (co wymaga przedstawienia tych rozbieżności i wykazania, że przepisy je wywołujące nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowej judykaturze sądowej). W ramach przedsądu następuje także badanie, czy skarga jest oczywiście uzasadniona (przy czym oczywistość ta musi jawić się jako rażące i od razu dostrzegalne, uwidoczniające się bez głębszej analizy naruszenie prawa wyrażające się w sprzeczności wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji) a nadto, czy w sprawie nie występuje nieważność postępowania (art. 39813 § 1 k.p.c.). Tę ostatnią okoliczność Sąd Najwyższy bierze pod uwagę z urzędu, jakkolwiek może ją także podnieść strona skarżąca, co podlega ocenie w ramach przedsądu. Oceniając skargę wniesioną przez ubezpieczonego Sąd Najwyższy nie dopatruje się występowania przesłanek pozwalających na przyjęcie jej do 3 rozpoznania. W szczególności nie formułuje ona w istocie zagadnienia prawnego w sposób, jaki oczekiwałby tego Sąd Najwyższy, nie jest też w świetle wywodów skargi kwestią wymagającą rozstrzygnięcia ani wykładnia wskazanych przepisów ani zasady ich stosowania – bowiem Sąd Najwyższy dokonał już takiej wykładni w wyroku z dnia 4 października 2007 r., I UK 111/07, LEX nr 375689 – stwierdzając, że zgodnie z art. 32 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) w związku z § 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 rozporządzenia z 1983 r., zaliczenie do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach od którego zależy przyznanie prawa do emerytury w niższym od powszechnego wieku emerytalnym, jest możliwe tylko wtedy, gdy praca jest (była) wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Łączne odczytanie § 2 ust. 1 i pkt 24 działu XIV wykazu A rozporządzenia z 1983 r. prowadzi do wniosku, że praca polegająca na kontroli międzyoperacyjnej, kontroli jakości produkcji i usług oraz dozorze inżynieryjno-technicznym może być uznana za pracę w szczególnych warunkach, jeżeli pracownik stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy sprawował taką kontrolę lub dozór na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace określone w wykazie A, czyli kwalifikowane jako praca w szczególnych warunkach. Z dokładnego brzmienia pkt 24 działu XIV wykazu A do rozporządzenia z 1983 r. wynika, że warunkiem zakwalifikowania tego rodzaju kontroli i dozoru jako pracy wykonywanej w warunkach szczególnych jest to, aby na oddziałach i wydziałach, na których są one wykonywane, jako podstawowe wykonywane były prace wymienione w wykazie. Oznacza to, że objęcie takim nadzorem lub kontrolą także innych niż wymienione w wykazie prac nie wyłącza zakwalifikowania samego nadzoru lub kontroli jako pracy w szczególnych warunkach, jeżeli te inne (podlegające dozorowi lub kontroli) prace nie są na danym oddziale lub wydziale podstawowe. Jak wynika z ustaleń faktycznych ubezpieczony nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, albowiem spora część jego obowiązków była związana z pracami organizacyjno-biurowymi, które w żaden sposób nie mogą zostać zakwalifikowane jako praca świadczona w warunkach szczególnych z uwagi, że wykonując te prace nie przebywał stale w 4 środowisku pracy, w którym zatrudnieni są pracownicy wykonujący prace w szczególnych warunkach. Z powyższych motywów Sąd Najwyższy - na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. - odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.