I UZ 39/07

Postanowienie z dnia 22 stycznia 2008 r. I UZ 39/07 Zawarte w apelacji stwierdzenie o zwolnieniu strony w sprawach z za- kresu ubezpieczeń społecznych od opłat sądowych z mocy art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) nie jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o zwolnienie od opłaty podstawowej. Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie: SN Zbigniew Myszka, SA Jolanta Pietrzak (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia 2008 r. sprawy z odwołania Leona G., A.M.E. Spółki z o.o. w N.W.E. przeciwko Za- kładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w O. o ustalenie podlegania ubezpie- czeniu społecznemu, na skutek zażalenia ubezpieczonego A.M.E. Spółki z o.o. w N.W.E. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 16 października 2007 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 16 października 2007 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku odrzucił apelację Leona G. oraz A.M.E. Spółki z o.o. w N.W.E. od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 21 maja 2007 r. [...] podnosząc w uzasadnieniu, że apelacja wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika nie została jednocześnie opłacona opłatą podstawową, określoną w przepisie art. 36 § 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.). W motywach zaskarżonego postanowienia Sąd Apelacyjny stwierdził, że zawarta w treści apelacji adnotacja o korzystaniu przez skarżących z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych nie stanowi formalnego wniosku o zwolnienie od 2 opłaty podstawowej, zwłaszcza, że nie dołączono do apelacji dokumentów wymaga- nych dla uzyskania takiego zwolnienia. Zażalenie na to postanowienie złożyła A.M.E. Spółka z o.o. w N.W.E. doma- gając się jego uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca stwierdziła, że Sąd drugiej instancji nieprawidłowo uznał, że apelacja powinna zostać odrzucona już przez Sąd pierwszej instancji w stosunku do skarżącej spółki z tego powodu, że wraz z wnioskiem osoby prawnej podobnie, jak z wnioskiem osoby fizycznej, konieczne było złożenie oświadczenia obejmującego szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania zgodnie z art. 102 ust. 4 ustawy o kosz- tach sądowych w sprawach cywilnych. Powołany przepis dotyczy bowiem zwolnienia od kosztów osób fizycznych, natomiast przyznanie takiego zwolnienia dla osób praw- nych reguluje art. 103 powołanej ustawy. Zdaniem skarżącej spółki przepisy dotyczące uiszczania opłat sądowych nie określają jaka powinna być forma i treść wniosku o zwolnienie od kosztów. W tym stanie rzeczy nawet nieprecyzyjne oznaczenie żądania w piśmie procesowym sta- nowi podstawę do podjęcia przez Sąd czynności wyjaśniających w celu nadania temu pismu biegu przez rozpoznanie właściwie rozumianego żądania. Nieupraw- nione było zatem przyjęcie przez Sąd Apelacyjny, że wniosek spółki nie został wcale złożony, bo nie był należycie uzasadniony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Rację ma skarżąca co do tego, że kwestia zwol- nienia od kosztów sądowych osoby prawnej uregulowane została w art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz że procedura przyznawania tego zwolnienia nieco się różni od procedury dotyczącej zwalniania od kosztów sądowych osób fizycznych przewidzianej w art. 102 powołanej ustawy. Jednakże również w takim przypadku, gdy o zwolnienie od kosztów sądowych występuje osoba prawna warunkiem podstawowym dla wszczęcia takiej procedury jest złożenie wniosku o przyznanie zwolnienia. W rozpatrywanej sprawie Sąd Apelacyjny prawidłowo przyjął, że skarżąca o takie zwolnienie nie wystąpiła. Wniosek o zwolnienie od kosztów są- dowych jest pismem procesowym, powinien więc zawierać przede wszystkim wy- raźne stwierdzenie, że strona domaga się takiego zwolnienia wraz z określeniem jego zakresu, a nadto przedstawienie opisu kondycji finansowej wnioskodawcy wraz 3 z dowodami na poparcie przytoczonych okoliczności ( art. 126 § 1 pkt 3 k.p.c.). Oczywiście możliwe jest zawarcie takiego wniosku w treści pisma procesowego podlegającego opłacie, co jednak nie oznacza, że w takiej sytuacji rygory dotyczące jego wymaganej treści są mniejsze. Z całą pewnością nie odpowiada tym wymogom adnotacja zamieszczona przez pełnomocnika skarżącej w apelacji. Wszak wspomniana adnotacja zawiera jedynie nieodpowiadające rzeczywi- stości stwierdzenie, że odwołujący się są zwolnieni od opłaty od apelacji na podsta- wie art. 96 ust.1 pkt 4 w związku z art. 98 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Tymczasem to ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych nie obejmuje opłaty podstawowej, co wynika jednoznacznie z treści powołanego art. 96 ust.1 pkt 4 ustawy. Uzyskanie zwolnienia od tej opłaty jest natomiast możliwe, w świetle unormowania zawartego w art. 100 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, ale wymaga złożenia stosownego wniosku. Skarżąca spółka takiego wniosku nie złożyła, albowiem - jak słusznie zauważył Sąd Apelacyjny w motywach zaskarżonego postanowienia - nie może być za taki wniosek uznana adnotacja za- warta w treści apelacji świadcząca o błędnym przekonaniu pełnomocnika, iż wno- szący apelację w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zwolnieni są z opłaty podstawowej z mocy ustawy. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na mocy art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w postanowieniu. ========================================