Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej ubezpieczonego do rozpoznania w sprawie o prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Spór dotyczył odmowy ZUS przyznania emerytury oraz zarzutu, że ubezpieczony wykonywał pracę elektromechanika akumulatorowego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. SN uznał jednak, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie został prawidłowo uzasadniony: skarżący nie wskazał konkretnego przepisu budzącego wątpliwości ani nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni. Podkreślono, że w postępowaniu kasacyjnym wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania musi być odrębnym, samodzielnym elementem pisma. SN przypomniał też, że organ rentowy i sąd samodzielnie oceniają spełnienie przesłanek do wcześniejszej emerytury, a do pracy w szczególnych warunkach zalicza się wyłącznie pracę rzeczywiście wykonywaną stale i w pełnym wymiarze, bez uwzględniania innych czynności nieoddziałujących szkodliwie. Ostatecznie skarga nie została przyjęta do rozpoznania.
Kluczowe kwestie prawne:
·wymogi formalne wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
·przesłanki wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach
·znaczenie pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy
·samodzielna ocena przez ZUS i sąd spełnienia warunków do emerytury
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie podlegają rozpoznaniu na etapie „przedsądu”, natomiast przytoczone
podstawy kasacyjnej i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi
kasacyjnej do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te
elementy muszą być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie
przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z art. 3984
§ 2 k.p.c. nie
wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych lub ich uzasadnienia, bo choć dla
obu tych przesłanek argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach
przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej
do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie.
Zagadnienie prawne jest to zagadnienie, które wiąże się z określonym
przepisem prawa materialnego lub procesowego lub uregulowaniem prawnym,
których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej
sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Wskazanie
zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej
powinno zatem nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi
zostało sformułowane i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych
ocen. Dopiero bowiem wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy
przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy
jest to zagadnienie „istotne” (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja
2001 r., II CZ 35/01, OSNC z 2002 nr 1, poz. 11, z dnia 13 sierpnia 2002 r., I PKN
649/01, OSNP z 2004 nr 9, poz. 158 oraz z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02,
Wokanda z 2004 7-8, poz. 51). Ponadto rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego nie
może się sprowadzać do odpowiedzi na zarzuty skarżącego skierowane pod
adresem zaskarżonego orzeczenia ani też do odpowiedzi na wątpliwości
skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą obowiązujących reguł wykładni bądź
w drodze prostego zastosowania przepisów.
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
wymagań tych nie spełnia już tylko dlatego, że skarżący nie przedstawia przepisu, z
którym miałaby się łączyć sformułowana przez niego wątpliwość, ani jakiegokolwiek
4
wywodu prawnego dla wykazania, że istotnie występują poważne wątpliwości co do
„wykładni pojęcia pełnego wymiaru czasu pracy przy wykonywaniu pracy w
szczególnych warunkach”. Przepisu, z którego wątpliwość skarżącego mogłaby
wynikać nie stanowi przywołany przez niego § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady
Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników
zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, który
reguluje zupełnie inną kwestię, a mianowicie sposób stwierdzania przez
pracodawcę okresu wykonywania pracy w warunkach określonych w § 2 ust. 1 tego
rozporządzenia. Sąd Najwyższy nie jest natomiast ani uprawniony, ani
zobowiązany do domyślania się, o jaką normę prawną skarżącemu chodzi. Należy
tylko zauważyć, że po pierwsze - organ rentowy (oraz sądowy) samodzielnie
stwierdza spełnienie przesłanek do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury i nie
wiążą go zapatrywania podmiotów wystawiających dokumenty przedkładane przez
wnioskodawców na temat kwalifikacji prawnej zdarzeń mających znaczenie dla
oceny wniosku (por. np. wyrok Sądu najwyższego z dnia 4 sierpnia 2009 r., I UK
77/09, LEX nr 558288), a po drugie - w judykaturze Sądu Najwyższego podkreśla
się jednomyślnie, że z przywileju przejścia na emeryturę w niższym wieku
emerytalnym mogą korzystać wyłącznie pracownicy, którzy byli rzeczywiście
zatrudnieni stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szkodliwych warunkach, a w
konsekwencji nie jest dopuszczalne uwzględnianie przy ustalaniu okresu pracy w
szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze innych równocześnie
wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały
szkodliwie na organizm pracownika (por. między innymi wyroki z dnia 17 września
2007 r., III UK 51/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 328; z dnia 19 września 2007 r., III
UK 38/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 329 oraz z dnia 4 czerwca 2008 r., II UK
306/07, OSNP 2009 nr 21-22, poz. 290).
Z tych względów na podstawie art. 3989
§ 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.