I PK 150/08

Wyrok z dnia 17 lutego 2009 r. I PK 150/08 Z art. 43 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowni- czych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. Nr 158, poz. 1121 ze zm.) wynika, że zakres świadczeń i wystąpienie niewypłacalności pracodawcy, po- winny być oceniane według przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (jed- nolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w okresie, za który roszczenia nie zostały zaspokojone. Przewodniczący SSN Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca), Sędziowie SN: Zbigniew Korzeniowski, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2009 r. sprawy z powództwa Mieczysława M. przeciwko Funduszowi Gwarantowa- nych Świadczeń Pracowniczych w W. - Biuru Terenowemu w K. o wypłatę świad- czeń, na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 3 kwietnia 2008 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasa- cyjnego. U z a s a d n i e n i e Powód Mieczysław M. wniósł przeciwko Funduszowi Gwarantowanych Świad- czeń Pracowniczych pozew o zasądzenie świadczeń należnych od pracodawcy w łącznej kwocie 13.726 złotych, na którą składa się wynagrodzenie za czerwiec, lipiec 2001 r. oraz wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy w okresie od 15 paździer- nika do 19 listopada 2001 r. Uzasadniając swoje roszczenie podniósł, że jego były pracodawca nie prowadzi żadnej działalności, jest zadłużony, jego pasywa przewyż- szają wartość aktywów i prowadzone są postępowania egzekucyjne i sądowe oraz 2 znajduje się w faktycznej upadłości. A zatem jest niewypłacalny w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalno- ści pracodawcy (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85 ze zm. - zwana ustawą z 1993 r.). Pozwany Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - Biuro Terenowe w K. wniósł o oddalenie powództwa z uwagi na brak w stosunku do byłego pracodawcy powoda przesłanki niewypłacalności, który jest nadal zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wyrokiem z dnia 27 listopada 2007 r. Sąd Rejonowy Katowice - Zachód - Sąd Pracy oddalił powództwo. W motywach swego orzeczenia wskazał, iż niewątpliwie egzekucje z majątku pracodawcy powoda były bezskuteczne. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2006 r. Komornik Sądowy Rewiru przy Sądzie Rejonowym w P. umorzył postępowanie eg- zekucyjne właśnie z tej przyczyny. Były pracodawca powoda P.-B. Sp. z o.o. wpisany jest do rejestru sądowego. W Krajowym Rejestrze Sądowym brakuje wpisów o likwi- dacji bądź upadłości spółki. Powód wystąpił do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń o wypłatę świad- czenia z tytułu wynagrodzenia za czerwiec, lipiec 2001 r. i wynagrodzenia za czas choroby od 15 października do 19 listopada 2001 r. Pozwany odmówił powodowi wy- płaty świadczeń wskazując, że nie można stwierdzić niewypłacalności byłego praco- dawcy powoda w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. Zdaniem Sądu zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochro- nie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. Nr 158, poz. 1121 ze zm. - zwana ustawą z 2006 r.) w sprawach wszczętych i niezakończo- nych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Po- wód wystąpił z wnioskiem do pozwanego w dniu 5 czerwca 2007 r. w związku z czym oceny zasadności powództwa należało dokonać na podstawie tej ustawy. Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy z 2006 r. osoby będące byłymi pracownikami lub członkami ro- dzin zmarłych pracowników lub zmarłych byłych pracowników, uprawnionymi do renty rodzinnej, których roszczenia pracownicze nie zostały zaspokojone przez syn- dyka, likwidatora lub byłego niewypłacalnego pracodawcę, pomimo prawomocnego wyroku sądu przeciwko tym podmiotom, mogą w terminie do dnia 30 czerwca 2007 r. wystąpić z pisemnym wnioskiem do kierownika Biura Terenowego Funduszu o wy- płatę świadczeń ze środków Funduszu z tytułu niezaspokojonych roszczeń, w zakre- sie zgodnym z art. 6 i 6a ustawy z 1993 r. w brzmieniu obowiązującym w okresie, za który roszczenia nie zostały zaspokojone. W ust. 2 art. 43 stanowi, iż przepis ust. 1 3 ma