II PK 123/06

Wyrok z dnia 13 grudnia 2006 r. II PK 123/06 Warunek złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę na pi- śmie (art. 30 § 3 k.p.) jest zachowany, gdy uchwała uprawnionego organu ma formę pisemną. Późniejsze doręczenie pracownikowi pisemnego potwierdzenia wypowiedzenia wraz z pouczeniem o środkach odwoławczych nie oznacza nie- skuteczności uchwały, w której dokonano wypowiedzenia, jeżeli z treścią uchwały pracownik został zapoznany w dniu jej podjęcia. Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Sędziowie SN: Beata Gudowska, Zbigniew Hajn. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 grudnia 2006 r. sprawy z powództwa Macieja M. przeciwko Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska w S. o odszkodowanie, na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu Ośrodek Zamiejscowego w Koninie z dnia 22 listopada 2005 r. [...] o d d a l i ł skargę kasacyjną i nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 22 listopada 2005 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Koninie oddalił apelację powoda Macieja M. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Słupcy z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie przeciwko Gminnej Spółdzielni „S.Ch.” w S. o odszkodowanie, podzielając ustalenia dokonane w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, według których podana powodowi przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę była prawdziwa i konkretna, a rada nad- zorcza, odwołując go z funkcji prezesa zarządu i jednocześnie wypowiadając umowę o pracę nie naruszyła art. 52 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (jednolity tekst: Dz.U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 ze zm.). 2 Powód dochodził zasądzenia od pozwanej spółdzielni kwoty 14.240 zł tytułem odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę wraz z odsetkami oraz sprostowania świadectwa pracy przez wskazanie daty zakończenia stosunku pracy na dzień 31 października 2004 r. Sąd pierwszej instancji ustalił, że powód był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od dnia 27 grudnia 1999 r. jako prezes zarządu. W dniu 28 czerwca 2004 r. rozwiązano z nim umowę o pracę za trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia ze skutkiem na 30 września 2004 r. Jako przyczynę wypowiedzenia wskazano, powołując się na protokół polustracyjny, przekroczenie dopuszczalnej stopy zadłużenia, przekroczenie struktury finansowania kapitału własnego w stosunku do zobowiązań długoterminowych, spowodowanie po- niesienia strat w działalności oraz brak postępu w windykacji przeterminowanych za- dłużeń, spowodowanie zagrożenia utraty płynności finansowej, brak akceptacji dla przedłożonego przez powoda planu naprawczego oraz spowodowanie straty spół- dzielni za 2003 r. w kwocie 338.415,00 zł. Sąd uznał także, że doręczone powodowi w dniu 1 lipca 2004 r. pismo zawierające potwierdzenie wypowiedzenia wraz z po- uczeniem o przysługujących środkach odwoławczych nie miało wpływu na skutecz- ność dokonanego wcześniej wypowiedzenia oraz na bieg okresu wypowiedzenia, który rozpoczął się 1 lipca 2004 r. Powyższy wyrok zaskarżył skargą kasacyjną pełnomocnik powoda i zarzuca- jąc naruszenie prawa materialnego - art. 30 § 3 k.p. w związku z art. 70 § 2 k.p., przez przyjęcie, że uchwała rady nadzorczej spółdzielni była równoznaczna z wypo- wiedzeniem umowy o pracę i że wypowiedzenie mogło być dokonane tą samą czyn- nością prawną i być zawarte w tym samym dokumencie co uchwała o odwołaniu z funkcji członka zarządu, art. 52 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze w związku z art. 31 § 1 k.p., przez błędne przyjęcie, że wypo- wiedzenie umowy przez radę nadzorczą zostało dokonane przez organ uprawniony do reprezentacji pracodawcy, art. 41 k.p., przez przyjęcie, że wypowiedzenie umowy o pracę nie nastąpiło w okresie ochronnym, oraz naruszenie przepisów postępowa- nia mających istotny wpływ na wynik sprawy - art. 378 § 1 k.p.c., poprzez wykrocze- nie poza granice zaskarżenia i dokonanie przez Sąd Okręgowy nowych ustaleń fak- tycznych, co w konsekwencji ograniczyło prawo powoda do kwestionowania tych ustaleń w toku instancji i pozbawiło go możliwości obrony swoich praw, pociągając za sobą nieważnością postępowania oraz art. 328 § 2 k.p.c. wobec nieuwzględnienia zarzutu sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji bez wskazania 3 podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz przytoczenia przepisów prawa, co powoduje nieważność postępowania, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Słupcy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę wyroku przez zasądzenie na rzecz powoda kwoty 14.340 zł wraz z odsetkami oraz orzeczenie o kosztach procesu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach wymienionych w art. 3983 § 1 k.p.c., tak więc przede wszystkim należało odnieść się do zarzutów naru- szenia przepisów postępowania i zbadać czy mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., stanowiącego, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, nie jest uzasadniony. W orzecznictwie reprezentowany jest pogląd, który podziela Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną, że naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. może stanowić zarzut uzasadniający uznanie drugiej podstawy kasa- cyjnej za usprawiedliwioną jedynie wyjątkowo, gdy się zważy, że uzasadnienie wyro- ku sporządzane jest już po jego wydaniu; tylko więc istotne braki uzasadnienia, z powodu których orzeczenie może nie poddawać się kontroli kasacyjnej, mogą mieć wpływ - istotny - na wynik sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 1935 r., C III 616/34, Z. Urz., poz. 437; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 1999 r., III CKN 460/98, OSNC 2000 nr 5, poz. 100; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1997 r., l PKN 97/97, OSNAPiUS 1998 nr 4, poz. 121). W ocenianej spra- wie zarzuty skargi kasacyjnej, w tej części, polegały na kwestionowaniu - w uzasad- nieniu Sądu Rejonowego - ujęcia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co miało unie- możliwić obronę praw powoda. Zarzut ten, podnoszony już w apelacji, nie może być uznany za zasadny, pomijając nawet, że jako dotyczący postępowania przed Sądem pierwszej instancji, nie ma wpływu na wynik postępowania apelacyjnego, ono zaś jest przedmiotem kontroli kasacyjnej. Sąd w swym orzeczeniu co prawda ograniczył się jedynie do powołania postanowienia statutu i wyrok Trybunału Konstytucyjnego, SK 56/04, ale uchybienie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. 4 Jest niewątpliwe w świetle dokonanych ustaleń, że wypowiedzenie umowy o pracę zostało skutecznie dokonane w dniu 28 czerwca 2004 r. Podniesiony w skar- dze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 378 § 1 k.p.c., określającego granice apelacji, nie jest zrozumiały. Sąd Okręgowy nie prowadził uzupełniającego postępowania do- wodowego, oparł się na ustaleniach dokonanych w toku postępowania pierwszoin- stancyjnego, przyjmując, że tekst uchwały zawierającej wypowiedzenie został powo- dowi odczytany, co zresztą powód potwierdził w swoich zeznaniach. Zarzut, że na- ruszenie przytoczonych wyżej przepisów postępowania (nota bene zupełnie chy- bione) doprowadziło do nieważności postępowania, jest oczywiście nieuzasadniony. Do tak ustalonego stanu faktycznego Sąd zastosował prawidłowo prawo mate- rialne, dokonując prawidłowej wykładni art. 30 § 3 k.p. i wskazując, że przepis