III UK 171/10

Wygrał pozwany
SN10 marca 2011·
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej ubezpieczonego do rozpoznania w sprawie o prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Spór dotyczył odmowy ZUS przyznania emerytury oraz zarzutu, że ubezpieczony wykonywał pracę elektromechanika akumulatorowego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. SN uznał jednak, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie został prawidłowo uzasadniony: skarżący nie wskazał konkretnego przepisu budzącego wątpliwości ani nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni. Podkreślono, że w postępowaniu kasacyjnym wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania musi być odrębnym, samodzielnym elementem pisma. SN przypomniał też, że organ rentowy i sąd samodzielnie oceniają spełnienie przesłanek do wcześniejszej emerytury, a do pracy w szczególnych warunkach zalicza się wyłącznie pracę rzeczywiście wykonywaną stale i w pełnym wymiarze, bez uwzględniania innych czynności nieoddziałujących szkodliwie. Ostatecznie skarga nie została przyjęta do rozpoznania.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·wymogi formalne wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
  • ·przesłanki wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach
  • ·znaczenie pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy
  • ·samodzielna ocena przez ZUS i sąd spełnienia warunków do emerytury
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie podlegają rozpoznaniu na etapie „przedsądu”, natomiast przytoczone podstawy kasacyjnej i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych lub ich uzasadnienia, bo choć dla obu tych przesłanek argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Zagadnienie prawne jest to zagadnienie, które wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego lub uregulowaniem prawnym, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno zatem nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało sformułowane i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero bowiem wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne” (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC z 2002 nr 1, poz. 11, z dnia 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01, OSNP z 2004 nr 9, poz. 158 oraz z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda z 2004 7-8, poz. 51). Ponadto rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego nie może się sprowadzać do odpowiedzi na zarzuty skarżącego skierowane pod adresem zaskarżonego orzeczenia ani też do odpowiedzi na wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą obowiązujących reguł wykładni bądź w drodze prostego zastosowania przepisów. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wymagań tych nie spełnia już tylko dlatego, że skarżący nie przedstawia przepisu, z którym miałaby się łączyć sformułowana przez niego wątpliwość, ani jakiegokolwiek 4 wywodu prawnego dla wykazania, że istotnie występują poważne wątpliwości co do „wykładni pojęcia pełnego wymiaru czasu pracy przy wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach”. Przepisu, z którego wątpliwość skarżącego mogłaby wynikać nie stanowi przywołany przez niego § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, który reguluje zupełnie inną kwestię, a mianowicie sposób stwierdzania przez pracodawcę okresu wykonywania pracy w warunkach określonych w § 2 ust. 1 tego rozporządzenia. Sąd Najwyższy nie jest natomiast ani uprawniony, ani zobowiązany do domyślania się, o jaką normę prawną skarżącemu chodzi. Należy tylko zauważyć, że po pierwsze - organ rentowy (oraz sądowy) samodzielnie stwierdza spełnienie przesłanek do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury i nie wiążą go zapatrywania podmiotów wystawiających dokumenty przedkładane przez wnioskodawców na temat kwalifikacji prawnej zdarzeń mających znaczenie dla oceny wniosku (por. np. wyrok Sądu najwyższego z dnia 4 sierpnia 2009 r., I UK 77/09, LEX nr 558288), a po drugie - w judykaturze Sądu Najwyższego podkreśla się jednomyślnie, że z przywileju przejścia na emeryturę w niższym wieku emerytalnym mogą korzystać wyłącznie pracownicy, którzy byli rzeczywiście zatrudnieni stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szkodliwych warunkach, a w konsekwencji nie jest dopuszczalne uwzględnianie przy ustalaniu okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika (por. między innymi wyroki z dnia 17 września 2007 r., III UK 51/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 328; z dnia 19 września 2007 r., III UK 38/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 329 oraz z dnia 4 czerwca 2008 r., II UK 306/07, OSNP 2009 nr 21-22, poz. 290). Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.