zastosowanie do roszczeń pracowniczych, do których uprawnienie powstało przed dniem wejścia w życie ustawy z 2006 r., a z tytułu których świadczenia ze środków Funduszu nie mogły być wypłacone z powodu niezłożenia wniosku do Fun- duszu, niespełnia wymagań dotyczących okresów, o których mowa w art. 6 lub termi- nów, o których mowa w art. 7 ustawy z 1993 r. w brzmieniu obowiązującym w okre- sie, za który roszczenia nie zostały zaspokojone. Przepis ten stanowi zatem przej- ściową regulację, umożliwiającą wypłatę świadczeń pracowniczych w przypadkach, gdy roszczenia nie zostały zaspokojone - mimo wyroku sądowego przeciwko praco- dawcy - ani przez byłego niewypłacalnego pracodawcę, ani przez syndyka czy likwi- datora. Osoba taka może w terminie do 30 czerwca 2007 r. wystąpić z pisemnym wnioskiem do kierownika Biura Terenowego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych o wypłatę świadczeń ze środków Funduszu. Zdaniem Sądu Rejonowego ad casum były pracodawca powoda nie był niewy- płacalny w rozumieniu ustawy z 1993 r. bowiem przesłanka niewypłacalności w po- staci „faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności” z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z 1993 r. została wyeliminowana z dniem 1 października 2002 r. z mocy art. 27 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności pu- blicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1267 - zwanej ustawą o restrukturyzacji). Brakuje natomiast podstaw prawnych do stosowania tego przepisu do spraw wszczętych po dniu 1 października 2002 r. (art. 29 ust. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.). Wskazać również należy zdaniem Sądu Rejonowego, iż wobec braku przesłanki niewypłacalności pracodawcy, nie było podstaw do dokonywania oceny zachowania terminu z art. 6 ust. 6 ustawy, liczonego od daty takiej niewypła- calności. Apelację od wskazanego wyroku Sądu Rejonowego wniósł powód, zaskarża- jąc go w całości, domagając się jego uchylenia i zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda żądania pozwu. Powód w zarzutach apelacyjnych podał obrazę przez Sąd art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r., przez przyjęcie, że pracodawca po- woda nie znajdował się w stanie niewypłacalności, jakkolwiek ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd bezspornie wskazują, że roszczenia powoda zostały nieza- spokojone z powodu braku środków finansowych, „które zgodnie z przepisami o działalności gospodarczej stanowiły podstawę do wykreślenia z ewidencji działalno- ści gospodarczej”. 4 W odpowiedzi na apelację pozwany wystąpił o oddalenie apelacji wskazując, że sąd pierwszej instancji podzielił jego stanowisko i przyjął niewystąpienie przesła- nek niewypłacalności w rozumieniu ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyro- kiem z dnia 3 kwietnia 2008 r. [...] oddalił apelację. Zdaniem Sądu odwoławczego zaskarżone orzeczenie jest prawidłowe i stanowi wynik właściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz trafnej wykładni prawa. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowych ustaleń, które sąd odwoławczy przyjął za własne podzielając zarówno dokonaną ocenę dowodów, jak też wykładnię prawa. W motywach orzeczenia Sąd Okręgowy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie powód wystąpił do pozwanego z wnioskiem w dniu 5 czerwca 2007 r. Regułą jest stosowanie obowiązujących przepisów, natomiast w wyjątkowych sytuacjach przepi- sy przejściowe i wprowadzające dopuszczają stosowanie przepisów uprzednio obo- wiązujących. Podstawę materialną roszczenia powoda stanowią przepisy ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. w art. 46 ust. 1 stanowi, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się prze- pisy dotychczasowe. Innymi słowy, w sprawach, w których wniosek byłby złożony przed datą wejścia w życie tej ustawy, tj. z dniem 1 października 2008 r., zastoso- wanie znalazłyby przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. (jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85 ze zm.). Z kolei przepis art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. w ramach przepisów przejściowych dopuszcza wyjątkowo dla