ten nie został naruszony. W świetle powołanego przepisu oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę powinno nastąpić na piśmie i w okolicznościach sprawy nie ma wąt- pliwości, że forma ta została zachowana, jak świadczy uchwała [...] z dnia 28 czerwca 2004 r., dokonująca wypowiedzenia z powodem umowy o pracę, podpisana przez przewodniczącego i sekretarza rady nadzorczej. Nie jest też wątpliwe, że w tym samym dniu powód został zapoznany z treścią uchwały. W prawie pracy przyj- muje się, że czynności pracodawcy dotyczące rozwiązania stosunku pracy są praw- nie skuteczne, nawet gdyby były dotknięte wadami. Inaczej mówiąc, czynności pra- codawcy zmierzające do rozwiązania stosunku pracy nie są bezwzględnie nieważne. Fakt, że wypowiedzenie wraz z pouczeniem o środkach odwoławczych zostało po- wodowi doręczone w dniu 1 lipca 2004 r. nie oznacza wadliwości uchwały, w której wypowiedzenia dokonano. Należy wobec tego przyjąć, że ustalenia stanowiące fak- tyczną podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku są niewadliwe i wiążą Sąd Najwyższy (art.398 13 § 2 k.p.c.). W skardze kasacyjnej zarzucono również, z powołaniem się na art. 52 Prawa spółdzielczego, że wypowiedzenia powodowi umowy o pracę mógł dokonać wyłącz- nie zarząd Spółdzielni, a nie rada nadzorcza. Pogląd ten został powiązany z zarzu- tem naruszenia art. 31 § 1 k.p. Problem, który organ pozwanej Spółdzielni - zarząd czy rada nadzorcza - powinien był podjąć czynność prawną obejmującą oświadcze- nie woli o rozwiązaniu umowy o pracę, może być rozstrzygnięty w oparciu o przepisy Prawa spółdzielczego oraz statutu Spółdzielni w związku z art. 31 k.p. W ocenie Sądu Najwyższego, trafnie Sąd Apelacyjny uznał, że organem właściwym do wypowiedze- nia powodowi umowy o pracę była rada nadzorcza. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 8 Prawa 5 spółdzielczego do zakresu działania rady należy reprezentowanie spółdzielni przy czynnościach prawnych dokonywanych między spółdzielnią a członkiem zarządu. Z kolei z art. 52 § 1 Prawa spółdzielczego wynika, że z członkami zarządu zatrudnio- nymi w spółdzielni na podstawie umowy o pracę nawiązuje stosunek pracy (zawiera umowę o pracę) rada spółdzielni (podobną regulację mieści w sobie § 25 ust. 9 sta- tutu pozwanej). Skoro rada spółdzielni jest organem właściwym do zawarcia umowy o pracę z członkiem zarządu, to może również umowę tę rozwiązać, jeżeli w chwili wypowiadania umowy zatrudniony na jej podstawie członek zarządu pełni jeszcze tę funkcję (por. wyrok Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 1997 r., I PKN 67/97, OSNAPiUS 1998 nr 1, poz. 7). W rozpoznawanej sprawie czynność odwołania powoda z funkcji członka zarządu pozwanej Spółdzielni oraz czynność wypowiedzenia powodowi umowy o pracę były jednoczesne - dokonały się na tym samym posiedzeniu rady nadzorczej w dniu 28 czerwca 2004 r. - a zatem wypowiedzenia mogła dokonać rada, ponieważ do chwili wypowiedzenia umowy powód pełnił jeszcze funkcję członka zarządu. Jeżeli więc skuteczne wypowiedzenie umowy o pracę nastąpiło w dniu 28 czerwca 2004 r., to okres wypowiedzenia upłynął w dniu 30 września 2004 r., a nie jak twierdzi powód w dniu 31 października 2004 r. Bezzasadnie zarzucono w kasacji naruszenie art. 41 k.p. Nie kwestionując bowiem wynikającego z art. 41 k.p. zakazu wypowiedzenia umowy o pracę w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika, należy stwierdzić, że powód w dacie wypowiedzenia był obecny w pracy i w tym dniu dowiedział się o wypowiedzeniu. Gdy więc podniesione w skardze zarzuty okazały się nieuzasadnione, nale- żało orzec jak w sentencji na podstawie art. 39814 § 1 k.p.c. O kosztach orzeczono po myśli art. 102 k.p.c. ========================================