III UZ 23/11

uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 lutego 2008 r., SK 82/06, OTK-A 2008 nr 1, poz. 3). Kapitał ten jest bowiem obliczany dla każdego ubezpie- czonego urodzonego po dniu 31 grudnia 1948 r. i przed dniem 1 stycznia 1969 r. opłacającego składkę na ubezpieczenie społeczne lub za którego składkę tę opłacał płatnik składek, stanowiąc rodzaj rozliczenia z systemem ubezpieczeń obowiązują- cym przed 1999 r. Kwota kapitału początkowego oraz kwota składek na ubezpiecze- nie społeczne wpłacona po dniu 31 grudnia 1998 r. będą stanowiły bazę obliczenia emerytury przysługującej w przyszłości osobom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r., spełniającym warunki do jej przyznania po 2006 r. Aby obliczyć kapitał początko- wy, należy obliczyć hipotetyczną emeryturę, jaką ubezpieczony otrzymałby w dniu 1 stycznia 1999 r., i pomnożyć tę kwotę przez 209 miesięcy, to jest ustaloną przez główny Urząd Statystyczny na dzień 1 stycznia 1999 r. średnią długość dalszego trwania życia osób w wieku 62 lat (art. 173 ust. 2). Wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy (art. 173 ust. 3). Przy ustalaniu okresów składkowych i nieskładkowych obowiązują zasady określone przy ustalaniu prawa do emerytury, co oznacza, że uwzględnieniu podlegają wyłącznie okresy (do dnia 31 grudnia 1998 r.) uznawane za składkowe i nieskładkowe w rozumieniu art. 6 i 7 ustawy o emeryturach i rentach. Analogicznie jak przy ustalaniu prawa do emerytury obowiązuje również ograniczenie zaliczania okresów nieskładkowych do wysokości 8 1/3 udowodnionych okresów składkowych. I tu okresy składkowe i nieskładkowe przyjmuje się przy tym oddzielnie z uwzględnieniem pełnych miesięcy (art. 173 ust. 1 i 2 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy). Podstawę wymiaru kapitału początkowego obli- cza się zaś według zasad obowiązujących przy ustalaniu podstawy wymiaru emery- tury i renty (art. 173 ust. 3), czyli z 10 lat kalendarzowych wybranych z ostatniego 19- lecia, tj. z lat 1980 - 1998 albo z dowolnie wybranych 20 lata kalendarzowych z ca- łego okresu podlegania ubezpieczeniu (art. 173 ust. 3). Tylko ubezpieczeni, którzy nie ukończyli 30 roku życia w dniu 31 grudnia 1998 r., mogą wnioskować o ustalenie podstawy wymiaru kapitału początkowego z okresu faktycznego podlegania ubezpie- czeniu społecznemu (art. 173 ust. 3 w związku z art. 17 ust. 1), jednakże przy za- chowaniu reguł określonych w art. 15 ust. 4 pkt 2 ustawy. To wszystko sprawia, iż kapitał początkowy, choć nie jest emeryturą, wykazuje wszakże istotne podobieństwo do tego świadczenia ze względu na sposób jego ustalania, a nadto bez wątpienia służyć ma do ustalenia emerytury, o której mowa w art. 24 i następnych ustawy o emeryturach i rentach, tzn. do emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., co jednoznacznie wynika z art. 25 ust. 1 tej ustawy. Stanowi bowiem jeden z elementów obliczenia owej emerytury. Dodać wypada, że osoba, która jest stroną postępowania w sprawach o ustalenie kapitału początkowego, czy też o jego wysokość, bez wątpienia może być porównywana z ubezpieczonym ubiegającym się o prawo do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego. Faktycznie występuje bowiem o ustalenie jednego ze składników swojej przyszłej emerytury. Zdaniem Sądu Najwyższego, przedstawione wyżej argu- menty przemawiają zatem za przyjęciem, że sprawami o najbardziej zbliżonym ro- dzaju do sprawy o wysokość kapitału początkowego w rozumieniu § 5 rozporządze- nia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, przy uwzględnieniu kryte- riów zarówno podmiotowych, jak i przedmiotowych, są sprawy o świadczenia pie- niężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego wymienione w § 11 ust. 2 tego rozporządzenia. Pogląd ten nie pozostaje przy tym w jakiejkolwiek sprzeczności ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zawartym w postanowieniu z dnia 27 lutego 2007 r., II UZ 67/06 (OSNP 2008 nr 9-10, poz. 151), zgodnie z którym sprawa o wysokość kapitału początkowego jest sprawą o prawa majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi różnica pomiędzy wysokością kapitału po- 9 czątkowego ustaloną przy uwzględnieniu okresów, których włączenia do podstawy wyliczenia tego kapitału domaga się ubezpieczony, a wysokością kapitału początko- wego ustaloną w decyzji organu rentowego, jeśli zważyć że powoływany wielokrotnie § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. okre- śla jedną tylko stawkę minimalną dla spraw w nim wymienionych, bez względu na wartość przedmiotu sporu, czy też wartość przedmiotu zaskarżenia charakterystycz- ną dla tych spraw. W sprawach takich stawki minimalne określone w § 6 rozporzą- dzenia nie znajdują natomiast zastosowania. Kierując się przedstawionymi wyżej motywami oraz opierając się na treści art. 39816 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., a także na podstawie art. 98 § 1 i 2 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. oraz § 11 ust. 2 w związku z § 5, § 12 ust. 1 pkt 2 i § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji swego postanowienia. ========================================