osób będących byłymi pracownikami lub członkami rodzin zmarłych pracowników lub zmarłych by- łych pracowników, uprawnionymi do renty rodzinnej, których roszczenia pracownicze nie zostały zaspokojone przez syndyka, likwidatora lub byłego niewypłacalnego pra- codawcę, pomimo prawomocnego wyroku sądu przeciwko tym podmiotom, możli- wość wystąpienia w terminie do dnia 30 czerwca 2007 r. z pisemnym wnioskiem do kierownika Biura Terenowego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowni- czych o wypłatę świadczeń ze środków Funduszu z tytułu niezaspokojonych rosz- czeń, w zakresie zgodnym z art. 6 i 6a ustawy w brzmieniu obowiązującym w okre- sie, za który roszczenia nie zostały zaspokojone. Powód dochował tego terminu i wystąpił z wnioskiem. Treść art. 43 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. dopuszcza wy- łącznie ustalenie zakresu niezaspokojonych roszczeń na podstawie art. 6 i 6a ustawy z 1993 r. w brzmieniu obowiązującym w okresie, za który roszczenia nie zostały 5 zaspokojone. Przepis nie odnosi się do pojęcia niewypłacalności pracodawcy, tym samym w pozostałych kwestiach należy stosować nową definicję z ustawy z dnia 13 lipca 2006 r., a nie z 29 grudnia 1993 r. Przedstawioną wykładnię potwierdza zdaniem Sądu Okręgowego ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287), która zmodyfikowała pojęcie niewy- płacalności w ten sposób, że uchyliła przepis uznający, iż niewypłacalność praco- dawcy zachodzi także wówczas, gdy pracodawca faktycznie zaprzestał działalności. Przepis ten wszedł w życie 1 października 2002 r. Jednocześnie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji zawierała przepis przejściowy (art. 29), który sta- nowił, że do spraw wszczętych na podstawie przepisów dotychczasowych stosuje się te przepisy. Niewypłacalność w rozumieniu ustawy z 2006 r. definiuje art. 3, a doprecyzo- wują przepisy jej art. 4, 5, 6 i 8. W aktualnym stanie prawnym ustawodawca zawęził definicję i przyjął, że stan niewypłacalności jest ściśle związany z postanowieniem sądu upadłościowego w przedmiocie: ogłoszenia upadłości pracodawcy obejmującej likwidację majątku dłużnika, ogłoszenia upadłości pracodawcy z możliwością zawar- cia układu, zmiany postanowienia o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu na postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika, oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości pracodawcy, jeżeli jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania; oddalenia wniosku o ogło- szenie upadłości w razie stwierdzenia, że majątek dłużnika jest obciążony hipoteką morską w takim stopniu, że pozostały jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. Przepisy art. 4, 5, 6 i 8 ustawy również za moment powstania niewypłacalności przyjmują datę właściwego orzeczenia sądu upadłościowego. Wo- bec powyższych stwierdzeń nieuzasadnione są zarzuty apelacyjne podniesione przez powoda, tj. obraza art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. Roszczenia powoda istotnie były niezaspokojone, jednak dla skorzystania z środków pozwanego niezbędne jest zdaniem Sądu Okręgowego wystąpienie niewypłacalności w rozumie- niu ustawy z dnia 13 lipca 2006 r., a nie sam fakt ich niezaspokojenia. Przede wszystkim zdaniem Sądu Okręgowego ustawa z dnia 29 grudnia 1993 r. znajduje zastosowanie wyłącznie w zakresie ustalenia zakresu roszczeń (vide art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r.). 6 Od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 3 kwietnia 2008 r. [...] skargę kasacyjną wniósł powód zarzucając temu wyrokowi naruszenie prawa mate- rialnego, a przede wszystkim: 1) art. 43 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, które nastąpiło przez jego błędną wykładnię, 2) art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, przez jego błędną wykładnię. Powód w skardze kasacyjnej wniósł: 1) o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji (jak również Sądu pierwszej instancji) w całości i przekazanie sprawy Sądowi drugiej lub pierwszej instancji do ponownego rozpoznania w całości z uwzględnieniem kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa według norm przepi- sanych; ewentualnie 