II PZ 12/11

POSTANOWIENIE Dnia 22 czerwca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący) SSN Romualda Spyt (sprawozdawca) SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie z powództwa M. W. przeciwko BSJP o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 czerwca 2011 r., zażalenia powódki na wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 lutego 2011 r., zmienia zaskarżone postanowienie i zasądza od powódki M. W. na rzecz BSJP Sp. z o.o. kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 10 lutego 2011 r. Sąd Okręgowy Wydział Pracy, oddalił apelację powódki - M. W.– od wyroku Sądu Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 lipca 2010 r., oddalającego powództwo o odszkodowanie przeciwko BSJP Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 900 zł tytułem zwrotu stronie pozwanej kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. 2 Pełnomocnik powódki wniósł zażalenie na postanowienie o przyznaniu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego stronie pozwanej w instancji odwoławczej w kwocie 900 zł, wnosząc o jego zmianę i przyznanie tych kosztów w kwocie 60 zł. W uzasadnieniu zażalenia stwierdzono, że „Sąd przyznał pełnomocnikowi pozwanego kwotę 900 zł, bowiem jak można się domyśleć, Sąd II Instancji kierował się wartością przedmiotu sporu. Z takim rozstrzygnięciem nie sposób się jednak zgodzić, szczególnie biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika pozwanego, który wziął udział jedynie w rozprawie apelacyjnej.” Skarżący podniósł, że nie można jednocześnie tracić z widoku, że w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) - ustawodawca przewidział wynagrodzenie pełnomocnika za udział w tego rodzaju sprawach, z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącego, brak jest więc podstaw, by stosować stawki zależne od wartości przedmiotu sporu wymienione w § 6 tego rozporządzenia, skoro przepis szczególny stanowi w sposób jednoznaczny o wysokości wynagrodzenia za prowadzenie określonej sprawy. W tej sytuacji przyznawanie pełnomocnikowi pozwanego, którego nakład pracy ograniczył się do jednorazowego stawiennictwa w Sądzie na rozprawie apelacyjnej, kwoty tak wygórowanej, nie może nawet znaleźć uzasadnienia nakładem pracy włożonym przez tego pełnomocnika w prowadzenie sprawy. Podkreślono też, że powódka od samego początku dochodziła w niniejszej sprawie odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę. W odpowiedzi na zażalenie strona pozwana wniosła o jego oddalenie i zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Kwestia rodzaju opłaty za czynności radcy prawnego (także adwokata) z tytułu zastępstwa prawnego w sprawie ze stosunku 3 pracy o odszkodowanie, o którym mowa w art. 45 § 1 k.p. i art. 56 § 1 nie była rozstrzygana jednolicie. Przyjmowano więc z jednej strony, że rozwiązanie wynikające z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu oraz z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), polegające na przyznaniu stawek minimalnych za prowadzenie spraw, w których pracownik dochodzi uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, czy przywrócenia do pracy (odpowiednio § 11 ust. 1 pkt 1 i § 12 ust. 1 pkt 1 przywołanych rozporządzeń) i zarazem potraktowanie takiego samego rodzaju spraw odmiennie, ze względu na możliwość zasądzenia alternatywnego roszczenia w postaci odszkodowania (§ 11 ust. 1 pkt 2 i § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzeń), a co za tym idzie innego sposobu ustalania wysokości opłaty za czynności pełnomocnika, jest wadliwe. Wedle innego poglądu gramatyczna (językowa) wykładnia przepisów § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 i § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzeń w sprawie opłat prowadzi do wniosku, że traktują one zdecydowanie odrębnie i odmiennie sytuację, w której pracownik dochodzi uznania wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne lub przywrócenia do pracy (pkt 1) i sytuację, w której domaga się zasądzenia na jego rzecz odszkodowania za niezgodne z prawem lub nieuzasadnione wypowiedzenie mu umowy o pracę lub rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia (pkt 2). Dosłowne brzmienie § 11 ust. 1 pkt 2 i § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzeń w sprawie opłat nie daje podstaw do wyłączenia z kategorii spraw "o odszkodowanie" tych spraw, w których pracownik występuje z roszczeniem o odszkodowanie z art. 45 § 1 k.p. albo z art. 56 § 1 k.p., zamiast z roszczeniem o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne lub o przywrócenie do pracy. 4 Powyższy problem stał się przedmiotem rozstrzygnięcia w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2011 r., I PZP 6/10 (niepublikowanej), której nadano moc zasady prawnej. Zgodnie z jej treścią, podstawę zasądzenia przez sąd opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w sprawie ze stosunku pracy o odszkodowanie, o którym mowa w art. 56 § 1 w związku z art. 58 k.p., stanowi stawka minimalna określona w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Moc wiążąca tej zasady prawnej dotyczy wprawdzie powołanych w niej przepisów, a nie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu oraz art. 45 § 1 k.p., lecz z uwagi na to, że są to unormowania analogiczne, przyjęcie poglądu odmiennego nie może znaleźć akceptacji. Stąd też należna od powódki kwota zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym przed Sądem Okręgowym wynosi 60 zł (§ 12 ust. 1 pkt 1 w związku z § 11 ust. 1 pkt 1 ostatnio przywołanego rozporządzenia). Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na mocy art. 39816 k.p.c. związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.