II PK 147/07

Wyrok z dnia 29 stycznia 2008 r. II PK 147/07 Odwołanie zastępcy dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wod- nej wymaga zasięgnięcia opinii Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego wyrażonej w formie uchwały (art. 93 ust. 2 i art. 98 ust. 4 w związku z art. 100 ust. 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.). Wymaganiu temu nie czyni zadość zasięgnięcie opinii Prezydium Rady, choćby następnie (już po odwołaniu zastępcy dyrek- tora) Rada w formie uchwały zatwierdziła stanowisko Prezydium. Przewodniczący SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca), Sędziowie SN: Józef Iwulski, Jolanta Strusińska-Żukowska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2008 r. sprawy z powództwa Jacka K. przeciwko Regionalnemu Zarządowi Gospo- darki Wodnej w W. o odszkodowanie, na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 2006 r. [...] 1. u c h y l i ł zaskarżony wyrok w pkt I w zakresie dotyczącym zmiany pkt I wyroku Sądu pierwszej instancji oraz w pkt III i oddalił w tej części apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieście Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 lipca 2006 r. [...], 2. zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 930 zł (dziewięćset trzydzieści) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyro- kiem z dnia 5 lipca 2006 r. zasądził (w pkt I) od strony pozwanej (Regionalnego Za- rządu Gospodarki Wodnej w W.) na rzecz powoda Jacka K. kwotę 16.122,75 zł brutto z ustawowymi odsetkami. Rozstrzygnięcie swoje oparł na następujących 2 ustaleniach. Minister Środowiska z dniem 1 stycznia 2003 r. powołał powoda na sta- nowisko zastępcy dyrektora w Regionalnym Zarządzie Gospodarki Wodnej w W. (podstawa prawna art. 93 ust. 2 i art. 218a ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne oraz Statut Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W.). W dniu 20 lutego 2006 r. dyrektor RZGW w W. zwrócił się do przewodniczącego Rady Go- spodarki Wodnej Regionu Wodnego Ś.O. o wyrażenie opinii przez Radę w sprawie odwołania dotychczas odpowiedzialnego za działanie pionu ekonomicznego Jacka K. ze stanowiska zastępcy dyrektora RZGW w W. Pismem z dnia 22 lutego 2006 r. przewodniczący Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego Ś.O. poinformował wyżej wymienionego dyrektora, że Prezydium Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego Ś.O. pozytywnie opiniuje wniosek o odwołanie powoda ze stanowiska zastępcy dyrektora RZGW w W. Powyższe pismo podpisał przewodniczący oraz se- kretarz rady. W dniu 22 lutego 2006 r. dyrektor RZGW w W. zwrócił się do Ministra Środowiska o odwołanie powoda z zajmowanego stanowiska. Podjęcie powyższej decyzji uzasadnił koniecznością powierzenia funkcji zastępcy dyrektora do spraw ekonomicznych osobie posiadającej merytoryczne - ekonomiczne przygotowanie niezbędne do realizacji zadań pionu ekonomicznego RZGW w W. Ponadto poinfor- mował, iż wniosek o odwołanie powoda ze stanowiska zastępcy pionu ekonomicz- nego uzyskał pozytywną opinię ze strony Prezydium Rady Gospodarki Wodnej Re- gionu Wodnego Ś.O., której treść przekazał w załączeniu. Minister Środowiska z dniem 24 lutego 2006 r. odwołał powoda ze stanowiska na podstawie art. 93 ust. 2 i art. 218a ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. Powyższe pismo wrę- czył powodowi dyrektor RZGW w dniu 28 lutego 2006 r. Tak więc stosownie do po- stanowień art. 70 § 2 k.p. z dniem 1 marca 2006 r. rozpoczął się bieg wypowiedzenia stosunku o pracę, który upłynął 31 maja 2006 r. W okresie wypowiedzenia powód został zwolniony z obowiązku świadczenia pracy. Ponadto w celu uniknięcia wątpli- wości w zakresie umocowania Prezydium do działania w imieniu Rady, Rada w dniu 22 czerwca 2006 r. potwierdziła w formie uchwały stanowisko Prezydium Rady z dnia 22 lutego 2006 r. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd pierwszej instancji zasą- dził odszkodowanie stwierdzając, że odwołanie powoda ze stanowiska nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa - art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, poprzez nieuzyskanie przed odwołaniem ze stanowiska powoda opinii Rady w formie uchwały. 3 Apelację na powyższe rozstrzygnięcie wniosła strona pozwana. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2006 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo powoda oddalił, stwierdzając, iż zwrócenie się podmiotu rozwiązującego umowę o pracę o opinię wy- czerpuje tryb rozwiązania stosunku pracy warunkowany konsultacją, a rozwiązanie stosunku pracy bez zajęcia stanowiska przez organ konsultacyjny nie narusza prze- pisu art. 38 k.p. Tym samym strona pozwana zwracając się w dniu 20 lutego 2006 r. o opinię uczyniła zadość wymogowi z art. 93 § 2 Prawa wodnego. Ponadto w przed- miocie wniosku strony pozwanej wypowiedziało się pozytywnie Prezydium Rady Gospodarki Wodnej, a następnie uchwałą z dnia 22 czerwca 2006 r. Rada zatwier- dziła stanowisko Prezydium z dnia 22 lutego 2006 r. i pozytywnie zaopiniowała wnio- sek strony pozwanej o odwołanie powoda. Sąd drugiej instancji mając powyższe na uwadze uznał, że wyrok Sądu pierwszej instancji zasądzający na rzecz powoda od- szkodowanie w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia naruszał prawo, przez co nie mógł się ostać. Skargę kasacyjną w niniejszej sprawie wniósł powód wskazując w niej rażące naruszenie prawa materialnego - art. 93 § 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), poprzez błędną jego wykładnię, polegające na przyjęciu, że samo zwrócenie się do przewodniczące- go Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego Ś.O. czyni zadość wymogowi zasię- gnięcia opinii Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego, podczas gdy ustawo- dawca w przepisie art. 93 § 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne precyzyj- nie określił nakaz każdorazowego przedstawienia wniosku do zaopiniowania przez Radę - art. 100 ust. 6 w związku z art. 98 ust. 2, 4 i 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne oraz § 11 pkt 1 Regulaminu Organizacyjnego Rady Gospodarki Wod- nej Regionu Wodnego Ś.O., poprzez przyjęcie, że wymóg zasięgnięcia opinii Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego został spełniony także, gdy w sprawie wnio- sku o odwołanie powoda wypowiedziało się tylko Prezydium tej Rady, a jego decyzja została zatwierdzona uchwałą Rady po upływie 4 miesięcy od odwołania powoda, podczas gdy Prezydium Rady reprezentuje ją tylko na zewnątrz i organizuje jej pracę, a wszystkie decyzje Rady podejmowane są w formie uchwały zgodnie z try- bem określonym przez regulamin. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 4 Skarga kasacyjna okazała się uzasadniona. Wymóg zasięgnięcia opinii Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego zapisany w art. 93 ust. 2 Prawa wodnego ma ten walor, że jako regulacja mająca charakter szczególny w stosunku do przepisów Kodeksu pracy modyfikuje tryb rozwiązywania stosunku pracy na podstawie powoła- nia (art. 69 - 70 k.p.). Przyjęcie innego założenia powodowałoby, że odwołanie t- akiego pracownika w myśl art. 70 k.p. z naruszeniem obowiązku zasięgnięcia takiej opinii nie uzasadniałoby odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących umowy o pracę na czas nie określony (w szczególności przepisów dotyczących niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę) na mocy art. 69 k.p., a to oznacza, że pierwszy z tych przepisów nie miałby żadnego waloru normatywnego (regulacyjnego), czego z oczywistych względów nie można zaakceptować. Jako przepis szczególny art. 93 ust. 2 Prawa wodnego ma ten skutek, że w razie rozwią- zania stosunku pracy z osobą zatrudnioną na podstawie powołania z naruszeniem tego przepisu możliwe jest na mocy art. 69 k.p. w związku z art. 45 § 2 k.p. docho- dzenie od pracodawcy odszkodowania. Przyjęcie odmiennego założenia