2) o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji w całości i zasądzenie na rzecz powoda kwoty 13.726 złotych oraz zasądzenie powo- dowi od pozwanego kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej powód wskazał też na konieczność dokonania przez Sąd Najwyższy oceny treści i charakteru art. 43 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r., a w szczególności uznał za niezbędne dla rozstrzygnięcia spornego przypadku udzielenia odpowiedzi na pytanie: czy tryb przewidziany w art. 43 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. stanowi samodzielną podstawę wypłaty należności pracowniczych, tzn. czy wypłata należności głównych powinna nastąpić po spełnieniu wyłącznie przesła- nek określonych w tym przepisie. W razie przyjęcia, że art. 43 nie stanowi samo- dzielnej podstawy zaspokajanie roszczeń pracowników wyjaśnienia wymaga zda- niem powoda, która ustawa i w jakim brzmieniu winna mieć zastosowanie do wnio- sku wniesionego na podstawie art. 43 po dniu 1 października 2006 r., tj. dniu wejścia w życie ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się uzasadniona, stąd wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 3 kwietnia 2008 r. [...] wymagał uchylenia. Zasadnicza dla rozpa- trywanego sporu nie jest interpretacja art. 46 ustawy z 2006 r., który jest typowym przepisem kolizyjnym, regulującym sytuacje toczących się postępowań powstałych pod rządami wcześniej obowiązującego prawa i trwających pod rządami nowych 7 przepisów, które bezpośrednio zastąpiły przepisy dawne. Przesądzająca dla rozpa- trywanej sprawy jest natomiast wykładnia art. 43 ustawy z 2006 r., który także jest przepisem intertemporalnym, lecz o innym charakterze. Ma bowiem charakter tzw. regulacji ad hoc. Ze względu na szczególne okoliczności przepis ten reguluje stan rzeczy tymczasowo, na pewien czas, ściśle oznaczony. Przy wykładni przepisu o takim charakterze, jeśli nie jest jednoznaczny, ważne są owe szczególne okoliczno- ści, które doprowadziły do jego ustanowienia. Istotna staje się zatem obok wykładni językowej interpretacja funkcjonalna normy. Tak sprawa przedstawia się jeśli chodzi o art. 43 ustawy z 2006 r. Przepis nie jest jednoznaczny już choćby z tego powodu, że oba Sądy orzekające w sprawie oszacowały jego moc wiążącą - przy stosowaniu wykładni literalnej i w zakresie prze- słanek warunkujących wypłatę świadczenia - odmiennie. Sąd pierwszej instancji uznał mianowicie, iż wymaga on by „niewypłacalność pracodawcy” oceniać z punktu widzenia ustawy z 1993 r., jednak w brzmieniu nadanym tej ustawie w 2002 r. ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji. Sąd drugiej instancji natomiast stanął na stanowisku, iż art. 43 ustawy z 2006 r. dopuszcza wyłącznie ustalenie za- kresu świadczeń na podstawie ustawy z 1993 r., a w ogóle nie odnosi się do pojęcia niewypłacalności, co oznacza konieczność w tym zakresie subsumcji ustawy z 2006 r. Ta rozbieżność stanowisk, tj. wystąpienie sytuacji, w której wykładnia językowa nie pozwoliła na jednoznaczne rozstrzygnięcie spornej kwestii wynikającej ze stosowania art. 43 ustawy z 2006 r., uprawnia do sięgania do innych sposobów interpretacji prawa, w tym do wykładni celowościowej. Charakter bowiem normy intertemporalnej zakodowanej w art. 43 ustawy z 2006 r. wprowadzonej do systemu ad hoc, wskazuje per se na specjalny cel przepisu. Na wstępie rozważań o ratio art. 43 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. przypo- mnieć wypada cel powołania Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Cel ten i ratio ustawodawstwa zmierzających do zastępczego zaspokojenia przez niezależny Fundusz wierzytelności pracownika, którego pracodawca jest niewypła- calny, wpływa na interpretację i ocenę każdej normy odnoszącej się do tego zagad- nienia. Celem tym jest niewątpliwie zabezpieczenie słabszej ekonomicznie strony stosunku pracy przed niewykonaniem zasadniczego zobowiązania pracodawcy, którym jest wypłata wynagrodzenia za pracę wykonaną. Chodzi przy tym o realną ochronę niezaspokojonych roszczeń i unikanie sytuacji, w której wymagania formalne lub przedłużające się procesy sądowe nie pozwoliłyby na uzyskanie stosownej 8 rekompensaty z Funduszu za utracone świadczenia pracownicze (por. na ten temat motywy uchwały Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 1997 r., III ZP 38/97,OSNAPiUS 1998 nr 8, poz. 234). Przy czym przepisy normujące te kwestie muszą realizować idee zaufania pracowników do prawa, do systemu ochrony, tak w zakresie rodzaju świadczeń chronionych, jak i przesłanki ich wypłaty. Moc i waga ochrony zamyka się bowiem nie tylko w rekompensowanych roszczeniach, ale także w sytuacjach, które są uznane za wypełniające przesłankę wypłaty tych świadczeń z Funduszu, a zatem w definicji niewypłacalności. Dopiero niewypłacalność pracodaw- cy w technicznym tego słowa znaczeniu pozwala na realizację gwarancji Funduszu. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności pu- blicznoprawnych od przedsiębiorców, znowelizowała ustawę z 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Wprowadziła miano- wicie zmianę w definicji niewypłacalności pracodawcy oraz ograniczyła zakres ochrony roszczeń pracowniczych. Modyfikacja definicji niewypłacalności pracodaw- cy, zawartej w art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z 1993 r., polegała na tym, że w następstwie skreślenia w ust. 2 p-ktu 3 niewypłacalność ta nie zachodzi już „w przypadku fak- tycznego zaprzestania działalności przez pracodawcę”. Zmiana ta obowiązywała od 1 października 2002 r. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyrok z 7 lutego 2001 r., K 27/00, OTK-ZU 2001 nr 2, poz. 29), zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i do prawa, określana także jako zasada lojalności państwa wobec oby- watela, wyraża się w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podej- mowania decyzji i działań oraz w przekonaniu, że jego działania podejmowane zgod- nie z obowiązującym prawem będą także w przyszłości uznawane przez porządek prawny. W świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego istotnym elementem za- sady ochrony zaufania obywatela do państwa i do prawa jest obowiązek poszano- wania przez ustawodawcę interesów w toku, tj. przedsięwzięć gospodarczych i finan- sowych rozpoczętych na gruncie dotychczasowych przepisów. Ustawodawca, doko- nując kolejnych modyfikacji stanu prawnego, nie może tracić z pola widzenia intere- sów, które ukształtowały się przed dokonaniem zmiany stanu prawnego. Trybunał Konstytucyjny analizował znaczenie nakazu ochrony interesów w toku w wyroku z 25 listopada 1997 r., K. 26/97 (OTK-ZU 1997 nr 5-6, poz. 64, s. 450). W wyroku z dnia 9 30 maja 2005 r., P 7/04 (OTK-A 2005 nr 5, poz. 53), Trybunał Konstytucyjny orzekł natomiast, że zasada ta doznała uszczerbku w ustawie z 2002 r. o restrukturyzacji, przez ograniczenie pojęcia „sprawy w toku”. Trybunał uznał mianowicie, że art. 29 ust. 2 w związku z art. 30 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Interpretując art. 43 ustawy z 2006 r. trzeba zatem uwzględniać nie tylko szczególny intertemporalny jego cha- rakter, ale także cele ustawodawstwa o ochronie roszczeń pracowniczych oraz normy ustawy zasadniczej, a głównie zasadę lojalności państwa wobec obywatela. Trzeba widzieć, iż poszanowaniu tej konstytucyjnej zasady ma służyć także art. 43 ustawy z 2006 r. Artykuł 43 analizowanej ustawy stanowi, iż osoby będące byłymi pracownikami lub członkami rodzin zmarłych pracowników lub zmarłych byłych pra- cowników, uprawnionymi do renty rodzinnej, których roszczenia pracownicze nie zo- stały zaspokojone przez syndyka, likwidatora lub byłego niewypłacalnego pracodaw- cę, pomimo prawomocnego wyroku sądu przeciwko tym podmiotom, mogą w termi- nie do dnia 30 czerwca 2007 r. wystąpić z pisemnym wnioskiem do kierownika Biura Terenowego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych o wypłatę świadczeń ze środków Funduszu z tytułu niezaspokojonych roszczeń, w zakresie zgodnym z art. 6 i 6a ustawy z 1993 r. w brzmieniu obowiązującym w okresie, za który roszczenia nie zostały zaspokojone. Opisana norma prawna ma zastosowanie do roszczeń pracowniczych, do których uprawnienie powstało przed dniem wejścia w życie ustawy z 2006 r., z tytułu których świadczenia ze środków Funduszu nie mogły być wypłacone z