oznacza- łoby bowiem, że naruszenie przepisów o trybie rozwiązywania stosunków pracy z dyrektorami regionalnych zarządów gospodarki wodnej nie pociągałoby za sobą żadnych sankcji, a tym samym ustanowiona powinność zasięgnięcia opinii nie mia- łaby praktycznego znaczenia, co podważałoby racjonalność działań ustawodawcy. O szczególnym - w stosunku do unormowań Kodeksu pracy w przedmiocie stosunku pracy na podstawie powołania - charakterze regulacji zawartej w art. 93 Prawa wod- nego, świadczy także to, że dotyczy on tylko ściśle określonych podmiotów (dyrekto- rów regionalnych zarządów gospodarki wodnej) oraz ściśle określonego problemu (powołania i odwołania ze stanowiska). W niniejszej sprawie nie była sporna kwestia dotycząca zasad funkcjonowania Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego Ś.O. Zgodnie z Regulaminem Organizacyjnym Rada ta była organem opiniodawczo-do- radczym dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. i realizowała zadania przewidziane w art. 100 ust. 2 Prawa wodnego (§ 2.1 regulaminu). Ze swego grona wybierała przewodniczącego, zastępcę przewodniczącego i sekretarza, którzy tworzyli Prezydium Rady (§ 4.1). Do kompetencji Prezydium należało organizowanie pracy Rady oraz reprezentowanie jej na zewnątrz (§ 4.2 regulaminu). Z kolei wszel- kie kwestie - z wyłączeniem spraw porządkowych - podejmowane były wyłącznie przez Radę w formie uchwał (§ 11.1 regulaminu). 5 Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że rada in corpore (jako ciało kolegialne) miała wyłączną kompetencję do wyrażenia opinii w przedmiocie odwoła- nia powoda ze stanowiska, o której stanowi art. 93 ust. 2 Prawa wodnego. Dokona- nie w niniejszej sprawie tej czynności przez Prezydium Rady bez podjęcia przez Radę stosownej uchwały w tym przedmiocie kłóci się z normą prawną wyrażoną w art. 93 ust. 2 i art. 98 ust. 4 w związku z art. 100 ust. 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Prezydium w niniejszej sprawie nie miało kompetencji do składania we własnym imieniu oświadczeń woli i dokonywania czynności prawnych z zakresu stosunku pracy powoda. W ramach organizacyjno - wykonawczo - reprezentacyjnych zadań Prezydium możliwe było jedynie przekazanie uchwały Rady, a w istocie dorę- czenie zawiadomienia o uchwale z jej odpisem. Złożenie oświadczenia woli w imieniu Rady przekracza wyżej wskazane ramy i nie zastępuje uchwały w sprawie odwołania zastępcy dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Powołanie się Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie na art. 38 k.p. i na jego podstawie stwierdzenie, że zwrócenie się podmiotu rozwiązującego umowę o pracę o opinię wyczerpuje tryb rozwiązania stosunku pracy warunkowany konsultacją, a tym samym uznanie, że strona pozwana zwracając się w dniu 20 lutego 2006 r. o opinię uczyniła zadość wymogowi z art. 93 ust. 2 Prawa wodnego, pozbawione jest podstaw prawnych. Hipoteza tego przepisu dotyczy obowiązku powiadamiania za- kładowej organizacji związkowej o wypowiedzeniu umowy, a zatem nie odnosi się do stanu faktycznego niniejszej sprawy, skoro Rada Gospodarki Wodnej Regionu Wod- nego Ś.O. nie jest organem związkowym, a tryb odwoływania zastępców dyrektorów nie ma charakteru konsultacji związkowych, tylko jest szczególnym (odrębnym) try- bem rozwiązania stosunku pracy na podstawie powołania osób wymienianych w art. 93 ust. 2 Prawa wodnego. Z powyższych przyczyn odwołanie zastępcy dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wymaga zasięgnięcia opinii Rady Go- spodarki Wodnej Regionu Wodnego wydanej w formie uchwały (art. 93 ust. 2 i 98 ust. 4 w związku z art. 100 ust. 6 - Prawa wodnego. Wymaganiu temu nie czyni za- dość opinia Prezydium Rady choćby następnie (już po odwołaniu zastępcy dyrek- tora) Rada w formie uchwały zatwierdziła stanowisko Prezydium. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na mocy art. 39816 k.p.c. orzekł jak w sentencji. ========================================