powodu niezłożenia wniosku do Funduszu, niespełnienia wymagań dotyczących okresów, o których mowa w art. 6 lub terminów, o których mowa w art. 7 ustawy z 1993 r., w brzmieniu obowiązującym w okresie, za który roszczenia nie zo- stały zaspokojone. Przedstawione reguły dochodzenia roszczeń na podstawie przepisu między- czasowego, z wyłączeniem warunku prawomocnego wyroku sądu przeciwko syndy- kowi, likwidatorowi lub byłemu niewypłacalnemu pracodawcy, mają także zastoso- wanie w przypadkach, gdy świadczenia ze środków Funduszu nie mogły być wypła- cone w związku z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji. Ta ostatnia norma stanowi realizację wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 maja 2005 r., P 7/04 (OTK-A 2005 nr 5, poz. 53). Powołanie się przez Sąd Okręgo- wy w Katowicach na art. 29 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji dla uzasadnienia przyję- tej interpretacji art. 43 ustawy z 2006 r. jest zatem z gruntu błędne. Orzeczenie Try- 10 bunału Konstytucyjnego o braku zgodności tego przepisu z Konstytucją RP wskazuje bowiem, że niewłaściwe było ograniczanie możliwości dochodzenia roszczeń pra- cowniczych w okresie przejściowym do sytuacji opisanych w powołanym przepisie. Stąd wadliwe jest przywoływanie regulacji ocenionej negatywnie przez Trybunał Konstytucyjny jako uzasadnienia dla dokonanej wykładni art. 43 ustawy z 2006 r. Niewątpliwie art. 43 ustawy z 13 lipca 2006 r. jest przepisem przejściowym, którego celem jest zaspokojenie roszczeń pracowniczych w przypadkach, gdy uprawnieni pomimo prawomocnego wyroku sądu przeciwko pracodawcy zlikwidowa- nemu, upadłemu, lub który w inny sposób zakończył swój byt prawny, nie wyegze- kwowali skutecznie swych należności, chronionych przez Fundusz. Przepis ten w tym sensie stanowi samodzielną podstawę dla dochodzenia roszczeń od Funduszu. Przesłanki wypłaty tych roszczeń zostały jednak zakodowane w ustawie z 1993 r. Ar- tykuł 43 ustawy z 2006 r. był - tak jak wszystkie przepisy z zakresu szeroko rozumia- nego prawa pracy - wynikiem kompromisu między partnerami społecznymi, co trzeba zawsze uwzględniać przy wykładni prawa pracy. Ustawodawca zdecydował się na ochronę przez Fundusz tych świadczeń, które z różnych przyczyn nie zostały wypła- cone na starych zasadach w przeszłości. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy takich roszczeń było dużo. Chodziło zatem o ich realne zaspokojenie z uwagi na fakt, iż poprzednia regulacja nie dała uprawnionym takich możliwości, mimo niewypłacal- ności pracodawcy. Brak zaspokojenia mógł następować z wielu powodów, w tym z uwagi na brak wniosku osoby uprawnionej, brak wniosku osoby zainteresowanej, złożenie wniosku po terminie z uwagi na długo ciągnące się procesy cywilne doty- czące upadłości i przekroczenie okresów referencyjnych. Zasada zaufania obywatela do państwa wymaga, by art. 43 ustawy z 13 lipca 2006 r. był interpretowany zgodnie z jego założeniem, tj. jako dający możliwość zre- kompensowania niewypłaconych świadczeń chronionych przez Fundusz na dzień, w którym roszczenia te powstały. Takie bowiem było założenie przepisu i na to wyrazili zgodę partnerzy socjalni. Oznacza to, że zarówno zakres świadczeń, jak i przesłanka ich wypłaty w postaci wystąpienia niewypłacalności pracodawcy powinny być oce- niane z punktu widzenia przepisów ustawy z 1993 r. w brzmieniu obowiązującym w okresie, za który roszczenia nie zostały zaspokojone. O systemie gwarancji decyduje bowiem - powtórzmy to raz jeszcze - nie tylko zakres roszczeń chronionych, ale także przesłanki ich wypłaty. 11 Mając na uwadze wskazane założenia sąd rozstrzygający o roszczeniach gwarantowanych Funduszem Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych powinien wierzytelności pracownicze dochodzone w związku z art. 43 ustawy z 2006 r. oce- niać przez pryzmat gwarancji zapewnianych przez Fundusz w okresie, w którym nie zostały zaspokojone. Na gwarancję tę składa się nie tylko zakres ochrony, ale i po- zostałe przesłanki uzyskania świadczenia, w tym sposób zdefiniowania niewypłacal- ności pracodawcy Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji. ========================================